Grev, işçilerin işi topluca bırakarak faaliyeti durdurması veya önemli ölçüde aksatması; lokavt, işveren tarafının işçileri topluca uzaklaştırarak faaliyeti tamamen durdurmasıdır. Kanuni nitelik, toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığı, meşru amaç ve 6356 sayılı Kanun'daki karar-bildirim-uygulama şartlarının birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Arabuluculuk sonrası süreler, grev oylaması, yasak ve erteleme hâlleri, zorunlu çalışanlar ile sona erme usulü ayrı ayrı denetlenir. Kanuni grev ve lokavtta ilgili iş sözleşmeleri askıda kalır; ikame işçi ve grevdeki işin gördürülmesi sınırlanır. Kanun dışı eylem ise fesih ve tazminat sonuçlarını ters yönde değiştirir.
Hakim-Savcı İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Grev ve Lokavt Konu Anlatımı
Grev ve Lokavt konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Grev ve lokavt, toplu pazarlık uyuşmazlığında tarafların başvurabildiği karşılıklı baskı araçlarıdır.
Hukuki sonuç doğurmaları yalnız eylemin adına değil; amaç, yetki, zaman ve uygulama usulünün tamamına bağlıdır.
Tanım ve kanunilik
Grev, işçilerin aralarında anlaşarak veya bir kuruluş kararına uyarak işi topluca bırakmaları ve böylece işyerindeki faaliyeti durdurmaları ya da işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmalarıdır.
Toplu iş sözleşmesi yapılırken çıkan uyuşmazlıkta ekonomik ve sosyal durumu ve çalışma şartlarını korumak veya geliştirmek amacıyla, kanuni usule uygun grev yapılırsa kanuni grev söz konusudur.
Lokavt, işveren veya işveren vekilinin kendi kararıyla ya da bir işveren kuruluşunun kararına uyarak işçileri topluca işten uzaklaştırması ve faaliyetin tamamen durmasına yol açmasıdır.
Kanuni lokavt, toplu sözleşme uyuşmazlığında işçi sendikasının grev kararı üzerine ve kanundaki usulle uygulanır.
Bu şartların dışındaki grev veya lokavt kanun dışıdır.
Karar ve uygulama zinciri
Arabuluculuk anlaşmasız biterse uyuşmazlık tutanağı taraflara tebliğ edilir.
Grev kararı tebliğden itibaren altmış gün içinde alınabilir ve bu süre içinde karşı tarafa altı iş günü önce bildirilen tarihte uygulanabilir.
Kararın alınmaması, uygulama tarihinin zamanında bildirilmemesi veya bildirilen tarihte başlanmaması yetki ve grev hakkı bakımından kanundaki düşme sonuçlarını doğurabilir.
İşveren tarafının lokavt kararı da grev kararına bağlı süre ve bildirim düzenine tabidir.
Karar işyerinde ilan edilir ve gerekli mercilere bildirilir.
Grev kararının ilan edildiği tarihte çalışan işçilerin en az dörtte biri süresinde yazılı isterse grev oylaması yapılır.
Oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde oy verirse grev uygulanamaz.
İşletme ve grup toplu iş sözleşmelerinde sonuç, kapsamdaki işyerleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Yasak, erteleme ve zorunlu işler
Can ve mal kurtarma, cenaze ve mezarlık, belirli enerji-su hizmetleri, bazı savunma ve güvenlik işleri, kamu itfaiyesi ve hastaneler gibi kanunda sayılan iş ve yerlerde grev ve lokavt yasağı vardır.
Genel sağlık veya millî güvenliği bozucu nitelikteki kanuni grev ya da lokavt Cumhurbaşkanı tarafından altmış gün ertelenebilir.
Erteleme sonunda anlaşma olmazsa kanundaki sürede Yüksek Hakem Kuruluna başvuru mekanizması işler.
Üretim amacı taşımamak koşuluyla işyeri güvenliği, makine ve malların korunması, teknik devamlılık veya hayvan ve bitkilerin bakımı için gerekli sayıda işçi çalışmaya devam eder.
Bu kişiler kanundaki ilan, itiraz ve görevli makam belirleme süreciyle saptanır.
Uygulamanın iş sözleşmesine etkisi
İşçi greve katılıp katılmamakta serbesttir.
Greve katılanlar ile lokavta maruz kalanların iş sözleşmeleri askıda kalır; bu dönem için kural olarak ücret ve sosyal yardım ödenmez.
Grevden önce doğmuş haklar olağan ödeme gününde yerine getirilir.
İşveren askıdaki işçilerin yerine ikame işçi alamaz ve greve katılmayanlara grevdeki işçilerin işini gördüremez; kanunen çalışması zorunlu kişiler bunun dışındadır.
Giriş ve çıkış zorla engellenemez.
Gözcüler yalnız üyelerin karara uyup uymadığını güç veya tehdit kullanmadan izleyebilir.
Grevden önce üretilmiş malların çıkarılması ve çalışmaya devam edenlerin hukuka uygun faaliyeti korunur.
Kanun dışılık ve sona erme
Kanun dışı grevde işveren, kanundaki şartlarla katılan veya teşvik eden işçilerin sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve zararın sorumlularından giderilmesini isteyebilir.
Kanun dışı lokavtta işçiler haklı nedenle fesih hakkına sahip olabilir; işveren ücret benzeri sözleşme haklarını ve zararı karşılamakla yükümlü olur.
Kanunilik uyuşmazlığı mahkemede tespit ettirilebilir.
Sona erdirme kararı karşı tarafa ve görevli makama bildirilir; ilanla sonuç doğurur.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Grev ve Lokavt anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Grev ve Lokavt konusu Hakim-Savcı Adli Yargı-Avukat düzeyindeki İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %7. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- İtirazBir karara veya işleme karşı, kararı veren mercie ya da bir üst mercie yapılan başvurudur. İcra hukukunda ayrıca borçlunun ödeme emrine karşı çıkmasını ifade eder.
- TebliğBir işlem veya kararın, ilgilisine usulüne uygun olarak resmen bildirilmesidir. Usulsüz tebligat süre ve hak kayıplarına yol açabilir.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- ErtelemeKoşulları varsa, hükmedilen hapis cezasının infazının belirli bir denetim süresiyle ertelenmesidir. HAGB’den farklı olarak hüküm açıklanır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 14 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi