Mali Müşavirlik Yönetim Muhasebesi Maliyet-Hacim-Kâr Analizi ve Başabaş Noktası Konu Anlatımı

Maliyet-hacim-kâr analizinin çıkış noktası basittir: işletme her satıştan ne kadar katkı payı elde ediyor ve bu katkı payı sabit giderleri ne zaman karşılıyor?

Birim katkı payı satış fiyatı ile birim değişken maliyet arasındaki farktır.

Toplam katkı payı satış hacmiyle birlikte artar; sabit giderler karşılandıktan sonra ilave katkı payı kâra dönüşür.

Bu nedenle başabaş noktası, sabit giderlerin birim katkı payına bölünmesiyle miktar olarak, katkı payı oranı kullanılarak tutar olarak hesaplanabilir.

YMM soruları çoğu zaman tek ürünle sınırlı kalmaz.

Birden fazla ürün varsa ve satış karması sabitse, önce satış karması içindeki her ürünün katkı payı belirlenir; sonra bu karışımın toplam veya ağırlıklı ortalama katkı payı bulunur.

Sabit giderler bu ortalama katkı payına bölündüğünde başabaş noktasındaki toplam birim sayısı, ardından karışıma göre ürün bazında miktarlar hesaplanır.

Satış karması değişirse başabaş sonucu da değişeceği için varsayımın korunması önemlidir.

Hedef kâr analizi, başabaş hesabının genişletilmiş halidir.

Sabit giderlere hedeflenen kâr eklenir ve bulunması gereken satış hacmi hesaplanır.

Güvenlik payı, fiili satışlar ile başabaş satışları arasındaki farktır; işletmenin zarara ne kadar uzak olduğunu gösterir.

Faaliyet kaldıracı ise belirli bir satış düzeyinde toplam katkı payının faaliyet kârına oranlanmasıyla okunabilir.

Bu oran, satış hacmindeki yüzdesel değişimin kârı yaklaşık hangi şiddette etkileyeceğini gösterir.

Sabit giderler yüksekse kâr satış değişimine daha duyarlı hale gelir.