Gayrimenkul sermaye iradı, GVK m. 70'te sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak veya intifa hakkı sahipleri ya da kiracıları tarafından kiraya verilmesinden doğar. Gayrisafi hasılat kural olarak ilgili takvim yılında nakden veya aynen tahsil edilen kiralardır; emsal kira esası bedelsiz ya da düşük bedelli kullanımlarda m. 73'teki istisnalar saklı kalmak üzere devreye girer. Safi irat gerçek gider veya götürü gider yöntemiyle bulunur. Götürü gider, hakları kiraya verenler hariç, uygulanabilir istisna düşüldükten sonra kalan hasılatın yüzde 15'idir ve bu yöntemi seçen iki yıl geçmedikçe gerçek gidere dönemez. Gerçek giderde yalnız kanunda sayılan ve kiraya verilen kısma isabet eden giderler indirilir. 1 Ocak 2025'ten başlayan vergilendirme dönemlerinde borç faizleri konut kiralarında indirilemez; bu faiz indirimi konut dışındaki kiraya verilen mal ve haklarla sınırlandırılmıştır.
Gayrimenkul Sermaye İradı Konu Anlatımı
Gayrimenkul Sermaye İradı konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Gelirin konusu ve elde edilme zamanı
Gelir Vergisi Kanunu m. 70, gayrimenkul sermaye iradını yalnız bina ve arazi kirasıyla sınırlamaz.
Maddede sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden doğan gelir bu kapsama girebilir.
Gayrimenkuller, bazı gayrimenkul niteliğindeki haklar, gemi ve gemi payları ile motorlu taşıma ve iş makineleri gibi varlıklar maddede ayrı bentlerde düzenlenir.
Bir hakkın mucidi veya kanuni mirasçısı tarafından kiralanmasından doğan kazanç gibi özel nitelendirmeler ayrıca gözetilmelidir.
GVK m. 72'de gayrisafi hasılat, bu mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ilişkin olarak nakden ya da aynen tahsil edilen kira bedelleridir.
Tahsil esası nedeniyle yalnız sözleşmede kira alacağının doğması her durumda yeterli değildir.
Mükellefin bilgisi dâhilinde banka, noter, posta, icra dairesi veya kamu kurumuna para yatırılması; kira alacağının temliki ya da kiracıya olan borçla takası da kanundaki koşullarla tahsil sayılır.
Gelecek yıllara ilişkin peşin kira kural olarak ilgili yılların hasılatı kabul edilir; ölüm ve ülkeyi terk hâllerine ilişkin özel hükümler ayrıca uygulanır.
Emsal kira bedeli
GVK m. 73'e göre kiraya verilen mal ve hakların kira bedeli kural olarak emsal kira bedelinden düşük olamaz; bedelsiz olarak başkasının kullanımına bırakılan mal ve haklarda da emsal bedel kira sayılır.
Bina ve arazide öncelikle yetkili özel mercilerce veya mahkemelerce belirlenmiş kira kullanılır.
Böyle bir tespit yoksa Vergi Usul Kanununa göre belirlenen vergi değerinin yüzde 5'i emsal kira bedelidir.
Diğer mal ve haklarda maliyet bedelinin, bu bilinmiyorsa servet değerleme hükümlerine göre belirlenen değerin yüzde 10'u esas alınır.
Emsal kira kuralı mutlak değildir.
Boş kalan taşınmazın korunması amacıyla bedelsiz bırakılması; mal sahibinin üstsoyu, altsoyu veya kardeşlerinin ikametine kanundaki sınırlar içinde konut tahsis edilmesi; mal sahibiyle yakınların aynı evde birlikte oturması ve kamu kurumlarınca yapılan kiralamalar m. 73'teki istisna grupları arasındadır.
Soruda akrabalık verilmesi tek başına yeterli değildir; konut sayısı, evli kardeşler bakımından eşlerden hangisinin yararlandığı ve kullanımın gerçekten ikamet amacı taşıyıp taşımadığı somut koşullarla kontrol edilir.
Gerçek gider yöntemi
Safi iradın gerçek gider yöntemiyle bulunmasında yalnız GVK m. 74'te sayılan ve kiraya verilen mal veya hakla bağlantılı giderler dikkate alınır.
Kiraya verenin ödediği aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri; ölçülü yönetim giderleri; sigorta; bazı vergi, resim, harç ve katılma payları; onarım ve bakım; amortisman ile sözleşme, kanun veya ilama dayalı zarar ve tazminatlar bu listenin başlıca kalemleridir.
Mal veya hakkın yalnız bir kısmı kiraya verilmişse yalnız o kısma düşen gider indirilebilir.
Konut kira geliri istisnasından yararlanıldığında gerçek giderlerin istisnaya isabet eden bölümü de indirilemez; indirilecek kısım vergiye tabi hasılatın toplam hasılata oranıyla bulunur.
Borç faizinde 7566 sayılı Kanunla getirilen güncel sınırlama özellikle önemlidir.
1 Ocak 2025'ten itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin beyannamelerde, kiraya verilen mal ve haklara ait borç faizleri ancak konutlar hariç olmak üzere gerçek gider sayılabilir.
Bu nedenle konut olarak kiraya verilen bir taşınmazın edinim veya finansman borcuna ait faizi, eski metinlerdeki genel ifadeye dayanılarak indirilemez.
Bu değişiklik, m. 74'te ayrıca düzenlenen başka bir giderle karıştırılmamalıdır.
Konut olarak kiraya verilen bir adet taşınmaz için iktisap yılından başlayarak beş yıl süreyle iktisap bedelinin yüzde 5'i, yalnız o taşınmazın hasılatına uygulanmak üzere gerçek gider yazılabilir.
Ayrıca sahibi olduğu konutu kiraya verip kendisi kirada oturan kişinin ödediği konut kirası da kanundaki sıra ve sınırlar içinde gider olabilir.
Her kalem kendi yasal koşuluyla incelenir.
Götürü gider yöntemi
Hakları kiraya verenler hariç mükellefler, gerçek giderleri belgelemek yerine götürü gider yöntemini seçebilir.
Güncel oran yüzde 15'tir.
Konut kira geliri istisnası uygulanıyorsa önce istisna düşülür, sonra kalan hasılata yüzde 15 götürü gider uygulanır.
Bu yöntemde m. 74'teki gerçek giderler ayrıca indirilemez.
Götürü gideri seçen mükellef iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemez; iki yıllık bağlılık, her yıl serbestçe yöntem değiştirilebileceği yanılgısını önler.
Haklardan kira geliri elde edenler götürü gider yönteminden yararlanamaz.
Beyan kontrolü
Konut kira geliri istisnası, işyeri kira gelirindeki tevkifat ve beyan sınırı ile diğer gelirlerin toplamına bağlı koşullar her yıl değişen parasal eşiklere dayanır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Gayrimenkul Sermaye İradı anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Gayrimenkul Sermaye İradı konusu Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyindeki Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %13. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- Vergi Hukukunun Temel Kavramları ve Vergilendirme İlkeleri
- Vergilendirme Süreci ve Süreler
- Değerleme Hükümleri
- Defter ve Belge Düzeni
- Vergi Suç ve Cezaları
- Ticari Kazanç
- Zirai Kazanç
- Ücretler
- Serbest Meslek Kazancı
- Menkul Sermaye İradı
- Diğer Kazanç ve İratlar
- Kurumlar Vergisi Kanunu
- Katma Değer Vergisi Kanunu
- Özel Tüketim Vergisi ve Diğer Harcama Vergileri
- Damga Vergisi, Harçlar ve Servet Vergileri (Emlak, MTV, Veraset ve İntikal)
- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü (Vergi İcra Hukuku)
- Vergi Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları (Uzlaşma, Düzeltme, Dava)
- Uluslararası Vergilendirme ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme (Giriş)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi