Ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançtır; faaliyetin emek veya sermaye ağırlığı tek başına belirleyici değildir. Gerçek usulde kazanç, mükellefin tabi olduğu bilanço veya işletme hesabı esasına göre dönem geliri ile indirilebilir giderler üzerinden belirlenir. Basit usule tabi olmanın genel ve özel şartları kanunda düzenlenir ve hadler yıla göre değişebilir. 1 Ocak 2021'den itibaren basit usulde tespit edilen ticari kazançlar gelir vergisinden istisnadır; bu durum belge düzeni ve kayıt yükümlülüklerinin tamamının kalktığı anlamına gelmez. Adi ortaklıkta ortaklar, kollektif şirkette ortaklar ve komandit şirkette komandite ortaklar payları yönünden kendi statülerine göre vergilendirilir; kurumlar vergisi mükellefi şirketler ayrı değerlendirilir.
Ticari Kazanç Konu Anlatımı
Ticari Kazanç konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Gelir Vergisi Kanunu bakımından ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazanç ticari kazançtır.
Organizasyon, devamlılık, işin niteliği ve kanundaki özel sayımlar birlikte değerlendirilir.
Yalnız “sermaye fazlaysa ticari, emek fazlaysa serbest meslek” biçimindeki mekanik ayrım yeterli değildir.
Gerçek usul
Gerçek usulde kazanç, mükellefin tabi olduğu defter esasına göre saptanır.
Bilanço esasında dönem başı ve dönem sonu öz sermaye karşılaştırması; işletme hesabı esasında ise hasılat ile gider ve maliyet unsurları temel alınır.
İşletmeden çekilen değerler eklenir, işletmeye eklenen değerler indirilir.
Bir giderin ticari kazançtan indirilebilmesi için kanundaki bağlantı, belgelendirme ve sınırlama şartları aranır; kişisel harcama ticari gidere dönüşmez.
Basit usul ve güncel istisna
Basit usul; iş yerinin durumu, faaliyetin niteliği, yıllık alış-satış veya hasılat hadleri ve kanundaki diğer şartlara bağlı özel bir tespit rejimidir.
Şartlar ile parasal hadler ilgili vergilendirme yılı için kontrol edilmelidir.
1 Ocak 2021'den itibaren basit usulde tespit olunan kazançlar gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Bu nedenle eski anlatımlardaki “basit usul kazancı hesaplanır ve yıllık gelir vergisine tabi tutulur” sonucu güncel değildir.
İstisna, mükellefin belge alma-verme, kayıtların tutulması veya başka vergi türlerinden doğabilecek yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Başka gelirlerin beyanı ve faaliyetin şartları ayrıca incelenir.
Ortaklık ve şirketler
Adi ortaklığın gelir vergisi yönünden kazancı ortaklara paylaştırılır; her ortak kendi payı üzerinden değerlendirilir.
Kollektif şirket ortaklarının ve adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde komandite ortakların kâr payları kişisel ticari kazanç niteliğindedir.
Komanditer ortağın payı ile anonim veya limited şirketin kazancı aynı kurala bağlanmaz; kurum bünyesindeki kazanç ve ortağa dağıtım ayrı vergi konularıdır.
Soru çözümünde önce faaliyetin ticari kazanç niteliği, sonra mükellef veya ortaklık türü, ardından gerçek/basit usul şartı ve ilgili yılın istisna-had düzeni belirlenmelidir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Ticari Kazanç anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Ticari Kazanç konusu Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyindeki Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %13. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- BilançoBir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını gösteren temel finansal tablodur. Aktif (varlıklar) = Pasif (borçlar + özkaynaklar) eşitliğine dayanır.
- Kurumlar VergisiSermaye şirketleri, kooperatifler ve diğer kurumların elde ettiği kazançlar üzerinden alınan vergidir. 2024 itibarıyla genel oran %25'tir. Halka açık şirketler için indirimli oran uygulanabilir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- Vergi Hukukunun Temel Kavramları ve Vergilendirme İlkeleri
- Vergilendirme Süreci ve Süreler
- Değerleme Hükümleri
- Defter ve Belge Düzeni
- Vergi Suç ve Cezaları
- Zirai Kazanç
- Ücretler
- Serbest Meslek Kazancı
- Gayrimenkul Sermaye İradı
- Menkul Sermaye İradı
- Diğer Kazanç ve İratlar
- Kurumlar Vergisi Kanunu
- Katma Değer Vergisi Kanunu
- Özel Tüketim Vergisi ve Diğer Harcama Vergileri
- Damga Vergisi, Harçlar ve Servet Vergileri (Emlak, MTV, Veraset ve İntikal)
- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü (Vergi İcra Hukuku)
- Vergi Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları (Uzlaşma, Düzeltme, Dava)
- Uluslararası Vergilendirme ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme (Giriş)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi