SPL Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri Teknik Analiz Konu Anlatımı

Teknik analiz, borsada işlem gören hisse senetlerinin fiyatlarını ve işlem hacimlerini zaman ekseninde izleyerek değerleme yapmaya çalışır.

Temel analizde şirketin faaliyet gösterdiği sektör, büyüme beklentisi, bilanço verileri ve oranları önemliyken, teknik analiz bu unsurları ön plana almaz.

Yaklaşımın varsayımı, ekonomik koşulların, beklentilerin ve yatırımcı davranışlarının nihayetinde fiyat ve hacim grafiklerine yansıdığıdır.

Bu nedenle teknik analist, çizgi, çubuk, mum veya sıfır-çarpı grafiklerinde fiyat değişimlerini, zaman ufkunu, işlem miktarını ve genel piyasa durumunu birlikte yorumlar.

Amaç kesin bilgi üretmek değil, fiyatın hangi yönde ilerlediğini ve bu yönde nerelerde zayıflama ya da dönüş oluşabileceğini okumaktır.

Elliot dalga teorisi teknik analizin önemli anlatılarından biridir.

Bu teoriye göre fiyat hareketleri belirli modeller halinde tekrar eder.

Ana yönü taşıyan hareket beş dalga içinde gelişir; birinci, üçüncü ve beşinci dalgalar ana doğrultuyu, ikinci ve dördüncü dalgalar ise bu doğrultuya karşı düzeltmeleri temsil eder.

Düzeltme aşaması genellikle harflerle gösterilen üç dalgalı bir yapı halinde açıklanır.

Etki dalgalarının bazı kuralları vardır: ikinci dalga birinci dalganın tamamını geri almaz, dördüncü dalga üçüncü dalganın tamamını geri almaz, üçüncü dalga birinci dalganın bitişini aşar ve üçüncü dalga fiyat bakımından birinci ve beşinci dalgalar arasında en kısa olamaz.

Düzeltme formasyonları daha karmaşık olabilir; zigzag, yassı, üçgen ve bileşik düzeltmeler fiyatın ana trend içinde nasıl soluklandığını gösterir.

Trend kavramı teknik analizin omurgasıdır.

Fiyatlar alıcı ve satıcıların gücüyle oluşur; beklentiler değişmediği sürece fiyatlar küçük dalgalanmalarla belirli bir yöne doğru ilerleyebilir.

Yükselen trendde dipler ve tepeler giderek yukarı taşınır, alçalan trendde ise tepeler ve dipler aşağı iner.

Alıcı ve satıcıların dengelendiği dönemlerde fiyat yatay piyasaya girer.

Yükselen trend çizgisi diplerin, alçalan trend çizgisi tepelerin birleştirilmesiyle çizilir.

Bir trend çizgisi ne kadar çok noktadan geçiyorsa o kadar güçlü kabul edilir.

Fiyat çizgiyi hareketin ters yönünde kırdığında, hareketin kırılma yönünde devam edebileceği düşünülür; yeni dip veya tepe oluştuğunda çizgi yeniden düzenlenir.

Trend göstergeleri, hareketin yönünü ve gücünü ölçmeye yardım eder.

Hareketli ortalamalar, belirli dönem fiyatlarının ortalamasını alarak fiyatın kısa vadeli dalgalanmalarını yumuşatır.

Basit ortalama bütün gözlemlere eşit ağırlık verir; ağırlıklı ortalama son günleri daha fazla önemser; üssel ortalama da son veriye daha fazla duyarlıdır ama önceki verileri tümüyle ihmal etmez.

Fiyatın ortalamanın üzerinde olması yükseliş, altında olması düşüş eğilimi olarak yorumlanabilir.

Kısa dönemli ortalamanın uzun dönemli ortalamanın üzerine çıkması da yükseliş sinyali gibi değerlendirilir.

MACD, on iki günlük ve yirmi altı günlük üssel ortalamaların farkıyla hesaplanan bir momentum göstergesidir; dokuz günlük üssel ortalaması uyarı hattı olarak kullanılır.

MACD’nin uyarı hattının üstüne çıkması alış, altına inmesi satış yorumu doğurabilir; ancak kısa vadede hatalı sinyali azaltmak için başka göstergelerle birlikte düşünülmelidir.

RSI ise bir hissenin iç momentumunu ölçer ve sıfır ile yüz arasında değer alır.

Yetmiş üzerindeki tepeler, otuz altındaki dipler, fiyatla RSI arasındaki uyumsuzluklar ve göstergenin destek-direnci, olası dönüşler için izlenir.

Destek ve dirençler, fiyatın yükselirken veya düşerken duraksadığı bölgelerdir.

Daha önce direnç olan seviye kırıldıktan sonra destek haline gelebilir; çünkü o seviyede satış yapanlar fiyat geri geldiğinde yeniden alıcı olabilir.

Benzer biçimde kırılan destek daha sonra direnç gibi çalışabilir.

Formasyonlar ise fiyat grafiğinde alıcı-satıcı mücadelesinin bıraktığı şekillerdir.

Omuz-baş-omuz formasyonu tepede trend dönüşüne işaret eder; boyun çizgisinin yüksek hacimle kırılması satış sinyalini güçlendirir.

Ters omuz-baş-omuz düşüşün bitişini anlatabilir.

İkili tepe, talebin önceki tepeyi aşamadığını; ikili dip ise satışın önceki dip bölgesinde karşılandığını gösterir.

Boşluklar da fiyatın bazı seviyelerde işlem görmeden yukarı veya aşağı geçmesini anlatır; olağan, kaçış, ölçüm ve tükeniş boşlukları hareketin yeri ve hacim desteğine göre farklı yorumlanır.

Teknik analizde işlem hacmi yorumun önemli eşlikçisidir.

Bir direnç kırılırken hacmin artması, alıcı gücünün yalnız fiyat çizgisinde değil piyasa katılımında da destek bulduğunu düşündürür.

Buna karşılık zayıf hacimle gelen kırılmaların geri dönme ihtimali daha yüksektir.

Aynı mantık boşluklarda da görülür: formasyondan yüksek hacimle çıkan kaçış boşluğu hızlı hareket beklentisini güçlendirirken, hareketin sonunda oluşan ve sonra kapanan tükeniş boşluğu trendin yorulduğunu anlatır.

Bu yüzden teknik analiz tek bir çizgiye bakmak değildir; fiyatın yönü, hacmin davranışı, göstergenin uyumsuzluğu, destek-direnç dönüşümü ve formasyonun kırılma noktası birlikte okunur.