Kamulaştırma, devlet veya kamu tüzel kişisinin kamu yararının gerektirdiği durumda özel mülkiyetteki taşınmazı, kaynağı ya da irtifak hakkını gerçek karşılığını ödeyerek edinmesidir. Yeterli ödenek, yetkili kamu yararı kararı ve kanuni usul gerekir; tapulu taşınmazda önce satın alma usulü denenir, anlaşma olmazsa idare asliye hukuk mahkemesinden bedel tespiti ve tescil ister. İşlemin hukuka uygunluğu idari yargıda, bedel ve maddi hatalar adli yargıda incelenir. Devletleştirme ise belirli taşınmazı değil, kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsü kamu yararının zorunlu kıldığı hâllerde gerçek karşılığı üzerinden bütün olarak kamuya geçirmeye yönelir.
Hakim-Savcı İdare Hukuku Kamulaştırma ve Devletleştirme Konu Anlatımı
Kamulaştırma ve Devletleştirme konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Kamulaştırma, kamu yararı ile mülkiyet hakkı arasında kanunla kurulmuş zorunlu edinme yoludur.
Konusu kural olarak gerçek veya özel hukuk tüzel kişisine ait taşınmaz, kaynak ya da irtifak hakkıdır.
İdare yalnız yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmeti veya teşebbüs için gerekli ölçüde işlem yapabilir; yeterli ödenek sağlanmadan sürece başlanamaz.
Kamu yararı ve hazırlık
Yetkili merci kamu yararı kararı verir veya onaylı plan/proje nedeniyle kanundaki istisna uygulanır.
İdare taşınmazın sınırını, yüzölçümünü, niteliğini ve maliklerini belirler; tahmini bedel için kıymet takdiri yapar.
Müdahale amaca elverişli en dar kapsamda olmalıdır; mülkiyetin tamamı gerekmiyorsa kısmi kamulaştırma veya irtifak hakkı düşünülebilir.
Önce satın alma
Tapuda kayıtlı taşınmazlarda idare önce malikle pazarlık yoluyla satın alma veya trampa sürecini yürütür.
Anlaşma sağlanır ve bedel ödenirse taşınmaz idare adına tescil edilir.
Bu tutanak, tarafların uzlaştığı kamulaştırma işleminin hukuki dayanağıdır.
Bedel tespiti ve tescil
Anlaşma olmazsa idare taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurur.
Mahkeme tarafları anlaşmaya çağırır; anlaşma yoksa bilirkişi incelemesi ve kanuni değerleme ölçütleriyle bedeli belirler.
Bedelin hak sahibi adına yatırılması üzerine tescile ve bedelin ödenmesine karar verilir.
Tescil hükmü kesin, bedele ilişkin hüküm kanun yoluna tabidir.
Yargı yolları ve sonraki durum
Kamulaştırma kararının yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı idari yargıda; bedel ve maddi hata uyuşmazlıkları adli yargıda ileri sürülür.
Acele kamulaştırma olağan usulü ortadan kaldırmaz; yalnız kanunda sayılan hâllerde erken el koyma imkânı verir.
İdarenin vazgeçmesi, taşınmazı amaca uygun kullanmaması ve malikin geri alma hakkı kanundaki süre ve şartlara bağlıdır.
Devletleştirmeden farkı
Devletleştirme, kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsün kamu yararının zorunlu kıldığı durumda gerçek karşılığı üzerinden kamuya geçirilmesidir.
Kamulaştırmada belirli taşınmaz veya ayni hak; devletleştirmede işletmenin ekonomik bütünü ve teşebbüs niteliği öne çıkar.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Kamulaştırma ve Devletleştirme anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Kamulaştırma ve Devletleştirme konusu Hakim-Savcı Adli Yargı-Avukat düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- İrtifak HakkıBir taşınmaz üzerinde, malikin bir şeye katlanmak veya bir şeyden kaçınmakla yükümlü olduğu sınırlı ayni haktır (örneğin geçit veya kaynak hakkı).
- TeşebbüsFailin, suçun icrasına elverişli hareketlerle doğrudan doğruya başlaması ancak elde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamasıdır. Ceza indirilerek uygulanır.
- Kamu HizmetiToplumun genel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kamu tüzel kişileri veya onların denetiminde özel kişilerce yürütülen faaliyetlerdir. Süreklilik, değişkenlik ve eşitlik ilkelerine tabidir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- Maksat
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi