Katma Değer Vergisi Kanunu Konu Anlatımı

KDV'nin mantığı, her ekonomik safhada yaratılan katma değerin vergilendirilmesidir.

Kaynaktaki zincir örneği bunu sade biçimde gösterir: üretici satışında KDV hesaplar, ana bayi alışta ödediği KDV'yi indirip kendi satışında hesapladığı KDV'nin farkını öder, toptancı ve perakendeci de aynı sistemi sürdürür.

Sonuçta devletin tahsil ettiği toplam vergi tüketicinin ödediği KDV'ye ulaşır.

Bu yapı, KDV'nin dolaylı bir vergi olduğunu ve vergi yükünün fiyat mekanizması içinde nihai tüketiciye yansıdığını açıklar.

Muhasebe pratiğinde hesaplanan KDV ile indirilecek KDV arasındaki fark bu yüzden önemlidir.

KDV'nin konusu Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetler etrafında şekillenir.

Kaynak, posta, telefon, telgraf, teleks ve benzeri hizmetleri; radyo ve televizyon hizmetlerini; her türlü şans ve talih oyunlarının tertiplenmesi ve oynanmasını; profesyonel sanatçıların gösteri ve konserlerini; profesyonel sporcuların katıldığı faaliyet, maç, yarış ve yarışmaların düzenlenmesi ve gösterilmesini; müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışları; boru hattı ile ham petrol, gaz ve ürünlerinin taşınmasını; Gelir Vergisi Kanunu'nun 70'inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanmasını KDV konusu içinde gösterir.

Bu örnekler, KDV'nin yalnız klasik mal satışıyla sınırlı olmadığını, hizmet ve bazı özel işlem türlerini de kapsadığını ortaya koyar.

Mükellefiyet, işlemin türüne göre belirlenir.

Mal teslimi ve hizmet ifasında mükellef bu işleri yapanlardır.

İthalatta mal ve hizmet ithal edenler, transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar, yayıncılıkta radyo ve televizyon kurumları, şans ve talih oyunlarında tertip edenler, profesyonel sanatçı ve sporcu yarışma veya gösterilerinde bunları düzenleyenler, kiralamada kiraya verenler ve isteğe bağlı mükellefiyette talepte bulunanlar mükellef olarak sayılır.

Bu tablo, KDV'de mükellefin çoğu zaman işlemi ekonomik olarak gerçekleştiren veya hukuken düzenleyen kişi olduğunu gösterir.

Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce alıcıya ya da alıcı adına hareket edenlere devredilmesidir.

Malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere ya da kişiye tevdi edilmesi teslim hükmündedir.

Malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci ya da sürücüye tevdi edilmesi de teslim sayılır.

Hizmet ise teslim, teslim sayılan haller ve mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir.

Bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak veya bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek hizmet biçiminde gerçekleşebilir.

Bir hizmet karşılığında mal teslimi veya başka hizmet verilirse her işlem kendi niteliğine göre ayrı ayrı vergilendirilir.

Vergiyi doğuran olay, KDV'de işlem türüne göre değişir.

Mal teslimi ve hizmet ifasında vergi malın teslimi veya hizmetin yapılmasıyla doğar.

Teslim veya hizmetten önce fatura ya da benzeri belge düzenlenirse, belgede gösterilen miktarla sınırlı olarak vergi doğar.

Kısım kısım teslim veya hizmet mutat ise ya da taraflarca kararlaştırılmışsa her kısmın teslimi veya yapılması anı esas alınır.