Hakim-Savcı · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler)

Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) Alacaklının Temerrüdü Konu Anlatımı

Alacaklının Temerrüdü konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

TBK 106'ya göre yapma veya verme edimi gereği gibi önerildiği hâlde alacaklı haklı sebep olmaksızın kabulden ya da borçlunun ifası için gerekli hazırlık fiilinden kaçınırsa alacaklının temerrüdü oluşur; bir müteselsil borçluya karşı temerrüt diğerlerine de yayılır. Teslim borcunda borçlu, hasar ve gider alacaklıya ait olmak üzere şeyi tevdi ederek kurtulabilir. Tevdi yerini ifa yerindeki hâkim belirler; ticari mal hâkim kararı olmadan ardiyeye bırakılabilir. Tevdi uygun değil, mal bozulabilir veya korunması önemli gider gerektiriyorsa TBK 108'deki ihtar, hâkim izni ve satış kuralları uygulanır. Borçlu, alacaklı kabulü açıkladıktan veya tevdi rehni sona erdirdikten sonra tevdi konusunu geri alamaz; daha önce geri alırsa alacak yan haklarıyla sürer. Teslim dışındaki edimlerde TBK 110 uyarınca borçlu, borçlunun temerrüdü hükümlerine göre sözleşmeden dönebilir. Alacaklının kimliği veya hakkın sahibi konusundaki kusursuz belirsizlik gibi diğer engellerde TBK 111 tevdi ya da dönme yollarını açar.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Kurumun ayırıcı koşulu

Alacaklının temerrüdünde ifayı geciktiren taraf borçlu değildir.

TBK 106, yapma veya verme ediminin alacaklıya gereği gibi önerilmiş olmasını ve alacaklının haklı sebep olmaksızın edimi kabulden ya da borçlunun ifa edebilmesi için kendisinin yapması gereken hazırlık fiilinden kaçınmasını arar.

Borçlu doğru zamanda, doğru yerde ve borca uygun biçimde ifaya hazır değilse yalnız alacaklının pasifliği bu kurumu doğurmaz.

Kanun alacaklının kusurunu ayrıca kurucu koşul olarak saymaz; belirleyici olan haklı sebep bulunmaksızın kabul veya hazırlık fiilinden kaçınmadır.

Alacaklı müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüde düşerse diğer müteselsil borçlulara karşı da temerrüde düşmüş sayılır.

Teslim borcunda tevdi

Bir şeyin teslimine ilişkin edimde borçlu, TBK 107 uyarınca teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir.

Tevdinin hasar ve giderleri alacaklıya aittir.

Bu sonuç, borçlunun gereği gibi sunduğu şeyi alacaklının kabul etmemesi yüzünden süresiz koruma ve hasar riski taşımasını önler.

Tevdi yerini ifa yerindeki hâkim belirler.

Ticari mallar için kanun pratik bir istisna getirir: hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi mümkündür. “Ticari mal” istisnası bütün teslim konularına genişletilemez; olayda malın niteliği ayrıca belirlenir.

Tevdi yerine satış

TBK 108, eşyanın niteliği veya işin özelliği tevdiyi uygunsuz kılıyorsa, eşya bozulabilecekse ya da bakım, koruma veya tevdi önemli gider gerektiriyorsa satış yolunu düzenler.

Kural olarak borçlu alacaklıya önceden ihtarda bulunur, hâkimden izin alır, şeyi açık artırmayla sattırır ve satış bedelini tevdi eder.

Böylece tevdi edilen nesne değil, onun ekonomik karşılığı olur.

Teslim konusu borsada kayıtlıysa, piyasa fiyatı varsa veya yapılacak gidere oranla değeri azsa açık artırma zorunlu değildir.

Bu hâllerde hâkim, önceden ihtar koşulunu da aramadan satışa izin verebilir.

Bu istisna hâkim iznini tümüyle kaldırmaz; açık artırma ve ön ihtar koşullarını esnetir.

Tevdi konusunu geri alma sınırı

Tevdi her durumda geri alınabilen geçici bir saklama değildir.

TBK 109'a göre alacaklı tevdi edilen şeyi kabul ettiğini açıklamışsa veya tevdi bir rehnin ortadan kalkmasına yol açmışsa borçlu artık şeyi geri alamaz.

Bu iki sınır gerçekleşmeden borçlu tevdi konusunu geri alabilir; fakat geri aldığı anda alacak bütün yan haklarıyla birlikte varlığını sürdürür.

Dolayısıyla geri alma, borcun sona ermiş olduğu sonucunu korumaz.

Teslim dışındaki edimler

Borcun konusu bir şeyin teslimini gerektirmiyorsa fiziksel tevdi çoğu kez mümkün değildir.

TBK 110 bu durumda borçluya, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümlere göre sözleşmeden dönme imkânı verir.

Atıf, dönmenin koşul ve sonuçlarının borçlunun temerrüdü düzeni içinde değerlendirilmesini gerektirir; sırf kabul gecikti diye sözleşme kendiliğinden sona ermez.

Alacaklıdan kaynaklanan diğer ifa engelleri

TBK 111, alacaklının temerrüdü dışında fakat alacaklı alanından kaynaklanan bazı engelleri de çözer.

Borçlunun kusuru olmaksızın alacağın kime ait olduğu veya alacaklının kimliği konusunda duraksama bulunması ya da alacaklıdan kaynaklanan başka bir kişisel sebep yüzünden alacaklıya veya temsilcisine ifa yapılamaması hâlinde borçlu, alacaklının temerrüdündeki gibi tevdi veya sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir.

Burada temel kontrol, ifa engelinde borçlunun kusurunun bulunmamasıdır.

Sınav çözüm şeması

Olayda sırasıyla şu sorular cevaplanır:

  1. Edim gereği gibi önerilmiş ve alacaklının kabul ya da hazırlık yükümlülüğü doğmuş mu?
  1. Alacaklının kaçınması için haklı sebep var mı?
  1. Edim bir şeyin teslimi mi; öyleyse tevdi mümkün ve uygun mu?
  1. Satış gerekiyorsa ön ihtar, hâkim izni ve açık artırma kuralı ya da istisnası hangisi?
  1. Tevdi konusu geri alınabilir mi, yoksa kabul açıklaması veya rehnin sona ermesi buna engel mi?

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Alacaklının Temerrüdü anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Alacaklının Temerrüdü konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Alacaklının Temerrüdü, Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyinde Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersinin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 25 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Hakim-Savcı soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by