Toplu iş sözleşmesi, işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yazılı olarak yapılır ve iş sözleşmelerini normatif hükümleriyle etkiler. Yetki için işkolu barajı ile işyeri ya da işletme çoğunluğu birlikte aranır. Süreç; Bakanlıktan yetki tespiti, olası itiraz, yetki belgesi, çağrı, toplu görüşme ve anlaşmazlık halinde arabuluculuk aşamalarından oluşur. Grev, lokavt ve Yüksek Hakem Kurulu sonraki özel koşullara bağlıdır. Sayısal eşik ve süre sorularında 6356 sayılı Kanunun sınav tarihinde yürürlükteki metni esas alınmalı; takvim günü ile iş günü ayrımı ayrıca kontrol edilmelidir.
HMGS Toplu İş Sözleşmesi Konu Anlatımı
Toplu İş Sözleşmesi konusunun özeti ve anlatımı — HMGS İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
HMGS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
HMGS ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Tanım, taraf ve düzey
Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hükümleri düzenleyen yazılı sözleşmedir.
Tarafları işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverendir.
Tek işyeri, aynı işverenin aynı işkolundaki birden çok işyerini kapsayan işletme ya da birden çok işvereni kapsayan grup düzeyi birbirinden ayrılır.
Süre ve bireysel sözleşmeye etkisi
Sözleşme kural olarak bir ila üç yıl için yapılır.
Normatif hükümler bireysel iş sözleşmesindeki aykırı hükmün yerini alır; işçi lehine bireysel hüküm korunur.
Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri, yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak sürer.
Taraf sendikanın üyeleri kanundaki başlangıç tarihlerine göre yararlanır.
Üye olmayan veya üyelikten ayrılan işçi, koşulları varsa dayanışma aidatıyla yararlanabilir.
İşveren vekili, işvereni toplu görüşmede temsil edenler ve grev sırasında çalışan bazı işçiler için özel sınırlamalar vardır.
Yetkinin iki ayağı
İşçi sendikası hem kurulu olduğu işkolundaki ülke barajını hem de sözleşmenin kapsayacağı işyeri veya işletmedeki üye çoğunluğunu sağlamalıdır.
İşyeri ile işletme için aranan oran aynı değildir.
Eşikler başvuru tarihindeki Bakanlık kayıtlarına göre incelenir; kanun değişikliği ihtimali nedeniyle sayısal oran sınav tarihindeki konsolide metinden doğrulanır.
Tespit, itiraz ve belge
Yetki tespiti Bakanlıktan istenir ve kanunda sayılan ilgililere bildirilir.
İtiraz görevli mahkemeye kanuni süre içinde, somut gerekçeyle yapılır ve kural olarak yetki işlemlerini durdurur.
İtiraz bulunmaması veya kesin olarak sonuçlanması üzerine yetki belgesi verilir.
Belgesiz yapılan sözleşmenin hükümsüzlüğü için ayrıca kanundaki dava yolu ve süre uygulanır.
Çağrı ve toplu görüşme
Yetki belgesinden sonra taraflardan biri süresinde çağrı yapar ve görevli makama bildirir.
İlk toplantının zamanı belirlenir; işçi sendikasının çağrı veya toplantı yükümlülüklerini süresinde yerine getirmemesi yetki kaybı doğurabilir.
Toplu görüşme kanundaki azami süre içinde yürütülür.
Anlaşma sağlanırsa yazılı sözleşme imzalanır ve görevli makama gönderilir.
Uyuşmazlık, arabulucu ve hakem
Anlaşma sağlanamazsa uyuşmazlık süresinde görevli makama bildirilir ve arabuluculuk aşamasına geçilir.
Arabulucu karar vermez; tarafların anlaşmasına yardımcı olur ve sonuç tutanağı düzenler.
Sonraki grev ve lokavt süreci ayrı şartlara, karar ve bildirim sürelerine tabidir.
Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda veya kanunda açıkça gösterilen diğer hâllerde Yüksek Hakem Kuruluna başvuru gündeme gelir; Kurul kararı toplu iş sözleşmesi hükmündedir.
Sınavda süre yöntemi
Önce işlemi yapan tarafı, sonra sürenin başlangıç olayını ve “iş günü” olup olmadığını belirleyin.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Toplu İş Sözleşmesi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Toplu İş Sözleşmesi konusu HMGS Tüm Konular düzeyindeki İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %5. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- İtirazBir karara veya işleme karşı, kararı veren mercie ya da bir üst mercie yapılan başvurudur. İcra hukukunda ayrıca borçlunun ödeme emrine karşı çıkmasını ifade eder.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (Adalet Bakanlığı ile)HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 HMGS başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- HMGS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- Adalet BakanlığıHMGS yeterlilik ve hukuk meslekleri (avukatlık, noterlik, hâkimlik-savcılık) kapısına ilişkin resmî mevzuat.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHMGS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve HMGS kılavuzu erişimi.
Sık Sorulan Sorular
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 14 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
HMGS soru çözme rehberi