İdarenin malvarlığındaki her eşya kamu malı değildir. Kamu malları, doğal nitelikleri veya kamu yararına tahsisleri nedeniyle kamu hukuku korumasına bağlı mallardır. Sahipsiz mallar klasik özel hukuk mülkiyetiyle değil devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunmalarıyla; orta malları halkın doğrudan ortak kullanımıyla; hizmet malları bir kamu hizmetine tahsis ve çoğu kez o hizmete uyarlanmış olmalarıyla tanınır. Bir kamu tüzel kişisinin gelir veya malvarlığı yönetimi amacıyla elinde tuttuğu özel mallar farklı rejimdedir. Tahsis sürdükçe kamu malları kural olarak devredilemez, haczedilemez ve kazandırıcı zamanaşımıyla edinilemez. Doğal-yapay, taşınır-taşınmaz ve kara-su-deniz sınıfları fiziksel ölçütlerdir; sahipsiz-orta-hizmet ayrımının alternatifi değildir.
Hakim-Savcı İdare Hukuku Kamu Malları Konu Anlatımı
Kamu Malları konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Kamu malı kavramı, idarenin sahip olduğu bütün taşınır ve taşınmazları aynı rejime sokmaz.
İdarenin özel malları gelir elde etme veya sıradan malvarlığı yönetimi amacıyla tutulabilir ve ağırlıklı olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.
Kamu malları ise doğal nitelikleri, ortak kullanıma ayrılmaları veya kamu hizmetine özgülenmeleri nedeniyle özel koruma ve kullanım kurallarına bağlanır.
Sahipsiz mallar
Sahipsiz mallar, özel mülkiyete konu edilmemiş ve Anayasa ile kanun gereğince devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan doğal varlıklardır.
Kıyılar, özel mülkiyete konu olmamış kayalıklar ve özel mevzuat kapsamındaki bazı sular bu grupta değerlendirilir.
Bu malları “devletin tapulu özel mülkü” gibi açıklamak doğru değildir; devletin koruma, düzenleme ve toplum yararına yönetme yetkisi öne çıkar.
Sahipsiz malın kamusal niteliği çoğu kez idarenin sonradan vereceği bir tahsis kararından değil doğrudan doğal yapı ve kanundan doğar.
Bu nedenle kıyı gibi bir alanın statüsü, sıradan bir idari kararla keyfî biçimde kaldırılıp özel mala çevrilemez.
Orta malları
Orta malları halkın doğrudan ve ortak yararlanmasına ayrılmış yol, meydan, pazar yeri, mera ve benzeri mallardır.
Tahsis açık idari işlemle, kanunla veya kadim kullanımın hukukça tanınmasıyla ortaya çıkabilir.
Genel kullanım eşitlik, serbestlik ve malın amacına uygunluk içinde gerçekleşir.
Hiç kimse yolu veya meydanı başkalarının yararlanmasını ortadan kaldıracak biçimde kullanamaz.
Bir orta malının belirli bölümünün büfe, iskele veya benzeri özel yararlanmaya ayrılması izin, ruhsat ya da sözleşme gerektirebilir ve bedelli olabilir.
Bu özel yararlanma mülkiyet devri değildir; kamusal tahsis ve kamu yararı sınırı devam eder.
Hizmet malları
Hizmet malları bir kamu hizmetinin görülmesine tahsis edilmiş ve çoğu kez o hizmete özel biçimde uyarlanmış mallardır.
Okul binası, hastane, adliye, kamu ulaşım altyapısı veya askerî tesis, somut işlevi ve özel mevzuatı içinde hizmet malı olabilir.
Yalnız kamu tüzel kişisinin mülkiyetinde bulunmak yeterli değildir.
Hizmetle işlevsel bağı olmayan ve idarenin sıradan malvarlığı olarak tuttuğu eşya özel mal rejiminde kalabilir.
Tahsis, malı ortak kullanıma veya belirli kamu hizmetine bağlayan hukuki işlemdir.
Yetkili makam ve usul malın sahibi ile özel kanuna göre belirlenir.
Özel kişiye ait bir taşınmazın halk tarafından fiilen kullanılması, kamulaştırma, devir veya başka hukuki kazanma olmadan onu kendiliğinden kamu malı yapmaz.
Koruma sonuçları
Kamu malları kamusal statüleri sürdükçe kural olarak özel kişilere devredilemez, haczedilemez ve kazandırıcı zamanaşımıyla edinilemez.
Özel hukuk işlemleri ve zilyetlik yoluyla kazanma sınırlıdır; işgal ve amacı dışı kullanıma karşı idari koruma araçları uygulanabilir.
Bu sonuçların ayrıntısı malın türüne ve özel kanuna göre belirlenir; her kamu malı için istisnasız aynı cümleyi kullanmak doğru değildir.
Yapay bir kamu malında hizmet sona erer ve yetkili makam usulüne uygun biçimde tahsisi kaldırırsa mal idarenin özel malı rejimine geçebilir.
Tahsisin fiilen sona ermesi ile hukuken kaldırılması aynı şey değildir.
Doğal kamu mallarında ise kamusal nitelik çoğu kez tahsisten bağımsız kanuni temele dayanır.
Sınıflandırma ölçütleri
Sahipsiz, orta ve hizmet malı ayrımı malın hukuki işlevini açıklar.
Doğal-yapay ayrımı oluşum biçimini; taşınır-taşınmaz ayrımı fiziksel niteliğini; kara, su, deniz ve hava ayrımı bulunduğu çevreyi gösterir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Kamu Malları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Kamu Malları konusu Hakim-Savcı Adli Yargı-Avukat düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- Maksat
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi