HMGS · İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

HMGS Kıdem ve İhbar Tazminatı Konu Anlatımı

Kıdem ve İhbar Tazminatı konusunun özeti ve anlatımı — HMGS İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

İhbar tazminatı belirsiz süreli iş sözleşmesinde iki, dört, altı veya sekiz haftalık bildirim süresine uymayan tarafın, bu süreye ilişkin giydirilmiş ücret tutarında ödediği tazminattır. Haklı nedenle derhal fesihte ve belirli süreli sözleşmenin olağan sona ermesinde ihbar tazminatı doğmaz. Kıdem tazminatı için aynı işveren yanında en az bir yıl çalışma ve kanunda sayılan sona erme nedenlerinden biri gerekir. İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki feshi; işçinin haklı feshi, askerlik, emeklilik veya yaş dışındaki sigortalılık koşullarının tamamlanması, kadının evlilikten sonraki bir yıl içinde feshi ve işçinin ölümü başlıca hallerdir. Tutar, her tam yıl için son giydirilmiş brüt ücretin otuz günlük karşılığı ve artan sürelerin oranlanmasıyla, yürürlükteki tavan gözetilerek hesaplanır. Olağan istifa kıdem hakkı yaratmaz; iki tazminatın koşulları ayrı ayrı sınanır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

HMGS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

HMGS ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Kıdem ve ihbar tazminatı aynı fesihte birlikte doğabilir, yalnız biri doğabilir veya ikisi de doğmayabilir.

Çözümde önce sözleşmenin türü ve sona erme nedeni, sonra çalışma süresi ve fesih usulü belirlenmelidir.

İki kurumun amacı ve hesabı birbirinden farklıdır.

İhbar tazminatı

Süreli fesih bildirimi kural olarak belirsiz süreli iş sözleşmesine uygulanır.

İşçinin kıdemi altı aydan azsa iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasındaysa dört hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arasındaysa altı hafta, üç yıldan fazlaysa sekiz hafta bildirim süresi vardır.

Bu süreler asgaridir; sözleşmeyle artırılabilir.

Bildirim şartına uymadan fesheden taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında ihbar tazminatı öder.

Bu nedenle yalnız işveren değil, koşulları varsa işçi de ihbar tazminatından sorumlu olabilir.

Hesapta çıplak ücretin yanında işçiye düzenli sağlanan ve para ile ölçülebilen menfaatler de dikkate alınır; buna giydirilmiş ücret denir.

İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi sona erdirebilir, fakat bu yol iş güvencesi ve kötü niyet denetimini ortadan kaldırmaz.

Belirli süreli sözleşmenin kararlaştırılan sürede sona ermesi ihbar tazminatı doğurmaz.

Tarafın kanundaki haklı nedenle derhal feshi de bildirim süresine dayanmadığından ihbar tazminatı gerektirmez.

İhbar süresi içinde iş ilişkisi sürüyorsa işçiye yeni iş arama izni verilmesi ayrıca değerlendirilir.

Kıdem tazminatının temel koşulları

Kıdem tazminatı için işçinin aynı işveren yanında en az bir yıl çalışmış olması ve sözleşmenin 1475 sayılı Kanun'un yürürlükteki 14. maddesinde karşılanan bir nedenle sona ermesi gerekir.

Aynı işverenin farklı işyerlerindeki süreleri ilke olarak birlikte değerlendirilir.

İşyerinin devrinde hizmet bağı kesilmez; sorumluluğun ayrıntısı devir tarihleri ve özel hükümlerle belirlenir.

Başlıca hak kazandıran sona erme halleri şunlardır:

  • İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışına dayanan haklı fesih dışındaki fesihleri.
  • İşçinin sağlık, ahlak ve iyi niyet veya zorlayıcı nedenlerden birine dayanan haklı feshi.
  • Muvazzaf askerlik nedeniyle fesih.
  • Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme amacıyla ayrılma.
  • Yaş koşulu dışındaki kanuni sigortalılık süresi ve prim ödeme şartlarını tamamlayarak ayrılma.
  • Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması.
  • İşçinin ölümü; ödeme kanuni mirasçılara yapılır.

İşçinin sıradan istifası, bir yılı tamamlaması tek başına yeterli olsa bile kıdem tazminatı doğurmaz.

İşveren işçiyi 4857 sayılı Kanun m. 25/II kapsamındaki ahlak ve iyi niyet nedenleriyle haklı olarak feshederse de kıdem tazminatı doğmaz.

Belirli süreli sözleşmenin süresinde kendiliğinden bitmesi, özel bir hak kazandıran neden yoksa kıdem için yeterli değildir.

Kıdem hesabı

Kıdem tazminatı her tam hizmet yılı için işçinin son giydirilmiş brüt ücretinin otuz günlük tutarı üzerinden hesaplanır.

Bir yıldan artan süreler aynı oranla eklenir.

Temel gösterim K=G×YK = G \times Y biçimindedir; burada GG otuz günlük son giydirilmiş brüt ücret, YY ise yıl cinsinden toplam kıdemdir.

Ücret değişkense veya parça başı çalışılıyorsa kanundaki ortalama ücret yöntemi uygulanır.

Hesaba düzenli yemek, yol, ikramiye ve benzeri para veya para ile ölçülebilir menfaatler niteliklerine göre katılabilir; arızi ödemeler otomatik eklenmez.

Her hizmet yılı için esas alınabilecek tutar, fesih tarihinde geçerli kıdem tazminatı tavanını aşamaz.

Tavan dönemsel değiştiği için olay tarihindeki resmî tutar kullanılmalı, ezberlenmiş eski rakam yazılmamalıdır.

Kıdem tazminatından genel olarak damga vergisi kesilir; somut bordro ve vergi uygulaması yürürlükteki mevzuatla doğrulanır.

Birlikte değerlendirme

İşveren geçerli nedenle ve bildirimsiz feshederse koşulları bulunan işçi hem kıdem hem ihbar tazminatı isteyebilir.

İşçi haklı nedenle derhal feshederse kıdem tazminatı doğabilir, fakat ihbar tazminatı doğmaz.

İşçi bildirim vermeden olağan istifa ederse kıdem alamadığı gibi işverene karşı ihbar sorumluluğu doğabilir.

İşveren m. 25/II ile haklı ve ispatlı derhal fesih yaparsa kural olarak iki tazminat da doğmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Kıdem ve İhbar Tazminatı anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Kıdem ve İhbar Tazminatı konusu HMGS Tüm Konular düzeyindeki İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %5. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Kıdem ve İhbar Tazminatı, HMGS Tüm Konular düzeyindeki İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

HMGS Tüm Konular düzeyinde İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersinin müfredat ağırlığı %5. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 14 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
HMGS soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by