Hâkim-Savcı İdare Hukuku Kamu İktisadi Teşebbüsleri Konu Anlatımı

Kamu iktisadi teşebbüsü, hizmet bakımından yerinden yönetim düşüncesinin ekonomik faaliyet alanına uyarlanmış biçimidir.

İdare hukuku bakımından önemli olan nokta, devletin yalnız klasik kolluk veya kamu hizmeti görevleriyle değil, üretim, pazarlama ve ticari işletme faaliyetleriyle de örgütlenebilmesidir.

AUZEF idare hukuku kaynağı bu kuruluşları iktisadi kamu kurumları başlığı altında ele alır ve 233 sayılı KHK sisteminde iki ana yapı bulunduğunu belirtir: iktisadi devlet teşekkülü ve kamu iktisadi kuruluşu.

Bu ayrım, teşebbüsün hangi ekonomik ihtiyaca cevap verdiğini ve yürüttüğü faaliyetin kamusal yönünün hangi ölçüde öne çıktığını anlamak için kullanılır.

İktisadi devlet teşekkülü, sermayesinin tamamı devlete ait olan ve iktisadi alanda ticari esaslara göre çalışan kamu iktisadi teşebbüsüdür.

Burada kamu mülkiyeti ile ticari işletme mantığı aynı yapıda birleşir.

Teşekkül, özel sektör işletmeleri gibi mal veya hizmet üretimi üzerinden faaliyet yürütür; ancak kuruluşu, organları ve bağlı olduğu kamu amacı sebebiyle idare hukuku düzeninden bütünüyle kopmaz.

Kamu iktisadi kuruluşu ise yine sermayesi devlete ait olmakla birlikte tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak için kurulur.

Bu nedenle onun ürettiği mal ve hizmetlerin imtiyaz niteliği, faaliyetinin kamu hizmeti yönünü daha görünür hale getirir.

KİT’lerin karma niteliği sınav bakımından ayırt edici bir noktadır.

Bir yandan Cumhurbaşkanı kararıyla kurulurlar, kamu tüzel kişiliğine sahiptirler ve kuruluş amaçları dışına çıkamazlar.

Gerekli taşınmaz, kaynak ve irtifak hakları için kamulaştırma yetkisine sahip olmaları da kamu gücüyle bağlantılarını gösterir.

Diğer yandan dışa yönelik ticari faaliyetlerinde özel hukuk kurallarının etkisi belirgindir; bu sebeple sıradan bir merkezi idare birimi gibi düşünülmeleri doğru değildir.

Yönetim kurulu en üst karar organı, genel müdürlük ise yürütme organı olarak teşebbüsün iç yapısını tamamlar.