Mali Müşavirlik Limited Şirket Konu Anlatımı

Limited şirket, bir veya daha çok gerçek ya da tüzel kişi tarafından ticaret unvanı altında kurulan sermaye şirketidir.

Esas sermayesi belirli olup esas sermaye paylarının toplamından oluşur.

Tek kişiyle kurulabilmesi ve tüzel kişilerin ortak olabilmesi, limited şirketi şahıs şirketlerinden ayırır.

Sınavda limited şirketi kollektif şirket gibi kişisel güven ortaklığı saymak yanlış sonuca götürür.

Ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir; temel yükümlülükleri taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemektir.

Şirket sözleşmesinde öngörülmüşse ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri de doğabilir.

Bu nedenle ortak tamamen borçsuz değildir, fakat sorumluluğu alacaklılara karşı sınırsız şahsi sorumluluk biçiminde kurulmamıştır.

Sermaye borcu ile dış borç sorumluluğu ayrımı iyi kurulmalıdır.

Limited şirket kanunen yasak olmayan her ekonomik amaç ve konu için kurulabilir.

Ortak sayısı elliyi aşamaz.

Ortak sayısının bire düşmesi şirketi sona erdirmez; tek ortaklı limited şirket mümkündür.

Ancak durum müdürlere yazıyla bildirilir ve müdürler tek ortaklığı tescil ve ilan ettirir.

Aynı yükümlülük şirketin tek ortakla kurulduğu hallerde de geçerlidir.

Tek ortaklık mümkün olsa da şirketin kendi kendisinin tek ortağı haline gelmesi kabul edilmez.

Şirket, tek ortağının kendisi olacağı sonucu doğuracak şekilde kendi esas sermaye payını iktisap edemez.

Bu yasak yapay ve denetimsiz bir ortaklık görüntüsünü önler.

Soruda şirketin kendi paylarını edinmesi ile tek ortaklı hale gelmesi birlikte verilirse bu sınıra dikkat edilmelidir.

Şirket sözleşmesi yazılı yapılır ve kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda imzalanır.

Sözleşmede ticaret unvanı, merkez, işletme konusu, esas sermaye tutarı, esas sermaye paylarının sayısı ve itibari değerleri, varsa imtiyazlar ve pay grupları, müdürlerin bilgileri ve ilan şekli açıkça yer alır.

Bu kayıtlar kuruluşun ve ortaklık düzeninin iskeletidir.

Limited şirket sözleşmesi kanunun izin verdiği ölçüde esnek hükümler içerebilir.

Pay devrinin sınırlandırılması, önalım ve geri alım hakları, ek ödeme, yan edim, veto hakkı, üstün oy, sözleşme cezası, rekabet yasağı, kar kullanımı, çıkma, çıkarılma ve sona erme sebepleri sözleşmeyle düzenlenebilir.

Ancak kanun açıkça izin vermedikçe emredici hükümlerden sapılamaz.

Sözleşme serbestisi bu nedenle kontrollü bir serbestidir.

Bu isteğe bağlı kayıtlar, sözleşmeye yazılmadıkça kendiliğinden ortakları bağlayan hükümler gibi düşünülmemelidir.

Örneğin ek ödeme yükümlülüğü, yan edim yükümlülüğü, veto hakkı veya özel çıkarılma sebebi soruda ancak şirket sözleşmesine bağlanmışsa sonuç doğurur.

Bu ayrım özellikle seçeneklerde önemlidir; kanunda sayılan her ihtimalin her limited şirkette otomatik olarak var olduğu söylenemez.

Limited şirkette sözleşme hem kuruluş belgesi hem de ortaklar arasındaki güç dengesini kuran metindir.

Sermaye bakımından limited şirketin kanuni asgari sermaye tutarı vardır ve bu tutarın artırılmasına ilişkin özel düzenleme ayrıca izlenmelidir.

Ayni sermaye olarak nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen malvarlığı unsurları konulabilir; fikri mülkiyet hakları da bu çerçevede düşünülebilir.

Buna karşılık hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.

Limited şirketin sermaye şirketi niteliği burada somutlaşır.

Sermaye payı, ortağın şirketteki konumunu belirlediği için oy hakkı hesabında da temel ölçüdür.

Kural olarak oy hakkı esas sermaye paylarının itibari değerine göre hesaplanır; şirket sözleşmesi kanunun izin verdiği sınırlar içinde farklı hesaplama düzeni kurabilir.

Buna rağmen her ortağın en az bir oy hakkı bulunması ilkesi gözden kaçırılmamalıdır.

Denetçi seçimi, özel denetçi seçimi ve sorumluluk davası gibi bazı konularda pay sayısına göre oy hesabına ilişkin sözleşme hükmünün uygulanmaması ayrıca sınav değeri taşır.

Genel kurul ortakların karar organıdır ve bazı yetkileri devredilemez.

Şirket sözleşmesini değiştirme, müdürleri atama ve görevden alma, finansal tabloları ve yıllık faaliyet raporunu onaylama, kar payına karar verme, müdürlerin ücret ve ibralarını belirleme, pay devirlerini onaylama ve şirketin feshine karar verme bu alanın başlıca örnekleridir.

Tek ortaklı limited şirkette bu yetkiler tek ortaktadır; kararların yazılı olması gerekir.

Genel kurul kural olarak müdürler tarafından toplantıya çağrılır.

Olağan toplantı hesap döneminin bitiminden itibaren üç ay içinde yapılır; gerekli hallerde olağanüstü toplantı mümkündür.

Oy hakkı esas sermaye paylarının itibari değerine göre hesaplanır, fakat kanunun izin verdiği sınırlar içinde sözleşmeyle farklılaştırılabilir.

Müdürlerin ibrası veya rekabet yasağına aykırılığın onayı gibi konularda ilgili kişinin oy kullanamaması ayrıca takip edilmelidir.

Genel kurul kararlarında olağan kararlar ile önemli kararlar birbirinden ayrılır.

Kanun veya sözleşme aksini öngörmemişse seçim kararları dahil genel kurul kararları toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğuyla alınır.

Buna karşılık işletme konusunun değiştirilmesi, oyda imtiyazlı pay öngörülmesi, pay devrinin sınırlandırılması veya kolaylaştırılması, esas sermayenin artırılması, rüçhan hakkının sınırlandırılması, merkezin değiştirilmesi ve şirketin feshi gibi kararlar ağırlaştırılmış çoğunluk ister.

Bu nedenle her genel kurul kararını aynı çoğunlukla alınabilir saymak hatalıdır.

Yönetim ve temsil şirket sözleşmesiyle müdür sıfatını taşıyan ortaklara, tüm ortaklara veya üçüncü kişilere verilebilir.

Yine de en az bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır.

Müdür tüzel kişi ise onun adına görev yapacak gerçek kişi belirlenir.

Müdürler, genel kurula bırakılmamış yönetim konularında karar alır ve yürütür.

Birden fazla müdür varsa genel kurul bir müdürler kurulu başkanı atar.

Müdürler birden fazla ise kural olarak çoğunlukla karar alırlar; eşitlik halinde başkanın oyu üstün sayılır, fakat şirket sözleşmesi müdür kararları için farklı bir düzenleme öngörebilir.

Müdürlerin görevden alınması veya yönetim ve temsil yetkisinin sınırlandırılması genel kurul kararıyla mümkündür.

Haklı sebepler varsa her ortak mahkemeden yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılmasını ya da sınırlandırılmasını isteyebilir.

Bu yapı, müdürlük makamının güçlü fakat denetimsiz olmadığını gösterir.

Limited şirketi anonim şirketle karşılaştırırken ikisinin de sermaye şirketi olduğu unutulmamalıdır.