KVK'da beş mükellef grubu vardır: sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıkları. Yabancı kurumlar altıncı grup değildir; hukuki niteliklerine göre bu gruplardan birine girer ve kanuni merkez ile iş merkezi ölçütleri tam ya da dar mükellefiyeti belirler. Tam mükellef kurumların hem Türkiye içi hem dışı, dar mükelleflerin yalnız Türkiye'de elde ettikleri kazançlar vergilenir. Tam mükellef kurumlardan alınan olağan iştirak kâr payında genel olarak oran ve elde tutma süresi aranmaz; yurt dışı iştirak kazancında ise KVK 5/1-b'nin yüzde 10, bir yıl, vergi yükü ve Türkiye'ye transfer şartları ya da yüzde 50 pay ve süresinde transferle sağlanan yüzde 50'lik alternatif istisna ayrı uygulanır. 27 Kasım 2024'ten beri şartları taşıyan iştirak hissesi ve benzeri satış kazançlarında istisna oranı yüzde 50'dir. 15 Temmuz 2023'ten sonra aktife giren taşınmazlar için genel satış kazancı istisnası yoktur; daha önce aktifte bulunanlarda geçiş hükmüyle yüzde 25 uygulanır. 2026 hesap döneminde genel oran yüzde 25, kanunda sayılan finansal kurum ve proje şirketlerinde yüzde 30'dur.
Kurumlar Vergisi Kanunu Konu Anlatımı
Kurumlar Vergisi Kanunu konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Önce kanuni mükellef grubunu bul
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu beş mükellef grubu sayar: sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıkları.
Yabancı şirket veya yabancı kamu kuruluşu ayrı bir altıncı grup değildir; özellikleri itibarıyla kanundaki gruplardan hangisine denk geliyorsa o grupta ve dar ya da tam mükellefiyet kuralları içinde değerlendirilir.
İktisadi kamu kuruluşu ile dernek veya vakfa ait iktisadi işletmede ayrı tüzel kişilik, bağımsız muhasebe veya sermaye tahsisi her zaman kurucu koşul değildir; devamlı ticari, sınai veya zirai faaliyetin varlığı önem taşır.
İş ortaklığı ise belli bir işin sonucunu paylaşmak üzere kurulan ve kurumlar vergisi mükellefiyeti seçilen yapıdır.
Bir yapının vergi mükellefi olması, medeni veya ticaret hukuku bakımından mutlaka aynı tür tüzel kişiliğe sahip olmasını gerektirmez.
Tam ve dar mükellefiyet
Kanuni merkez, kuruluş kanunu, ana statü, sözleşme veya tüzükte gösterilen merkezdir.
İş merkezi, iş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği yerdir.
Bu merkezlerden herhangi biri Türkiye'de olan kurum tam mükelleftir; Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kurum kazançları vergi kapsamına girer.
Her iki merkez de Türkiye dışında ise kurum dar mükelleftir ve yalnız Türkiye'de elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden vergilenir.
Bu ayrım istisnadan önce yapılır.
Dar mükellefin hangi gelirinin Türkiye'de elde edilmiş sayıldığı, gelir türüne ve KVK'nın özel hükümlerine göre ayrıca belirlenir; “yabancı kurum yalnızca stopaj öder” biçiminde genel bir kural kurulamaz.
Yurt içi iştirak kazancı
KVK 5/1-a, tam mükellef başka bir kurumun sermayesine katılımdan elde edilen kâr payını ve kanunda sayılan benzer iştirak gelirlerini çifte kurumlar vergisini önleme mantığıyla istisna eder.
Olağan bir tam mükellef şirket iştirakinde genel bir asgari pay oranı veya elde tutma süresi aranmaz.
Ancak yatırım fonu ve yatırım ortaklığı gelirleri için bentte özel kapsam ve dışlamalar vardır; her fon dağıtımı sırf “iştirak kazancı” adıyla otomatik istisna sayılmaz.
İştirak kazancı istisnası payın satılmasından doğan kazançla karıştırılmamalıdır.
Biri dağıtılan kâr payına, diğeri varlığın elden çıkarılmasına ilişkindir ve koşulları farklıdır.
Yurt dışı iştirak kazancında iki yol
KVK 5/1-b'nin olağan yolunda iştirak edilen yabancı şirket anonim veya limited şirket niteliğinde olmalı; Türkiye'deki kurum yabancı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az yüzde 10'una sahip bulunmalı; pay kazancın elde edildiği tarihte kesintisiz en az bir yıl tutulmuş olmalı; kazanç kural olarak en az yüzde 15 yabancı vergi yükü taşımalı ve beyanname verme tarihine kadar Türkiye'ye aktarılmalıdır.
Yabancı iştirakin esas faaliyeti finansman, sigorta veya menkul kıymet yatırımıysa vergi yükü eşiği Türkiye'deki kurumlar vergisi oranına bağlanır.
Ayrı alternatifte Türkiye'deki kurum yabancı anonim veya limited şirketin ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50'sine sahipse ve kazancı ilgili kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer ederse, bentteki diğer koşullar aranmadan iştirak kazancının yüzde 50'si istisna edilir.
Olayda önce hangi yolun koşullarının ileri sürüldüğü belirlenmelidir; iki yolun yüzdeleri birbirine eklenmez.
İştirak hissesi ve taşınmaz satışları
KVK 5/1-e kapsamındaki iştirak hissesi, kurucu senedi, intifa senedi, rüçhan hakkı ve kanunda belirtilen fon katılma paylarının en az iki tam yıl aktifte tutulup satılması hâlinde, diğer kanuni koşullar da sağlanırsa satış kazancının istisna oranı 27 Kasım 2024'ten itibaren 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yüzde 50'dir.
İstisna edilen kazanç kısmının özel fonda tutulması, satış bedelinin süresinde tahsili ve faaliyet konusu sınırlamaları ayrıca kontrol edilir.
Taşınmazlar için eski genel kural güncel değildir.
15 Temmuz 2023'ten sonra aktife alınan taşınmazların satışında KVK 5/1-e kapsamında genel taşınmaz satış kazancı istisnası yoktur.
Bu tarihten önce aktifte bulunan taşınmazlar için geçici 16. madde, diğer koşullar sağlanırsa yüzde 25 istisnayı sürdürür. “İki yıl tutulan her taşınmaz satışında yüzde 50 istisna” önermesi bu nedenle yanlıştır.
Oran ve beyan sırası
2026 hesap döneminde genel kurumlar vergisi oranı yüzde 25'tir.
Bankalar ve kanunda sayılan diğer finansal kurumlar, sigorta ve emeklilik şirketleri ile belirli yap-işlet-devret ve kamu-özel iş birliği proje şirketleri için oran yüzde 30'dur.
İhracat, üretim ve yatırım teşviklerine bağlı oran indirimleri varsa bunlar kendi matrah, faaliyet ve öncelik kurallarıyla uygulanır.
Sınavda güvenli sıra şöyledir:
- Yapıyı beş mükellef grubundan birine yerleştir.
- Kanuni ve iş merkezine göre tam veya dar mükellefiyeti belirle.
- Safi kurum kazancını ve kanunen kabul edilmeyen giderleri oluştur.
- Muafiyet, istisna ve indirimleri kendi koşullarıyla ayrı uygula.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Kurumlar Vergisi Kanunu anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Kurumlar Vergisi Kanunu konusu Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyindeki Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %13. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Rüçhan HakkıMevcut ortakların bedelli sermaye artırımında yeni çıkarılacak payları öncelikli olarak satın alma hakkıdır. Bu hak borsada alınıp satılabilir. Kullanılmadığı takdirde ortağın şirketteki payı seyreltilir.
- Yatırım FonuTasarruf sahiplerinden katılma payı karşılığı toplanan paraların portföy yönetim şirketleri tarafından çeşitli sermaye piyasası araçlarına yatırılarak yönetildiği kolektif yatırım kuruluşudur. A ve B tipi ayrımı kaldırılmış, şemsiye fon yapısına geçilmiştir.
- Kurumlar VergisiSermaye şirketleri, kooperatifler ve diğer kurumların elde ettiği kazançlar üzerinden alınan vergidir. 2024 itibarıyla genel oran %25'tir. Halka açık şirketler için indirimli oran uygulanabilir.
- StopajGelirin kaynağında kesilen vergidir. Temettü, faiz, kira ve serbest meslek gelirlerinde ödemeyi yapan tarafça kesilir ve vergi dairesine yatırılır. Tevkifat olarak da bilinir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Vergi Mevzuatı ve Uygulaması dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- Vergi Hukukunun Temel Kavramları ve Vergilendirme İlkeleri
- Vergilendirme Süreci ve Süreler
- Değerleme Hükümleri
- Defter ve Belge Düzeni
- Vergi Suç ve Cezaları
- Ticari Kazanç
- Zirai Kazanç
- Ücretler
- Serbest Meslek Kazancı
- Gayrimenkul Sermaye İradı
- Menkul Sermaye İradı
- Diğer Kazanç ve İratlar
- Katma Değer Vergisi Kanunu
- Özel Tüketim Vergisi ve Diğer Harcama Vergileri
- Damga Vergisi, Harçlar ve Servet Vergileri (Emlak, MTV, Veraset ve İntikal)
- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü (Vergi İcra Hukuku)
- Vergi Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları (Uzlaşma, Düzeltme, Dava)
- Uluslararası Vergilendirme ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme (Giriş)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi