İktidar ve Meşruiyet Konu Anlatımı

İktidar ve meşruiyet, genel kamu hukukunun devlet teorisine bağlanan iki ana kavramıdır.

İktidar, toplumsal davranışları bağlayıcı kararlarla yönlendirme ve bu kararları gerektiğinde kamu gücüyle uygulama kapasitesidir.

Ancak kamu hukuku bakımından iktidarın salt fiili güçten ibaret görülmesi yeterli değildir.

Devlet iktidarı, hukuk düzeni içinde tanınan, örgütlenen ve sınırlandırılan bir yetkidir.

Meşruiyet ise bu yetkinin neden itaat edilmeye değer ve kabul edilebilir sayıldığını açıklar.

Anayasa'nın başlangıcı bu ilişkiyi açık biçimde kurar.

Millet iradesinin mutlak üstünlüğünden ve egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğundan söz eder; fakat bu egemenliği millet adına kullanmaya yetkili hiçbir kişi veya kuruluşun Anayasa'da belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağını da belirtir.

Dolayısıyla meşruiyet yalnız seçilme veya güçlü olma gerçeğine indirgenemez.

Yetki, anayasal kaynağa dayanmalı ve anayasal sınırlar içinde kullanılmalıdır.

Hukuk devleti, temel haklar ve kuvvetler ayrılığı meşruiyetin güncel araçlarıdır.

Hukuk devleti, iktidarın önceden bilinebilir kurallarla bağlı olmasını; temel haklar, bireyin devlete karşı korunmasını; kuvvetler ayrılığı ise devlet yetkilerinin tek elde yoğunlaşmamasını sağlar.

Bu nedenle meşru iktidar, hem kaynağı bakımından millet iradesine hem kullanım biçimi bakımından hukuka bağlı iktidardır.