Mali Müşavirlik · Yönetim Muhasebesi

Maliyetlerin Sınıflandırılması ve Maliyet Davranışı Konu Anlatımı

Maliyetlerin Sınıflandırılması ve Maliyet Davranışı konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Yönetim Muhasebesi dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Maliyet davranışı, faaliyet hacmi değiştiğinde maliyetin nasıl değiştiğini; karar değeri ise bir tutarın seçenekler arasında sonucu değiştirip değiştirmediğini gösterir. Değişken maliyet, ilgili faaliyet aralığında birim başına sabit varsayılır ve toplamda hacimle değişir. Sabit maliyet aynı aralık ve zaman diliminde toplam olarak sabit kalır; birim başına payı hacimle değişir. Karma maliyet sabit taban ile değişken bileşeni birlikte taşır ve Y=a+bQY=a+bQ modeliyle gösterilebilir; basamaklı maliyet ise kapasite eşiği geçildiğinde yeni bir düzeye çıkar. Bu davranış sınıfları direkt-endirekt ve ilgili-ilgisiz ayrımlarından bağımsızdır. Bir karar maliyeti ancak geleceğe aitse ve alternatifler arasında farklılaşıyorsa ilgilidir. Batmış maliyet ile her seçenekte sürecek dağıtılmış sabit gider dışarıda bırakılır; kaçınılabilir maliyet ve fırsat maliyeti hesaba katılır. Departman kapatma, özel sipariş ve üretme-satın alma sorularında raporlanan bölüm kârı değil, kararın toplam işletme kârında yaratacağı fark ölçülmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Maliyet davranışı ile karar açısından ilgili maliyet aynı sınıflandırma değildir.

Davranış, faaliyet hacmi değiştiğinde maliyetin toplam ve birim tutarının nasıl tepki verdiğini açıklar.

Karar ilgisi ise belirli bir seçenekte gelecekteki nakit akışının diğer seçenekten farklı olup olmadığını sorar.

Direkt veya endirekt olma da maliyetin bir ürüne, hizmete ya da bölüme izlenebilirliğiyle ilgilidir.

Bu üç eksen ayrı kurulmadığında “sabit maliyet ilgisizdir” veya “direkt maliyet mutlaka değişkendir” gibi yanlış genellemeler ortaya çıkar.

Değişken maliyetin birim tutarı, kullanılan modelin ilgili faaliyet aralığında sabit kabul edilir; toplam değişken maliyet hacimle aynı yönde değişir.

Birim malzeme maliyeti 12 TL ise 1.000 birimde toplam 12.000 TL, 1.500 birimde toplam 18.000 TL olur.

Bu ilişki sonsuza kadar geçerli sayılmaz: miktar indirimi, fazla mesai, fire veya kapasite koşulları değiştiğinde birim katsayı yeniden tahmin edilmelidir.

Sabit maliyet, belirli bir zaman dilimi ve faaliyet aralığında toplam olarak değişmeyen maliyettir.

Aylık 60.000 TL tesis kirası üretim hacmi bu aralıkta değişse de toplamda aynı kalabilir; 1.000 birimde birim başına 60 TL, 1.500 birimde birim başına 40 TL yük oluşturur. “Sabit” sözü maliyetin her hacimde ve her dönemde değişmeyeceği anlamına gelmez.

Yeni bina kiralanması, kapasitenin daraltılması veya sözleşme döneminin yenilenmesi toplam sabit maliyeti değiştirebilir.

Karma maliyet sabit ve değişken bileşeni birlikte içerir.

Basit doğrusal gösterim Y=a+bQY=a+bQ biçimindedir: aa dönemlik sabit bileşeni, bb birim faaliyet başına değişken oranı, QQ faaliyet hacmini gösterir.

Aylık 8.000 TL sabit hizmet bedeline ek olarak işlem başına 3 TL ödeniyorsa 2.000 işlemde toplam maliyet 14.000 TL’dir.

Yarı değişken maliyet bu sabit taban ve sürekli değişen bileşimi anlatır.

Basamaklı maliyette ise kaynak belirli kapasite dilimlerinde sabit kalır, yeni dilime geçildiğinde sıçrar; her 20 çalışan için bir gözetmen gereksinimi buna örnektir.

İlgili faaliyet aralığı, bu davranış varsayımlarının geçerli olduğu kapasite ve zaman bölgesidir.

Karar analizinin temel kuralı iki koşulludur: maliyet veya gelir gelecekte doğmalı ve alternatifler arasında farklılaşmalıdır.

Her iki koşulu taşımayan tutar karar açısından ilgili değildir.

Geçmişte yapılmış ve geri alınamayacak harcama batmış maliyettir.

Tüm seçeneklerde aynı kalacak genel merkez gideri de gelecekte oluşsa bile fark yaratmadığı için karar hesabına girmez.

Buna karşılık bir seçeneğin seçilmesiyle ortadan kalkacak kaçınılabilir maliyet ile vazgeçilen en iyi alternatifin katkısı olan fırsat maliyeti ilgilidir.

Sabit bir maliyet sözleşme feshiyle ortadan kalkabiliyorsa ilgili olabilir; değişken bir maliyet iki seçenekte de aynı tutarda oluşuyorsa ilgili olmayabilir.

Departman kapatma örneği bu ayrımı görünür kılar.

Bir bölümün satışları 1.000.000 TL, değişken maliyetleri 600.000 TL ise katkı payı 400.000 TL’dir.

Bölüme izlenebilen 250.000 TL sabit gider kapanınca tamamen ortadan kalkacak, bölüme dağıtılmış 200.000 TL genel merkez gideri ise sürecek olsun.

Geleneksel bölüm raporu 50.000 TL zarar gösterir; fakat kapatma kararı 400.000 TL katkı payını kaybettirirken yalnız 250.000 TL tasarruf sağlar.

İşletmenin toplam kârı 150.000 TL azalacağı için, başka bir yarar yoksa bölüm kapatılmamalıdır.

Dağıtılmış 200.000 TL’yi tasarruf saymak karar hatasıdır.

Üretme veya dışarıdan satın alma kararında da muhasebe birim maliyeti tek başına kullanılmaz.

Bir parçanın kayıtlardaki birim maliyeti 90 TL olsun; bunun 25 TL’si satın alma halinde de sürecek dağıtılmış sabit gider, kalan 65 TL’si kaçınılabilir maliyet olsun.

Tedarikçi fiyatı 80 TL ve boşalan kapasitenin başka kullanımı yoksa üretmeye devam etmek birim başına 15 TL avantajlıdır.

Boşalan kapasite başka üründe birim başına 20 TL katkı sağlayacaksa bu tutar üretmenin fırsat maliyetidir; ilgili üretim maliyeti 85 TL’ye yükselir ve 80 TL’ye satın alma birim başına 5 TL avantaj sağlar.

Aynı kayıtlı maliyet, kapasitenin alternatif kullanımına göre farklı karara götürebilir.

Özel siparişte atıl kapasite varsa normal satışları etkilemeyen ek gelir, sipariş nedeniyle artacak değişken maliyetler ve siparişe özgü sabit giderlerle karşılaştırılır.

Mevcut ortak sabit gider payı sırf dağıtım nedeniyle siparişe yüklenip ret gerekçesi yapılamaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Maliyetlerin Sınıflandırılması ve Maliyet Davranışı anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Yönetim Muhasebesi dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Maliyetlerin Sınıflandırılması ve Maliyet Davranışı konusu Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Yönetim Muhasebesi dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Maliyetlerin Sınıflandırılması ve Maliyet Davranışı, Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Yönetim Muhasebesi dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Mali Müşavirlik YMM düzeyinde Yönetim Muhasebesi dersinin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Yönetim Muhasebesi dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 15 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by