Uluslararası örgüt, genellikle bir kurucu andlaşmayla devletler veya diğer yetkili hukuk kişileri tarafından kurulan, sürekli organları ve üyelerinden ayrı işlevsel hukuki kişiliği bulunan yapıdır. Hükümet dışı örgütler aynı kategori değildir; ancak bazıları özel uluslararası statü veya sınırlı hukuki yetkiler taşıyabilir. BM'nin altı ana organı Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Vesayet Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı ve Genel Sekreterin yönettiği Sekreterliktir. Güvenlik Konseyi uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında birincil sorumluluğa sahiptir ve BM Antlaşması'nın VII. Bölümü uyarınca bağlayıcı tedbirler alabilir. Kuvvet kullanma yasağı bakımından bireysel veya kolektif meşru savunma ile Güvenlik Konseyinin yetkilendirdiği kolektif güvenlik tedbirleri ayrı hukuki dayanaklardır; meşru savunma tek istisna değildir.
HMGS Uluslararası Örgütler (Birleşmiş Milletler) Konu Anlatımı
Uluslararası Örgütler (Birleşmiş Milletler) konusunun özeti ve anlatımı — HMGS Milletlerarası Hukuk dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
HMGS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
HMGS ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Uluslararası örgütler, üyelerinin geçici toplantısından farklı olarak sürekli organları bulunan ve kurucu belgenin verdiği görevleri kendi adına yürüten yapılardır.
Kurucu andlaşma, üyelik, organlar, karar yetkisi ve hukuki kişiliğin kapsamını belirler. “Ticari amaç gütmeme” tek başına kurucu unsur değildir; örgütün yetkileri kurucu irade ve işlevlerinden çıkarılır.
Hükümet dışı örgütler devletlerarası örgüt değildir.
Bununla birlikte “hiçbiri uluslararası hukukta özne olamaz” biçimindeki mutlak yargı da isabetli değildir.
Örneğin Uluslararası Kızılhaç Komitesi andlaşmalar ve uygulama nedeniyle özel bir statüye sahiptir.
Hukuki kişilik ya hep ya hiç değil, belirli hak ve görevler bakımından işlevsel olabilir.
Birleşmiş Milletler
Milletler Cemiyeti Birinci Dünya Savaşı sonrasında kuruldu, İkinci Dünya Savaşı'nı önleyemedi ve 1946'da sona erdi.
Birleşmiş Milletler Antlaşması 1945'te yürürlüğe girdi.
Örgütün amaçları uluslararası barış ve güvenliği korumak, halklar arasında dostça ilişkileri geliştirmek, uluslararası iş birliğini sağlamak ve devletlerin faaliyetlerini uyumlaştıran merkez olmaktır.
Egemen eşitlik, yükümlülüklerin iyi niyetle yerine getirilmesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümü ve kuvvet kullanma yasağı temel ilkelerdendir.
Altı ana organ
- Genel Kurul, bütün üyelerin temsil edildiği müzakere ve tavsiye organıdır; bütçe ve seçim gibi Antlaşmada verilen konularda karar alır.
- Güvenlik Konseyi, beş daimi ve on seçilmiş üyeden oluşur; barış ve güvenliğin korunmasında birincil sorumluluğa sahiptir.
- Ekonomik ve Sosyal Konsey, ekonomik, sosyal ve insan hakları alanlarında koordinasyon ve tavsiye işlevi görür.
- Vesayet Konseyi, son vesayet bölgesinin statüsü çözüldükten sonra 1994'te düzenli faaliyetini askıya almıştır.
- Uluslararası Adalet Divanı, devletler arasındaki hukuki uyuşmazlıkları rıza temelinde çözer ve yetkili organlara danışma görüşü verebilir.
- Sekreterlik, Genel Sekreter ve personelden oluşur.
Genel Sekreter, Güvenlik Konseyinin tavsiyesi üzerine Genel Kurulca atanır; seçilen organ Sekreterlik değil Genel Sekreterdir.
Güvenlik Konseyi kararları
Usul dışı kararlarda dokuz olumlu oyun yanında daimi üyelerin olumsuz oy kullanmaması gerekir; daimi üyenin çekimserliği uygulamada veto sayılmaz.
Konsey VI.
Bölümde barışçıl çözüm için çoğunlukla tavsiye, VII.
Bölümde barışa tehdit, barışın bozulması veya saldırı tespiti üzerine ekonomik-diplomatik tedbirler ve gerektiğinde kuvvet içeren bağlayıcı önlemler kararlaştırabilir.
Kuvvet kullanma yasağı
BM Antlaşması m. 2/4 devletlerin uluslararası ilişkilerinde kuvvet tehdidi veya kullanımını yasaklar.
Antlaşma sisteminde iki temel hukuki yol ayrılmalıdır:
- m. 51 uyarınca silahlı saldırıya karşı gerekli ve orantılı bireysel ya da kolektif meşru savunma; alınan önlemler derhâl Güvenlik Konseyine bildirilir,
- Güvenlik Konseyinin VII.
Bölüm kapsamında kuvvet kullanımını yetkilendirmesi.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Uluslararası Örgütler (Birleşmiş Milletler) anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Milletlerarası Hukuk dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Uluslararası Örgütler (Birleşmiş Milletler) konusu HMGS Tüm Konular düzeyindeki Milletlerarası Hukuk dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %2. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (Adalet Bakanlığı ile)HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 HMGS başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- HMGS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- Adalet BakanlığıHMGS yeterlilik ve hukuk meslekleri (avukatlık, noterlik, hâkimlik-savcılık) kapısına ilişkin resmî mevzuat.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHMGS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve HMGS kılavuzu erişimi.
Sık Sorulan Sorular
Milletlerarası Hukuk dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 6 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
HMGS soru çözme rehberi