Maddi duran varlıklar, işletmede bir yıldan uzun süre kullanılmak üzere edinilen fiziki kıymetlerdir; 25 hesap grubunda arazi ve arsalar, yeraltı ve yerüstü düzenleri, binalar, tesis-makine-cihazlar, taşıtlar, demirbaşlar, birikmiş amortismanlar, yapılmakta olan yatırımlar ve verilen avanslar izlenir. VUK'ta amortismana esas değer kural olarak maliyet bedelidir; kanunda ayrıca öngörülmedikçe tahmini hurda veya kalıntı değer düşülmez. Normal yöntemde Hazine ve Maliye Bakanlığınca faydalı ömre göre ilan edilen oran uygulanır. Azalan bakiyelerde oran normal oranın iki katıdır ve yüzde elliyi geçemez; her yıl kalan değer üzerinden hesaplanır, son yıl kalan bakiye tamamen itfa edilir. Binek otomobillerde özel faaliyet istisnası dışında kıst amortisman uygulanır. KDV ve ÖTV'nin maliyet ya da gider yazılması ile indirilebilecek gider-amortisman sınırları ilgili vergi hükümleriyle ayrıca değerlendirilir.
Maddi Duran Varlıklar ve Amortismanlar Konu Anlatımı
Maddi Duran Varlıklar ve Amortismanlar konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Finansal Muhasebe dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Maddi duran varlıklar, işletme faaliyetinde kullanılmak üzere edinilen, fiziki yapısı bulunan ve normal koşullarda bir yıldan uzun süre yarar sağlayan kıymetlerdir.
Tekdüzen hesap planındaki 25 grubu; arazi ve arsalar, yeraltı ve yerüstü düzenleri, binalar, tesis-makine-cihazlar, taşıtlar, demirbaşlar, birikmiş amortismanlar, yapılmakta olan yatırımlar ve verilen avansları kapsar.
Maliyet bedeli
VUK'a göre maliyet bedeli, iktisadi kıymetin edinilmesi veya değerinin artırılması için yapılan ödemeler ile bunlara bağlı giderlerin toplamıdır.
Satın alma bedelinin yanında makine ve tesisatta gümrük vergisi, nakliye ve montaj; arsa ile birlikte alınan binanın yıkım ve tesviye giderleri gibi zorunlu unsurlar maliyete girer.
Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile emlak alım ve özel tüketim vergilerinde VUK m. 270'teki seçimlik düzenleme dikkate alınır.
Binek otomobilde indirilemeyen KDV ve ÖTV'nin maliyete eklenmesi veya doğrudan gider yazılması mümkün olabilse de, kazançtan indirilebilecek vergi ve amortisman tutarları gelir veya kurumlar vergisindeki güncel sınırlara tabidir.
Muhasebe kaydı ile vergi matrahında indirilebilecek tutar aynı soru değildir.
Normal amortisman
Amortisman, VUK m. 313'teki koşulları taşıyan kıymetin değerinin faydalı ömrüne yayılmasıdır.
Normal yöntemde Bakanlığın faydalı ömre göre ilan ettiği oran uygulanır ve her yıl aynı amortismana esas değer üzerinden tutar ayrılır.
Vergi amortismanında kanunda açık bir düzenleme olmadıkça tahmini hurda veya kalıntı değer maliyet bedelinden düşülmez.
Normal yöntem seçildikten sonra azalan bakiyeler yöntemine geçilemez.
Azalan bakiyeler
Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler uygun kıymetlerde azalan bakiyeler yöntemini seçebilir.
Oran, normal oranın iki katıdır ve yüzde elliyi aşamaz.
Her yıl amortisman, maliyet veya düzeltilmiş değerden önceki amortismanların çıkarılmasıyla bulunan kalan değer üzerinden hesaplanır.
Süre normal yöntemdeki faydalı ömre göre belirlenir; son yıla devreden bakiye o yıl tamamen yok edilir.
Bu yöntemde de tahmini hurda değer ayrıca indirilmez.
Azalan bakiyelerden normale geçilebilir, fakat kalan değer kalan süreye eşit dağıtılır.
Kıst amortisman ve hesap akışı
Faaliyeti binek otomobillerini kiralamak veya işletmek olmayanların binek otomobillerinde, aktife giren yıl ay kesri tam sayılarak kalan aylar için amortisman ayrılır.
İlk yıl ayrılmayan kısım son yılda itfa edilir.
Yapımı süren yatırım harcamaları 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında, henüz teslim alınmayan maddi duran varlık için ödenen avanslar 259 Verilen Avanslar hesabında izlenir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Maddi Duran Varlıklar ve Amortismanlar anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Finansal Muhasebe dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Maddi Duran Varlıklar ve Amortismanlar konusu Mali Müşavirlik Staja Giriş (SGS) düzeyindeki Finansal Muhasebe dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %19. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- BilançoBir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını gösteren temel finansal tablodur. Aktif (varlıklar) = Pasif (borçlar + özkaynaklar) eşitliğine dayanır.
- AmortismanMaddi duran varlıkların faydalı ömrü boyunca maliyetinin gider olarak dağıtılmasıdır. Doğrusal, azalan bakiyeler ve üretim miktarı yöntemleri kullanılır.
- Duran VarlıkDuran varlıklar, işletmede bir yıldan (veya normal faaliyet döneminden) daha uzun süre kullanılması ya da elde tutulması beklenen, nakde dönüşmesi planlanmayan varlıklardır. Bilançonun aktif tarafında dönen varlıklardan sonra yer alır. Maddi duran varlıklar (bina, makine, taşıt), maddi olmayan duran varlıklar (marka, lisans, şerefiye) ve uzun vadeli finansal yatırımlar bu sınıftadır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Finansal Muhasebe dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 21 konu içerir.
- Muhasebenin Temel Kavramları ve Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri
- Muhasebe Belgeleri, Defterler ve Tekdüzen Hesap Planı
- Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler
- Ticari Alacaklar ve Şüpheli Alacaklar
- Stoklar ve Stok Değerleme Yöntemleri
- Katma Değer Vergisi (KDV) Hesapları ve İşlemleri
- Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve İtfa Payları
- Mali Duran Varlıklar
- Mali Borçlar ve Ticari Borçlar
- Borç ve Gider Karşılıkları
- Özkaynaklar (Sermaye, Yedekler, Dönem Net Kârı/Zararı)
- Gelir Tablosu Hesapları (Gelir, Gider ve Maliyet Hesapları)
- Amortisman ve Reeskont İşlemleri
- Karşılık Ayırma İşlemleri
- Gelir ve Gider Tahakkukları (Dönem Ayırıcı Hesaplar)
- Muhasebe Süreci ve Mizan (Yevmiye, Defteri Kebir, Mizan)
- Temel Mali Tabloların Düzenlenmesi (Bilanço ve Gelir Tablosu)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi