Hakim-Savcı · Borçlar Hukuku (Genel Hükümler)

Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) Haksız Fiilden Doğan Borçlar Konu Anlatımı

Haksız Fiilden Doğan Borçlar konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

TBK m. 49'daki kusura dayalı haksız fiil sorumluluğu; hukuka aykırı fiil, zarar, uygun nedensellik bağı ve kusurun birlikte bulunmasını gerektirir. Zarar gören bu unsurları kural olarak ispatlar; zarar miktarı tam kanıtlanamıyorsa hâkim olayların olağan akışını ve alınan önlemleri gözeterek belirler. Tazminat zararı aşan ceza değildir; TBK m. 51-52 uyarınca kusurun ağırlığı, durumun gereği ve zarar görenin ortak kusuru indirime yol açabilir. Adam çalıştıran, hayvan bulunduran, yapı maliki ve tehlikeli işletme gibi kusursuz sorumluluk hâlleri özel şartlara bağlıdır. Genel zamanaşımı, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki, fiilden itibaren on yıldır; daha uzun ceza zamanaşımı ile özel kanun hükümleri saklıdır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Haksız fiil, sözleşme bulunmasa da bir kişinin hukuka aykırı davranışla başkasına verdiği zararı giderme borcu doğurabilir.

İnceleme önce sorumluluğun unsurlarını, sonra zarar hesabını ve en son süreleri ele almalıdır.

Kusura dayalı sorumluluğun unsurları

TBK m. 49'a göre kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Dört temel unsur birlikte aranır:

  • Fiil ve hukuka aykırılık: Mutlak hakkın ihlali veya kişiyi koruyan hukuk normuna aykırılık bulunur.

Mağdurun geçerli rızası, üstün özel/kamusal yarar veya kanunun verdiği yetki hukuka uygunluk sağlayabilir.

  • Zarar: Malvarlığındaki fiilî azalma ve yoksun kalınan kazanç maddi zararı oluşturabilir.

Kişilik değerlerinin ağır ihlalinde kanuni şartlarla manevi tazminat gündeme gelir.

  • Nedensellik: Fiil, olayların olağan akışına göre zararı doğurmaya elverişli olmalı ve somut zarara bağlanmalıdır.

Mücbir sebep, ağır üçüncü kişi veya zarar gören davranışı bağı kesebilir.

  • Kusur: Kast veya ihmal biçiminde davranışın kişiye yüklenebilirliğidir.

Kusursuz sorumluluk hâllerinde bu unsur yerine özel kanuni bağlama koşulu aranır.

Ahlaka aykırı bir fiille kasten zarar verme de m. 49 kapsamında sorumluluk doğurabilir.

İspat ve tazminatın belirlenmesi

Zarar gören, zararı ve sorumluluk şartlarını kural olarak ispatlar.

Zararın tam miktarı ispatlanamıyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek hakkaniyete uygun miktar belirleyebilir.

Bu kolaylık zararın varlığını tamamen varsaymak anlamına gelmez.

Hâkim TBK m. 51 uyarınca tazminatın kapsam ve ödeme biçimini kusurun ağırlığı ile durumun gereğine göre belirler.

Zarar görenin zarara razı olması, zararın doğmasına veya artmasına etkisi ya da sorumlunun durumunu ağırlaştırması m. 52 kapsamında indirime veya kaldırmaya yol açabilir.

Amaç zarar göreni mümkün olduğunca zarar olmasaydı bulunacağı duruma getirmektir; tazminat cezalandırıcı kazanç değildir.

Birden çok kişi aynı zarardan sorumluysa dış ilişkide müteselsil sorumluluk, iç ilişkide kusur ve tehlikenin ağırlığına göre paylaşım gündeme gelebilir.

Kusursuz sorumluluk örnekleri

Hakkaniyet sorumluluğu, adam çalıştıranın özen sorumluluğu, hayvan bulunduranın sorumluluğu, yapı malikinin yapım-bozukluk veya bakım eksikliği sorumluluğu ve önemli ölçüde tehlike arz eden işletme sorumluluğu farklı şartlara sahiptir. “Kusur yoksa hiçbir zaman tazminat yoktur” da “zarar varsa malik her hâlde sorumludur” da yanlıştır; ilgili özel normun kurtuluş kanıtı ve nedensellik düzeni incelenir.

Zamanaşımı

TBK m. 72'de genel süre, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıldır.

Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu daha uzun süre uygulanabilir.

Sürekli zarar, bedensel zarar bilgisinin gelişmesi ve özel kanun süreleri somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Haksız Fiilden Doğan Borçlar anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Haksız Fiilden Doğan Borçlar konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Haksız Fiilden Doğan Borçlar, Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyinde Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersinin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 25 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Hakim-Savcı soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by