Yönetim Muhasebesinin Temelleri ve Maliyet Kavramları Konu Anlatımı

Yönetim muhasebesinin merkezinde şu düşünce vardır: aynı maliyet bilgisi her karar için aynı anlamı taşımaz.

Finansal muhasebede maliyetlerin kayda alınması ve dönem sonu raporlamasına uygun biçimde sınıflandırılması önemlidir; yönetim muhasebesinde ise kararın sonucu değişecek mi sorusu öne çıkar.

Bu yüzden YMM sorularında aday, çoğu zaman tam bir gelir tablosu görüntüsüyle karşılaşsa bile önce hangi kalemlerin karar bakımından ilgili olduğunu ayırmalıdır.

Bir atölyeyi kapatma, bir parçayı dışarıdan satın alma, özel siparişi kabul etme veya kısıtlı kapasiteyi ürünler arasında paylaştırma gibi durumlarda bütün giderler aynı ağırlıkta ele alınmaz.

Maliyet kavramları bu ayrımın dilini kurar.

Değişken maliyet faaliyet hacmiyle birlikte değişen, sabit maliyet ise ilgili faaliyet aralığında toplam olarak değişmeden kalan maliyettir.

Katkı payı, satış gelirinden değişken maliyetler çıktıktan sonra geriye kalan ve önce sabit giderleri, sonra kârı karşılayan tutardır.

Bu nedenle başabaş, güvenlik payı ve faaliyet kaldıracı gibi konular katkı payı mantığı üzerine kurulur.

Geçerli maliyet, gelecekte ortaya çıkacak ve seçenekler arasında farklılık gösterecek maliyettir; batmış maliyet ise geçmişte katlanılmış veya karar ne olursa olsun değişmeyecek maliyet olduğu için karar hesabına alınmaz.

Yönetim muhasebesi ayrıca kontrol işlevi de görür.

Standart maliyet ve sapma analizinde gerçekleşen sonuçlar önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılır; farkların fiyat, miktar, ücret, zaman, bütçe, verim veya kapasite kaynaklı olup olmadığı incelenir.

Bütçeleme başlıklarında ise satış, üretim, satın alma ve nakit hareketleri geleceğe dönük olarak kurgulanır.