TCK m. 24-26'daki kanun hükmünü veya hukuka uygun emri yerine getirme, meşru savunma, hakkın kullanılması ve geçerli rıza fiili hukuka uygun kılan nedenlerdir. Zorunluluk hâli ile karşı konulamayacak cebir, şiddet, ağır korkutma veya tehdit ise fiili hukuka uygun saymaktan çok kusurluluğu kaldıran mazeretler olarak ayrılır. Zorunlulukta ağır ve muhakkak tehlike, başka korunma olanağının bulunmaması ve araç-amaç orantısı; meşru savunmada ise haksız saldırı, eşzamanlı savunma zorunluluğu ve orantı aranır. TCK m. 27 kast olmadan sınır aşımını, meşru savunmada mazur görülebilecek heyecan, korku veya telaşı özel sonuçlara bağlar. Kaçınılmaz hata da kişinin ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenin şartlarında hatasından yararlanmasını sağlayabilir.
Hakim-Savcı Ceza Hukuku Hukuka Aykırılık Unsuru Konu Anlatımı
Hukuka Aykırılık Unsuru konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Ceza Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Suç incelemesinde tipik fiilden sonra hukuka aykırılık ve kusurluluk ayrı basamaklardır.
Hukuka uygunluk nedeni varsa fiil hukuk düzenince izin verilen alanda kalır.
Mazeret nedeni ise fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldırmaz; failin somut olayda kınanabilirliğini kaldırır.
TCK m. 24-30'un tamamını tek başlık altında “hukuka uygunluk nedeni” saymak bu ayrımı gizler.
Kanunun hükmünü yerine getiren kişi cezalandırılmaz.
Yetkili merciden verilen ve görev gereği uygulanması zorunlu olan hukuka uygun emir de sorumluluk doğurmaz.
Konusu suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilemez; yerine getiren ile emri veren sorumlu olur.
Emrin hukuka uygunluğunun denetlenmesinin kanunla engellendiği hâllerde sorumluluk emri verene ait olabilir.
Meşru savunma, kişinin kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmiş gerçekleşen, gerçekleşmesi ya da tekrarı muhakkak haksız saldırıyı o anda ve koşullarla orantılı biçimde defetmesidir.
Savunmanın amacı öç almak değil saldırıyı durdurmaktır.
Hakkın kullanılması da hukuk düzeninin tanıdığı yetkinin sınırları içinde kalmalıdır.
İlgilinin rızası ancak kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği hak bakımından, açıklanan rızanın sınırları içinde sonuç doğurur.
Zorunluluk hâlinde haksız saldırı değil, kişinin bilerek neden olmadığı ağır ve muhakkak bir tehlike vardır.
Tehlikeden başka yolla korunma olanağı bulunmamalı ve tehlikenin ağırlığı ile kullanılan araç arasında orantı olmalıdır.
Öğretide ve CMK'nin hüküm türü ayrımında zorunluluk, fiili hukuka uygun kılan meşru savunmadan farklı olarak kusurluluğu kaldıran mazeret niteliğinde değerlendirilir.
Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet ya da muhakkak ve ağır korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kişiye ceza verilmez; cebri veya tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır.
Bu hâl de davranışı herkes için hukuka uygun hâle getirmez, iradesi zorlanan failin kusurluluğunu kaldırır.
TCK m. 30/3 uyarınca ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenin koşullarının gerçekleştiği konusunda kaçınılmaz hataya düşen kişi hatasından yararlanır.
TCK m. 27/1, ceza sorumluluğunu kaldıran nedenin sınırının kast olmaksızın aşılması ve fiilin taksirli hâlinin de cezalandırılması durumunda taksirli suça ilişkin cezanın indirilmesini düzenler.
Meşru savunmada sınır mazur görülebilecek heyecan, korku veya telaşla aşılmışsa m. 27/2 gereğince ceza verilmez.
Sınır bilerek ve savunma amacı dışında aşılmışsa bu özel hükümler otomatik uygulanmaz.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Hukuka Aykırılık Unsuru anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Ceza Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Hukuka Aykırılık Unsuru konusu Hakim-Savcı Adli Yargı-Avukat düzeyindeki Ceza Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %8. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
Ceza Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 22 konu içerir.
- Kanunilik İlkesi
- Kanunun Yer Bakımından Uygulanması
- Kanunun Zaman Bakımından Uygulanması
- Maddi Unsurlar
- Manevi Unsurlar (Kast-Taksir)
- Nedensellik Bağı
- Meşru Savunma
- Zorunluluk Hâli
- Kusurluluğu Etkileyen Nedenler
- Teşebbüs
- İştirak
- İçtima
- Cezalar ve Güvenlik Tedbirleri
- Davayı ve Cezayı Düşüren Nedenler
- Kişilere Karşı Suçlar
- Malvarlığına Karşı Suçlar
- Topluma ve Devlete Karşı Suçlar
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi