KPSS Lisans · Coğrafya

Türkiye'nin Millî Parkları Konu Anlatımı

Türkiye'nin Millî Parkları konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Coğrafya dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Millî park, doğal ve kültürel kaynak değerleri bilimsel ve estetik bakımdan önemli olan, koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip sahalar için 2873 sayılı Kanun çerçevesinde verilen idari koruma statüsüdür. Bir alanın turistik simge, sit veya UNESCO Dünya Mirası olması millî park statüsüyle aynı şey değildir. Ilgaz Dağı, Uludağ, Yedigöller ve Köprülü Kanyon güncel millî park örnekleridir. Göreme Vadisi ve çevresini millî park ilan eden 1986 tarihli karar 1673 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 2019'da yürürlükten kaldırılmıştır; buna karşılık Göreme ve Kapadokya kaya alanlarının UNESCO Dünya Mirası kaydı sürer. Pamukkale de güçlü bir doğal-kültürel simge ve Dünya Mirası alanıdır, fakat millî park örneği olarak sınıflandırılmamalıdır. Sınavda alan adı kadar koruma statüsünün türü ve güncelliği de kontrol edilmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Türkiye'nin millî parklarını çalışırken önce statüyü tanımlamak gerekir.

2873 sayılı Millî Parklar Kanununda millî park; bilimsel ve estetik bakımdan millî veya milletlerarası değeri bulunan doğal ve kültürel kaynaklara, koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçasıdır.

Bu idari statü, bir yerin güzel, turistik veya şehir simgesi olmasından farklıdır.

Sit alanı, tabiat parkı, tabiat anıtı, özel çevre koruma bölgesi ve UNESCO Dünya Mirası ayrı hukuki veya uluslararası koruma kategorileridir.

Millî parkların ortak amacı kaynak değerini korurken eğitim, araştırma, dinlenme ve denetimli turizme imkân vermektir.

Koruma-kullanma dengesi, ziyaretçi sayısı, yapılaşma, ulaşım, atık, yangın ve habitat baskısının planlanmasını gerektirir.

Turizm geliri korumayı destekleyebilir; fakat alanın taşıma kapasitesi aşılırsa doğal ve kültürel değer zarar görebilir.

Bu nedenle “millî park turizme açıktır” önermesi sınırsız kullanım anlamına gelmez.

Ilgaz Dağı Millî Parkı dağ ekosistemi, orman ve kış turizmi ilişkisini; Uludağ Millî Parkı yüksek dağ ekosistemi ile yoğun ziyaret baskısının birlikte yönetilmesini; Yedigöller Millî Parkı orman ve göl peyzajını; Köprülü Kanyon Millî Parkı ise kanyon, akarsu, biyolojik çeşitlilik ve rekreasyon bağlantısını gösterir.

Bu örneklerde ortak nokta yalnız turistik tanınırlık değil, yürürlükteki millî park statüsüdür.

Göreme örneği güncellik tuzağı taşır.

Göreme Vadisi ve çevresindeki alan 1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla millî park ilan edilmişti.

Bu karar, 22 Ekim 2019 tarihli ve 1673 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlükten kaldırıldı.

Dolayısıyla Göreme'yi bugün Türkiye'nin yürürlükteki millî parklarından biri olarak saymak doğru değildir.

Bu değişiklik bölgenin bütün koruma değerlerinin ortadan kalktığı anlamına da gelmez; Kapadokya Alanı mevzuatı, sit kararları ve başka koruma araçları ayrı ayrı değerlendirilir.

Göreme Millî Parkı ve Kapadokya'nın Kaya Alanları adıyla 1985'te Dünya Mirası Listesine giren varlığın UNESCO kaydı ise sürmektedir.

UNESCO listesindeki adın tarihsel olarak “millî park” ifadesini taşıması, iç hukukta 2019'da kaldırılan statüyü yeniden kurmaz.

Sınavda ulusal idari statü ile uluslararası Dünya Mirası kaydı bu nedenle ayrı sütunlarda düşünülmelidir.

Pamukkale Travertenleri de benzer bir sınıflandırma uyarısıdır.

Pamukkale-Hierapolis doğal ve kültürel değerleriyle UNESCO Dünya Mirası alanıdır ve Denizli'nin başlıca turizm simgelerindendir; ancak bu özellikler onu kendiliğinden millî park yapmaz.

Peribacası-Kapadokya-Nevşehir, traverten-Pamukkale-Denizli ve dağ-kış turizmi-Ilgaz veya Uludağ eşleştirmeleri coğrafi tanım için yararlıdır; son adımda alanın hangi koruma kategorisine girdiği ayrıca sorulmalıdır.

Doğru çözüm yöntemi üç basamaklıdır: önce doğal veya kültürel değeri ve şehri belirle, sonra koruma statüsünün türünü ayır, son olarak statünün güncel olup olmadığını kontrol et.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Türkiye'nin Millî Parkları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Coğrafya dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Türkiye'nin Millî Parkları konusu KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Coğrafya dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'nin Millî Parkları, KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Coğrafya dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Coğrafya dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Coğrafya dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 58 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Coğrafya dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 58 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by