Damga Vergisi, Harçlar ve Servet Vergileri (Emlak, MTV, Veraset ve İntikal) Konu Anlatımı

Damga vergisi, harçlar ve servet vergileri tek bir kanunun ayrıntılı sistemi olarak değil, vergi hukukunun farklı noktalarında karşımıza çıkan özel vergiler olarak okunmalıdır.

Kaynak bu vergileri özellikle sınıflandırma, vergiyi doğuran olay, tahakkuku tahsile bağlı vergi, cezada sorumluluk ve zamanaşımı bağlamlarında işler.

Bu yüzden konuya yaklaşırken her bir verginin hangi ekonomik kaynağa veya işleme bağlandığını, hangi anda doğduğunu ve hangi özel sonuçları taşıdığını ayırmak gerekir.

Damga vergisi kaynakta iki ayrı bağlamda görünür.

İlk olarak tahakkuku tahsile bağlı vergilere örnek verilir.

Bu tür vergilerde verginin tahsili tahakkuku da içine alır; başka bir ifadeyle tahakkuk ve tahsil aşamaları aynı anda gerçekleşir.

Harçlar ve ihale için ödenen damga vergisi bu yapıya örnek gösterilir.

İkinci olarak damga vergisinde ceza sorumluluğunda imza edenler öne çıkar.

Kaynak, damga vergisinde imza edenlerin sorumlu olduğunu ve birinin ödemesinin diğerinin sorumluluğunu kaldırabileceğini belirtir.

Bu, damga vergisinin belge ve imza ilişkisine bağlı karakterini yansıtır.

Harçlar da kaynakta tahakkuku tahsile bağlı vergiler arasında anılır.

Harcın doğasında belirli bir kamu hizmeti veya işlem karşılığında ödeme yapılması bulunduğu için, kimi durumlarda tahakkuk ve ödeme aynı anda tamamlanır.

Bu özellik, harçları beyan üzerine tarh edilen gelir veya kurumlar vergilerinden ayırır.

Harç sorularında bu nedenle önce verginin bir belge, işlem veya hizmetle bağlantılı olup olmadığı ve tahakkuk-tahsil ilişkisinin nasıl kurulduğu düşünülmelidir.

Servet üzerinden alınan vergiler, verginin gelir veya harcama değil, malvarlığı unsuru üzerinden doğduğu vergilerdir.

Kaynak veraset ve intikal vergisi, motorlu taşıtlar vergisi ve emlak vergisini bu grupta sayar.

Veraset ve intikal vergisinde vergiyi doğuran olay, malın veraset yoluyla veya başka suretle ivazsız, yani bedelsiz geçmesidir.

Motorlu taşıtlar vergisinde vergiyi doğuran olay aracın sicile tescilidir.

Emlak vergisinde ise bir bina, arazi veya arsaya malik olmak ya da bunlar üzerinde intifa hakkına sahip olmak vergileme ilişkisini başlatır.

Böylece servet vergilerinde ekonomik değer çoğu zaman bir malvarlığına sahip olma veya bedelsiz edinim üzerinden belirlenir.

Zamanaşımı bakımından bu vergilerde özel dikkat gerekir.

Kaynak motorlu taşıtlar vergisinde tahakkuk zamanaşımının söz konusu olmadığını, çünkü verginin her yıl ocak ayında otomatik tahakkuk ettiğini belirtir.

Veraset ve intikal vergisinde beyanname verilmeyen veya beyannamede gösterilmeyen mallar bakımından mükellefiyet, intikal eden malların idarece tespit olunduğu tarihte başlar; bu durumda zamanaşımı başlangıcı idarenin intikali öğrenmesine bağlanır.

Emlak vergisinde bildirim dışı kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, idarenin bu durumu öğrendiği tarihi takip eden yılın başından itibaren işlemeye başlar.