Borçlunun sorumlu tutulamayacağı sonradan imkânsızlıkta borç sona erer; karşılıklı sözleşmede borçtan kurtulan taraf aldığı karşı edimi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri verir ve henüz ifa edilmemiş karşı edimi isteyemez. Borçlu imkânsızlığı gecikmeden bildirmez veya zararı azaltıcı önlem almazsa bundan doğan zararı giderir. Kısmi imkânsızlıkta yalnız imkânsız bölüm sona erer; tarafların sözleşmeyi bu eksik hâliyle yapmayacağı anlaşılırsa borcun tamamı sona erebilir. Aşırı ifa güçlüğünde edim hâlâ mümkündür; sözleşme kurulduktan sonra borçludan kaynaklanmayan öngörülemez olağanüstü durum ifa dengesini dürüstlük kuralına aykırı ölçüde bozarsa borçlu önce uyarlama, bu mümkün değilse dönme veya sürekli edimli sözleşmede fesih isteyebilir. Hak kural olarak edim ifa edilmemişken ya da hak saklı tutularak ifa edilmişken kullanılır.
Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) İfa İmkânsızlığı Konu Anlatımı
İfa İmkânsızlığı konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İfa imkânsızlığı, borç doğduktan sonra edimin objektif veya somut ilişki bakımından yerine getirilemez hâle gelmesidir.
TBK m. 136'nın borcu sona erdiren sonucu, imkânsızlıktan borçlunun sorumlu tutulamamasına bağlıdır.
Borçlu kusuruyla imkânsızlığa yol açmışsa borca aykırılık ve tazminat hükümleri gündeme gelir; para borcunda salt ödeme güçlüğü imkânsızlık sayılmaz.
Borçlunun sorumlu olmadığı tam imkânsızlıkta edim borcu sona erer.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede bu nedenle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan aldığı edimi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri verir ve henüz ifa edilmemiş karşı edimi isteyemez; kanun veya sözleşmeyle hasarın alacaklıya yükletildiği hâller saklıdır.
Borçlu imkânsızlığı gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmasını önleyecek tedbirleri almazsa bu ihmalden doğan zararı tazmin eder.
Kısmi imkânsızlıkta borç yalnız imkânsızlaşan bölüm bakımından sona erer.
Bu durum sözleşme kurulurken öngörülseydi tarafların sözleşmeyi yapmayacağı açıkça anlaşılırsa borcun tamamı sona erer.
Karşılıklı sözleşmede bir tarafın borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa karşı edim orantılı biçimde yerine getirilir; alacaklı razı olmaz veya karşı edim bölünemezse tam imkânsızlık hükümleri uygulanır.
Aşırı ifa güçlüğü imkânsızlık değildir.
Sözleşme kurulduğu sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü durum, borçludan kaynaklanmayan sebeple mevcut olguları borçlu aleyhine dürüstlük kuralına aykırı ölçüde değiştirirse TBK m. 138 uygulanabilir.
Borçlunun borcunu henüz ifa etmemiş veya aşırı güçlükten doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olması gerekir.
Borçlu önce hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını ister.
Uyarlama mümkün değilse sözleşmeden dönebilir; sürekli edimli sözleşmelerde kural olarak fesih hakkını kullanır.
Hâkim sözleşme riskinin kime ait olduğunu, olayın olağanüstülüğünü, borçlunun katkısını ve dengenin ne ölçüde bozulduğunu birlikte değerlendirir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
İfa İmkânsızlığı anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
İfa İmkânsızlığı konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 25 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi