Bir sözleşmenin idari olup olmadığı önce kanunun açık nitelemesine bakılarak belirlenir. Açık hüküm yoksa taraflardan en az birinin kamu tüzel kişisi olması yanında sözleşmenin kamu hizmetinin yürütülmesiyle yakın bağı veya özel hukuku aşan kamu gücü ayrıcalık ve yükümlülükleri taşıması aranır; tek bir kelime ya da şart otomatik sonuç vermez. Kamu hizmeti imtiyazı, yap-işlet-devret ve kamu-özel iş birliği sözleşmeleri özel kanunları çerçevesinde; kamu ihale sözleşmeleri ise kural olarak özel hukuk rejiminde incelenir. İhale öncesindeki ayrılabilir tek yanlı idari işlemler iptal davasına konu olabilirken imzalanmış özel hukuk sözleşmesinin ifasına ilişkin uyuşmazlık adli yargıya gider. İdari sözleşmenin tarafları arasındaki ifa ve tazminat uyuşmazlıkları çoğunlukla tam yargı davasıyla, sözleşmeden ayrılabilir idari işlemler ise koşulları varsa iptal davasıyla görülür.
Hakim-Savcı İdare Hukuku İdari Sözleşmeler Konu Anlatımı
İdari Sözleşmeler konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İdarenin yaptığı her sözleşme idari sözleşme değildir.
İdare, bazı ilişkilerde özel hukuk kişileriyle aynı hukuk düzleminde sözleşme kurar; bazı sözleşmelerde ise kamu hizmetinin gerekleri nedeniyle kamu hukuku rejimi uygulanır.
Ayrım, görevli yargı kolunu ve idarenin sözleşme süresince kullanabileceği yetkileri etkiler.
Nitelendirme sırası
İlk adım kanunun sözleşmeyi açıkça idari veya özel hukuk sözleşmesi olarak nitelendirip nitelendirmediğini araştırmaktır.
Kanuni niteleme varsa başlangıç noktası budur.
Açık hüküm yoksa öğretide ve içtihatta organik ve maddi ölçütler birlikte değerlendirilir.
Organik ölçüt bakımından taraflardan en az biri kural olarak kamu tüzel kişisidir.
Bununla birlikte kamu tüzel kişisinin taraf olması tek başına yeterli değildir.
Maddi ölçüt, sözleşmenin bir kamu hizmetinin kurulması veya yürütülmesiyle doğrudan ilişkisini ve taraflara özel hukuk sözleşmelerinde olağan olmayan yetki ya da yükümlülükler veren hükümleri inceler.
İdarenin kamu yararı için tek yanlı değişiklik, denetim veya yaptırım yetkisi gibi hükümler belirti olabilir; fakat her denetim şartı “ayrıcalıklı hüküm” sayılmaz.
Sözleşmenin bütünü, amacı ve özel kanunu beraber okunur.
Başlıca sözleşme grupları
Kamu hizmeti imtiyazı, bir kamu hizmetinin kurulması veya işletilmesinin belirli süreyle, idarenin gözetim ve denetimi altında ve hizmetten yararlananlardan alınan bedel ya da sözleşmedeki finansman düzeni karşılığında özel kişiye gördürülmesidir.
Yap-işlet-devret ve diğer kamu-özel iş birliği modelleri ise kendi kanuni çerçevelerine göre değerlendirilir; bütün modelleri tek bir imtiyaz kalıbına sokmak doğru değildir.
İdari hizmet, mali iltizam, yer altı ve yer üstü servetlerinin işletilmesine ilişkin tarihsel örnekler de ancak yürürlükteki özel düzenlemeleriyle birlikte okunur.
Kamu alım sürecinde ihale kararları ile imzalanan sözleşme ayrılmalıdır.
İhale ilanı, değerlendirme, ihale dışı bırakma ve ihalenin iptali gibi sözleşmeden önceki tek yanlı işlemler idari işlem niteliği taşıyabilir.
Buna karşılık 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamındaki imzalanmış sözleşmeler kural olarak özel hukuk sözleşmesidir.
Özel bir kanun farklı rejim kurmuşsa o hüküm saklıdır.
Bölümler ve kamu gücü yetkileri
Sözleşmenin mali hükümleri ücret, tarife, süre ve ekonomik denge gibi konuları; düzenleyici nitelikteki hükümleri hizmetin sürekliliği, düzenliliği ve uyarlanmasını ilgilendirebilir.
İdari sözleşmede idare, kanun ve sözleşme sınırlarında hizmeti denetleme, kamu hizmetinin gerektirdiği uyarlamaları isteme ve kusur hâlinde yaptırım uygulama yetkilerine sahip olabilir.
Bu yetkiler sınırsız değildir.
Sözleşmenin mali dengesi, öngörülemezlik, idarenin eylemi ve mücbir sebep gibi kurumlar somut olayda yükün nasıl paylaşılacağını etkiler.
Yargısal sonuç
İdari sözleşmenin tarafları arasındaki sözleşmenin uygulanması, feshi ve zararların giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar idari yargıda çoğunlukla tam yargı davasıyla çözülür.
Sözleşmeden ayrılabilir tek yanlı idari işlem, menfaati ihlal edilen kişi tarafından koşulları varsa iptal davasına konu edilebilir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
İdari Sözleşmeler anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
İdari Sözleşmeler konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- İfaBorcun konusunun, borçlu tarafından gereği gibi yerine getirilmesidir. Usulüne uygun ifa, borç ilişkisini sona erdirir.
- İdari İşlemİdarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran işlemidir. Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere beş unsurdan oluşur.
- Kamu HizmetiToplumun genel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kamu tüzel kişileri veya onların denetiminde özel kişilerce yürütülen faaliyetlerdir. Süreklilik, değişkenlik ve eşitlik ilkelerine tabidir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- Maksat
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi