TBK'de yanılma, aldatma ve korkutma sözleşme iradesinin sağlıklı oluşmasını engelleyen ayrı kurumlardır. Esaslı yanılmaya düşen taraf sözleşmeyle bağlı olmaz; saikte yanılma ancak saikin sözleşmenin temeli sayılması dürüstlük kuralına uygun ve karşı tarafça bilinebilir olduğunda esaslıdır. Basit hesap yanlışları sözleşmeyi bozmaz, düzeltilir. Aldatmada yanılmanın esaslı olması aranmaz; üçüncü kişinin aldatması, karşı taraf bunu biliyor veya bilebilecek durumdaysa bağlayıcılığı etkiler. Korkutmada kişi veya yakınları için ağır ve yakın zarar tehlikesine haklı inanış gerekir; bir hakkın kullanılacağı tehdidi, aşırı yarar sağlamak amacıyla yapılırsa korkutma olabilir. Yanılmayı veya aldatmayı öğrenen ya da korkutmanın etkisinden kurtulan taraf bir yıl içinde bağlı olmadığını bildirmez veya verdiğini geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılır.
Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) Hata Hile İkrah Konu Anlatımı
Hata Hile İkrah konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İrade bozukluklarında sözleşme kurulmuştur; korunan taraf, kanundaki koşullarla sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürebilir.
Bu yapı kesin hükümsüzlükten farklıdır: hak sahibi bir yıllık hak düşürücü süre içinde davranmazsa sözleşme onanmış sayılır.
Yanılma
TBK m. 30'a göre sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf sözleşmeyle bağlı olmaz.
Sözleşmenin niteliğinde, konusunu oluşturan şeyde, karşı tarafta veya önemli ölçüde edim miktarında yanılma açıklama yanılmasının başlıca örnekleridir.
Bir kimsenin sözleşme yapma iradesini aracının yanlış iletmesi de yanılma hükümlerine tabidir.
Sözleşme yapılırken güdülen neden, yani saik hakkındaki yanılma kural olarak esaslı değildir.
Ancak yanılanın belirli bir saiki sözleşmenin temeli sayması dürüstlük kurallarına uygunsa ve bu durum karşı tarafça da bilinebilir durumdaysa temel yanılması oluşabilir.
Basit hesap yanlışları sözleşmenin bağlayıcılığını kaldırmaz; yalnız düzeltilir.
Yanılan taraf dürüstlük kurallarına aykırı biçimde bağlı olmadığını ileri süremez.
Karşı taraf sözleşmeyi yanılanın kastettiği anlamda yerine getirmeyi kabul ederse sözleşme o anlamda kurulmuş sayılır.
Yanılmaya kendi kusuruyla düşen kişi, sözleşmenin geçersizliğinden doğan zararı gidermek zorunda kalabilir; karşı taraf yanılmayı biliyor veya bilmesi gerekiyorsa bu sorumluluk doğmaz.
Aldatma
Taraflardan biri diğerinin aldatması sonucu sözleşme yapmışsa yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir.
Burada belirleyici olan, kasıtlı davranışın sözleşme iradesini oluşturmasıdır.
Aldatma üçüncü kişiden gelmişse sözleşmeyle bağlı olmama, karşı tarafın sözleşme kurulurken aldatmayı bilmesine veya bilebilecek durumda olmasına bağlıdır.
Korkutma
Korkutulan taraf, içinde bulunduğu koşullara göre kendisinin veya yakınlarından birinin kişilik hakları ya da malvarlığı bakımından ağır ve yakın bir zarar tehlikesi bulunduğuna inanmakta haklıysa sözleşmeyle bağlı değildir.
Bir hakkın veya kanuni yetkinin kullanılacağının bildirilmesi normalde korkutma sayılmaz.
Bununla birlikte tehdit, karşı tarafın zor durumundan yararlanarak aşırı bir menfaat elde etmek amacıyla kullanılmışsa korkutma hükümleri uygulanabilir.
Süre, onama ve tazminat
Yanılan veya aldatılan taraf, yanılmayı ya da aldatmayı öğrendiği andan; korkutulan taraf ise korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmez veya verdiğini geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılır.
Bu süre zamanaşımı değil hak düşürücü süredir.
Sözleşmenin onanması, aldatma veya korkutmaktan doğan tazminat hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Hata Hile İkrah anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Hata Hile İkrah konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- OnamaÜst mahkemenin, temyiz edilen kararı hukuka uygun bularak aynen onaylamasıdır. Karar bu durumda kesinleşir.
- KabulDavalının, davacının talep sonucunu kısmen veya tamamen kabul etmesidir. Kabul edilen kısım bakımından yargılama sona erer.
- ZamanaşımıBelirli bir sürenin geçmesiyle alacağın dava veya talep edilebilirliğinin zayıflamasıdır. Borçluya ifadan kaçınma (def’i) hakkı verir; borcu kendiliğinden sona erdirmez.
- Hak Düşürücü SüreGeçmesiyle hakkın kendiliğinden sona erdiği süredir. Zamanaşımından farklı olarak durmaz, kesilmez ve hâkim tarafından resen dikkate alınır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
Borçlar Hukuku (Genel Hükümler) dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 25 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi