Suçun maddi unsurları, kanuni tipin dış dünyada gözlenebilir yapısını oluşturur: fiil, fail, mağdur, suçun konusu ve tipte aranıyorsa netice, nedensellik, objektif isnadiyet ile yer-zaman-araç gibi koşullar. Fiil icrai veya ancak hukuki yükümlülük bulunan durumda ihmali olabilir. Neticeli suçta davranışla sonuç arasında nedensellik yetmez; sonuç failin yarattığı hukuken yasak riskin gerçekleşmesi olarak objektif isnat edilebilmelidir. Sırf hareket suçunda ayrıca netice aranmaz; teşebbüs, elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlanıp suç failin elinde olmayan nedenle tamamlanmadığında gündeme gelir. Kast ve taksir manevi unsur; hukuka aykırılık ve kusurluluk ayrı değerlendirme basamaklarıdır. Suç tipindeki nitelikli hâl maddi koşul içerebilir, fakat her ceza artırım nedeni maddi unsur değildir.
Hakim-Savcı Ceza Hukuku (Genel Hükümler) Maddi Unsurlar Konu Anlatımı
Maddi Unsurlar konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Ceza Hukuku (Genel Hükümler) dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Bir fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, kanundaki tipin unsurlarına ayrılarak incelenir. Maddi unsurlar dış dünyadaki olay yapısını; manevi unsur failin zihinsel bağını; hukuka aykırılık fiilin hukuk düzeniyle çatışmasını; kusurluluk ise kişisel kınanabilirliği açıklar.
Bu basamaklar birbirinin yerine kullanılamaz.
Fiil
Ceza hukukunda fiil, insan tarafından iradi olarak gerçekleştirilen davranıştır.
İcrai suçta yasaklanan hareket yapılır; ihmali suçta yapılması gereken hareket gerçekleştirilmez.
Sırf ihmali suçta yükümlülük doğrudan kanuni tiptedir.
İhmal suretiyle icra suçunda ise failin neticeyi önleme konusunda kanundan, sözleşmeden veya önceki tehlikeli davranıştan doğan özel garantörlük yükümlülüğü bulunmalıdır.
Cebir altında bütünüyle irade dışı beden hareketi veya refleks gibi durumlarda ceza hukuku anlamında fiil tartışması doğar.
Hareketin ahlaken yanlış görülmesi, kanuni tipe uygun fiil bulunmadıkça suç yaratmaz; kanunilik ilkesi korunur.
Fail, mağdur ve suçun konusu
Fail, tipik fiili gerçekleştiren kişidir.
Bazı suçlar herkesçe işlenebilir; özgü suçta kamu görevlisi, anne-baba veya belirli meslek sahibi gibi özel sıfat gerekir.
Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanmaması, kanunda öngörülen güvenlik tedbirlerini dışlamaz.
Mağdur, suçla korunan hukuki değerin sahibi; suçtan zarar gören, yargılama bakımından daha geniş bir çevre olabilir. Suçun konusu, fiilin üzerinde gerçekleştiği kişi veya şeydir.
Korunan hukuki değer ise mülkiyet, yaşam veya kamu güveni gibi normatif menfaattir; konu ile değer aynı kavram değildir.
Netice, nedensellik ve objektif isnadiyet
Neticeli suçta hareketten ayrılabilir dış dünya değişikliği aranır.
Önce koşul teorisiyle davranış çıkarıldığında neticenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği sorularak nedensellik incelenir.
Birden çok neden, atipik gelişme veya üçüncü kişi müdahalesi ayrıca değerlendirilir.
Doğal nedensellik ceza sorumluluğu için tek başına yeterli değildir.
Netice, failin yarattığı hukuken yasak riskin tipin koruma alanı içinde gerçekleşmesi hâlinde objektif olarak isnat edilir.
İzin verilen risk, riskin azalması veya neticenin tamamen başka bir riskin gerçekleşmesi isnadı kesebilir.
Sırf hareket suçunda kanuni hareketin yapılması tamamlanma için yeterlidir; ayrıca netice aranmaz. Tehlike suçunda kanun somut veya soyut tehlikeyi tipin parçası yapabilir.
Tipteki diğer koşullar ve teşebbüs
Yer, zaman, araç, belirli ilişki veya hareket biçimi suç tanımında açıkça aranıyorsa maddi unsur olur.
Nitelikli hâller suçun işlenişi, mağdur, konu veya araçla ilgili olabilir; ancak tüm ceza artırma-azaltma nedenleri otomatik olarak maddi unsur sayılmaz.
Teşebbüste fail suç işleme kastıyla elverişli hareketleri kullanarak doğrudan icraya başlar, fakat elinde olmayan nedenle tamamlayamaz.
Hazırlık hareketi kural olarak cezalandırılmaz; doğrudan icraya geçiş suç tipi ve somut tehlike yakınlığıyla belirlenir.
Gönüllü vazgeçme, tamamlanmamış kısım ve gerçekleşmiş bağımsız suç bakımından ayrıca incelenir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Maddi Unsurlar anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Ceza Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Maddi Unsurlar konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Ceza Hukuku (Genel Hükümler) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %8. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
Ceza Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 19 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi