Stratejik Yönetim Muhasebesi (Hedef Maliyetleme, Tam Zamanında Üretim, Kalite Maliyetleri) Konu Anlatımı

Stratejik yönetim muhasebesi, maliyet bilgisini işletmenin rekabet stratejisine bağlar.

Klasik maliyetleme çoğu zaman gerçekleşmiş üretim maliyetini ölçerken, stratejik yaklaşım maliyeti ürün tasarımı, üretim teknolojisi, tedarikçi ilişkisi, kalite yönetimi ve fiyatlama kararıyla birlikte ele alır.

Hedef maliyetleme bu düşüncenin güçlü bir örneğidir.

Önce piyasada kabul edilebilir satış fiyatı belirlenir; sonra hedeflenen kâr düşülerek ulaşılması gereken hedef maliyet bulunur.

Üretim alternatifleri bu hedef maliyetle karşılaştırılır ve maliyeti hedefin altında veya en azından hedefe eşit olan seçenekler değerlendirilir.

Kalite maliyetleri de stratejik düşünmenin parçasıdır.

Önleme maliyetleri hatayı doğmadan azaltmaya yönelir; çalışan ve tedarikçi eğitimi, kaliteli teslimat yapan tedarikçilerin seçilmesi veya ürün tasarımının iyileştirilmesi bu alana girer.

Değerlendirme maliyetleri test ve kontrol faaliyetlerini kapsar.

İçsel başarısızlık maliyetleri ürün müşteriye ulaşmadan önce ortaya çıkan yeniden işleme gibi kayıplardır.

Dışsal başarısızlık maliyetleri ise garanti onarımı ve müşteri memnuniyetsizliği nedeniyle doğan kayıplar gibi ürün müşteriye ulaştıktan sonra ortaya çıkar.

YMM sorularında kalite programının kabul edilip edilmeyeceği rakamsal olarak sorgulanır.

Program uygulanırsa katlanılacak önleme ve değerlendirme maliyetleri bir tarafta, program sayesinde azalacak başarısızlık maliyetleri ve önlenecek kâr kayıpları diğer tarafta değerlendirilir.

Tasarruf program maliyetini aşıyorsa uygulama ekonomik olarak anlamlıdır.

Tam zamanında üretim gibi yaklaşımlar da aynı stratejik mantığa dayanır: stokları ve beklemeyi azaltmak, süreçleri sadeleştirmek ve kaliteyi kaynağında güvenceye almak amaçlanır.