Amme Alacaklarının Tahsil Usulü (Vergi İcra Hukuku) Konu Anlatımı

Vergi icra hukuku, doğmuş ve tahsil aşamasına gelmiş kamu alacağının nasıl güvenceye alınacağını ve nasıl tahsil edileceğini gösterir.

Kaynak bu alanı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun başlığı altında işler.

Bu kanunun mantığı, kamu alacağının özel alacak gibi yalnız borçlar hukuku yollarına bırakılmaması, idareye belirli takip ve güvence araçları verilmesidir.

Ancak bu araçlar da kanuni şekil ve sürelerle bağlıdır; teminat, ihtiyati haciz, ödeme emri, mal bildirimi, haciz, satış ve tecil gibi kurumlar bu çerçevede anlam kazanır.

Borçlunun ölümü kamu alacağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Kaynak, borçlunun ölümü halinde mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında kanun hükümlerinin uygulanacağını ve borçlunun ölümünden önce başlamış işlemlere devam olunacağını belirtir.

Terekenin mahkeme veya iflas dairesi tarafından tasfiyesi varsa bu tasfiye beklenir.

Mirasın defter tutma yoluyla kabulünde mirasçı, deftere kaydedilmemiş olsa bile amme alacağından mirastan kendisine düşen hisse kadar sorumludur.

Ayrıca borçlu hakkında yapılan takip işlemleri, eşi veya alt ve üst soyundan birinin ölümü halinde ölüm günüyle birlikte üç gün durdurulur.

Bu hükümler miras hukuku ile kamu alacağı takibinin kesiştiği noktaları gösterir.

Teminat, kamu alacağının tahsilini güvence altına alan araçtır.

Kaynak bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen süresiz teminat mektuplarını, Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerini veya bunların yerine düzenlenen belgeleri, hükümetçe belirlenecek milli esham ve tahvilatı ve ilgililer ya da üçüncü kişilerce gösterilen haczedilmiş menkul ve gayrimenkul malları teminat olarak sayar.

Şahsi kefalet de mümkündür; muteber bir kişi müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu gösterilebilir, noterden tasdikli sözleşmeyle kurulur ve alacaklı tahsil dairesi kabul edip etmemekte serbesttir.

İhtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk alacağın risk altında olduğu durumlarda erken güvence sağlar.

İhtiyati haciz, nedenlerinden biri varsa herhangi bir süreye bağlı olmaksızın mahalli en büyük memurun kararıyla derhal uygulanır.

Yetki, vergi dairesi başkanlığı kurulan yerlerde vergi dairesi başkanı, kurulmamış yerlerde vali, belediyelerde belediye başkanı, il özel idarelerinde vali ve bazı ilçelerde kaymakam gibi makamlara göre değişir.

İhtiyati hacze karşı haciz tarihinden, gıyapta yapılmışsa tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir.

İhtiyati tahakkukta ise vergi dairesi müdürünün yazılı talebi ve vergi dairesi başkanı veya defterdar emriyle henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimler derhal tahakkuk ettirilir.

Ödeme emri, vadesinde ödenmeyen amme alacağında takip sürecinin görünür başlangıcıdır.

Borçluya yedi gün içinde borcunu ödemesi veya mal bildiriminde bulunması gerektiği tebliğ edilir.

Borçlu bu sürede ödeme yapmaz ve mal bildiriminde bulunmazsa, mal bildiriminde bulununcaya kadar bir defaya mahsus ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik kararı verilebilir.

Haciz, haciz varakasıyla yapılır; haciz varakası mahalli en büyük memur veya yetkilendirdiği memur tarafından onaylanır.

Menkul ve gayrimenkul satışlarında değer tespiti, ihale oranları, ikinci ihale süreleri ve satılmazsa uygulanacak sonuçlar birbirinden ayrılır.