Anayasacılık Hareketleri Konu Anlatımı

Anayasacılık hareketleri, devlet iktidarının hukukla sınırlandırılması arayışını anlatır.

Bir ülkede anayasa bulunması tek başına anayasacılık düşüncesinin tam gerçekleştiği anlamına gelmez.

Asıl mesele, siyasal iktidarın yetki, usul ve temel hak sınırları içinde kullanılmasıdır.

Hukuk başlangıcı notlarında anayasa, devletin şeklini, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri düzenleyen en üst norm olarak açıklanır.

Bu tanım, anayasanın hem örgütleyici hem sınırlayıcı işlevini gösterir.

Normlar hiyerarşisi anayasacılığın teknik aracıdır.

En üstte anayasa yer alır; kanunlar ve diğer düzenleyici işlemler anayasa karşısında alt norm konumundadır.

Anayasa'nın bağlayıcılığı, yasama, yürütme ve yargı organlarıyla idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olmasından doğar.

Kanunların Anayasa'ya aykırı olamayacağı kuralı, kanun koyucunun bile üstün hukukla bağlı olduğunu gösterir.

Anayasacılık aynı zamanda kuvvetler ayrılığı ve temel haklarla birlikte çalışır.

Kuvvetler ayrılığı, devlet yetkilerinin tek elde toplanmasını engelleyen bir iş bölümü ve denge mantığıdır.

Temel haklar, bireyin devlet karşısındaki korunmuş alanını belirler.

Anayasa yargısı ise kanun ve bazı işlemlerin anayasaya uygunluğunu denetleyerek bu üstünlüğü yaptırıma bağlar.