Hâkim-Savcı Ceza Hukuku Topluma ve Devlete Karşı Suçlar Konu Anlatımı

Topluma ve devlete karşı suçlar, TCK'nın özel hükümlerinde bireyin doğrudan malına, bedenine veya hürriyetine yönelen suçlardan daha geniş bir koruma alanı kurar.

Bu suçlarda zarar gören değer çoğu zaman belirli bir kişiden ibaret değildir; kamu güvenliği, çevre, genel sağlık, kamu güveni, kamu barışı, ekonomik düzen, bilişim güvenliği, kamu idaresinin dürüst işleyişi, adliyenin doğru çalışması, devletin egemenlik alametleri, anayasal düzen, milli savunma veya devlet sırları korunur.

Bu nedenle kanun, kimi zaman somut zarar doğmasını, kimi zaman tehlike yaratılmasını, kimi zaman da görev veya güven konumunun kötüye kullanılmasını yeterli görür.

Topluma karşı suçların ilk grubu genel tehlike yaratan suçlardır.

Yangın çıkarma, bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olma, silahla ateş etme veya patlayıcı madde kullanma gibi fiiller kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olacak ya da toplumda korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda işlendiğinde cezalandırılır.

Taksirle yangına veya benzeri tehlikelere neden olma, radyasyon yayma, atom enerjisiyle patlamaya sebebiyet verme, tehlikeli maddeleri izinsiz bulundurma veya el değiştirme, akıl hastası üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünü ihmal etme, inşaat veya yıkım güvenliğine uymama, hayvanı tehlike yaratacak şekilde serbest bırakma, işaret ve engel koymama, trafik güvenliğini kasten veya taksirle tehlikeye sokma bu bölümde yer alır.

Ortak çizgi, çoğu fiilde belirli bir mağdurun zarar görmesinden önce toplumsal tehlikenin önlenmesidir.

Çevreye ve genel sağlığa karşı suçlarda korunan değer toplumun yaşam koşullarıdır.

Çevrenin kasten kirletilmesinde atık veya artıkların teknik usullere aykırı ve çevreye zarar verecek biçimde toprağa, suya veya havaya verilmesi; atıkların izinsiz olarak ülkeye sokulması; kalıcı özellik veya ağır sağlık ve doğa sonuçları doğurabilecek nitelikler cezayı etkiler.

Taksirle kirletme ayrı düzenlenir.

İmar kirliliğine neden olma da yapı ruhsatı veya ruhsata aykırı yapı ve bağlantılı faaliyetler üzerinden kamu düzenini korur.

Kamunun sağlığına karşı suçlarda zehirli madde katma, bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ve ilaç ticareti, kişilerin hayat ve sağlığını tehlikeye sokacak ilaç yapma veya satma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma, zehirli madde imal ve ticareti, sağlık için tehlikeli madde temini, bulaşıcı hastalık tedbirlerine aykırılık ve usulsüz ölü gömülmesi düzenlenir.

Bu suçlarda kimi zaman ticaret ve temin, kimi zaman kullanım, kimi zaman da resmi tedbire aykırılık cezai sonuç doğurur.

Kamu güvenine karşı suçlar, toplumun para, kıymetli damga, mühür ve belgeye duyduğu güveni korur.

Parada sahtecilik, sahte parayı bilerek kabul etme veya bilmeden aldıktan sonra sahteliğini bilerek tedavüle koyma farklı cezalarla düzenlenir.

Devlet tarafından çıkarılan bazı senetler, tahviller, kuponlar ve milli ziynet altınları para hükmünde kabul edilir.

Kıymetli damgada sahtecilik, bu damgaları yapmaya yarayan araçlar, mühürde sahtecilik ve mühür bozma aynı güven alanının farklı görünümleridir.

Resmi belgede sahtecilik, kamu görevlisinin belge sahteciliği, resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme, resmi belge düzenlenmesinde yalan beyan, özel belgede sahtecilik, özel belgeyi bozma, açığa imzanın kötüye kullanılması, resmi belge hükmündeki belgeler, daha az cezayı gerektiren belge halleri ve sahte belgenin başka suçta kullanılması halinde içtima kuralı bu alanı tamamlar.

Kamu barışına karşı suçlar, açıklama ve örgütlenme gibi toplumsal etki yaratabilen fiilleri belirli tehlike ölçütleriyle cezalandırır.

Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit, suç işlemeye tahrik, suçu ve suçluyu övme, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama, kanunlara uymamaya tahrik ve halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma bu kapsamdadır.

Bazı suçlarda kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından açık ve yakın tehlike ya da kamu barışını bozmaya elverişlilik aranır.

Din hizmetlerini görev sırasında kötüye kullanma ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma da bu bölümde düzenlenir.

Örgüt suçunda amaç suçları işlemeye elverişli yapı ve en az üç kişi şartı, yöneticilik, üyelik, silahlı olma, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan ayrıca sorumluluk, yardım ve propaganda hükümleri ayrı sonuçlara bağlanır.

Etkin pişmanlık, örgütün dağılması veya bilgi verilmesi gibi durumlarda cezasızlık ya da indirim sağlayabilir.

Topluma karşı suçların devamında ulaşım araçlarına ve sabit platformlara karşı suçlar, genel ahlaka karşı suçlar, aile düzenine karşı suçlar, ekonomi, sanayi ve ticarete ilişkin suçlar ile bilişim suçları yer alır.

Ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi, kaçırılması veya alıkonulması kara, deniz, demiryolu ve hava araçları bakımından farklı ağırlıkta düzenlenir; kıta sahanlığı veya münhasır ekonomik bölgedeki sabit platformların cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka davranışla ele geçirilmesi ayrıca suçtur.

Genel ahlak bölümünde hayasızca hareketler, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkan sağlama ve dilencilik bulunur.

Aile düzeni suçları birden çok evlilik, soybağını değiştirme, kötü muamele, aile hukukundan doğan yükümlülüğün ihlali ve çocuğun kaçırılması veya alıkonulmasını kapsar.

Ekonomi bölümünde ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, fiyatları etkileme, kamuya gerekli şeylerin yokluğuna neden olma, ticari veya bankacılık sırlarını açıklama, mal veya hizmet satımından kaçınma ve tefecilik düzenlenir.

Bilişim suçlarında sisteme girme, sistemi engelleme veya verileri bozma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ve yasak cihaz ya da programlar öne çıkar.

Millete ve devlete karşı suçlar, kamu gücünün dürüstlüğü ve devlet düzeninin korunmasıyla başlar.

Kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlarda zimmet, irtikap, denetim görevinin ihmali, rüşvet, nüfuz ticareti, zor kullanma yetkisinde sınırın aşılması, görevi kötüye kullanma, göreve ilişkin sırrın açıklanması, kamu görevlisinin ticareti, kamu görevinin terk edilmesi veya yapılmaması, kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf, kamu görevinin usulsüz üstlenilmesi, özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma, görevi yaptırmamak için direnme ve kamu görevine ait araç ve gereçlerin suçta kullanılması düzenlenir.

Rüşvet hükümleri kamu görevlisi yanında belirli kurum ve şirketler adına hareket eden kişiler ile yabancı ve uluslararası görevlilere kadar uzanan ayrıntılı bir sistem kurar; tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri ve etkin pişmanlık ayrıca düzenlenir.

Adliyeye karşı suçlarda amaç maddi gerçeğin, yargılama düzeninin ve infaz güvenliğinin korunmasıdır.

İftira, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması, suç üstlenme, suç uydurma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs, suçu bildirmeme, kamu görevlisi ve sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi, delilleri yok etme, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, suçluyu kayırma, tutuklu veya hükümlü ile delillerin yerini bildirmeme, gizliliğin ihlali, kayıt alma, genital muayene, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs ve muhafaza görevini kötüye kullanma bu alandadır.

Ceza infaz kurumundan kaçma, kaçmaya imkan sağlama, muhafızın görevini kötüye kullanması, hükümlü veya tutukluların ayaklanması, yasak eşya sokma ve hak kullanımını ya da beslenmeyi engelleme de adli düzenin infaz aşamasını korur.

Devletin egemenliği ve güvenliğiyle ilgili hükümler, en ağır suç gruplarını içerir.