İdari işlem mahkemece iptal, idarece geri alma veya kaldırma ya da süre, şart ve konunun ortadan kalkması gibi nedenlerle sona erebilir. İptal kararı kural olarak işlemi yapıldığı andan itibaren hukuk düzeninden çıkarır. Geri alma da geçmişe etkili sonuç doğurur ve esas olarak hukuka aykırı işlemler için kullanılır; hak doğuran bireysel işlemlerde hukuki güvenlik ve yerleşik içtihat sınırları gözetilir. Kaldırma geleceğe etkilidir. Süreli işlemin süresinin dolması, bozucu şartın gerçekleşmesi veya kişiye sıkı sıkıya bağlı işlemlerde kişinin ölümü kendiliğinden sona ermeye yol açabilir. Yetkide ve usulde paralellik, aksi düzenlenmedikçe sona erdirme işlemlerinde de temel ilkedir.
Hakim-Savcı İdare Hukuku İdari İşlemin Sona Ermesi Konu Anlatımı
İdari İşlemin Sona Ermesi konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İdari işlemin sona ermesi, işlemin hukuk dünyasındaki etkisinin hangi makam tarafından ve hangi zamandan itibaren kaldırıldığına göre ayrılır.
Mahkemenin iptali, idarenin geri alması, idarenin kaldırması ve kendiliğinden sona erme aynı sonucu aynı şekilde doğurmaz.
Yargısal iptal
İptal davasında mahkeme işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat unsurlarından biri bakımından hukuka aykırı olduğunu saptarsa işlemi iptal eder.
İptal kararı kural olarak geçmişe etkilidir; işlem tesis edildiği andan itibaren hukuk düzeninden çıkarılmış sayılır.
İdare kararın gereklerini gecikmeksizin yerine getirmeli ve iptal edilen işlemin doğurduğu sonuçları hukuken mümkün olduğu ölçüde gidermelidir.
Mahkeme yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin yerine geçerek yeni işlem kuramaz.
Geri alma
Geri alma, idarenin kendi işlemini geçmişe etkili biçimde ortadan kaldırmasıdır.
Esas kullanım alanı hukuka aykırı işlemlerdir.
Ancak hukuka aykırı olsa bile kişiye yarar sağlayan ve hak doğuran bireysel işlemlerin sınırsız zamanda geri alınabilmesi hukuki güvenliği bozar.
Bu nedenle dava açma süresi, yerleşik içtihat ve kanuni özel hükümler dikkate alınır.
İlgilinin hilesi, gerçeğe aykırı beyanı veya açık hata gibi durumlar korumayı kaldırabilir.
Hukuka uygun ve hak doğurmuş bir işlemin geçmişe etkili geri alınması ise kural değildir.
Kaldırma ve değiştirme
Kaldırma, işlemin gelecekteki etkilerine son verir.
Düzenleyici işlemler, kazanılmış haklar ve hukuki güvenlik korunmak şartıyla geleceğe yönelik değiştirilebilir veya kaldırılabilir.
Bireysel işlemlerde işlemin hak doğurup doğurmadığı, bağlı ya da takdire dayalı oluşu ve özel kanuni düzenleme önem taşır.
Değiştirme de önceki işlemin belirli kısmını geleceğe yönelik yeni bir kurala bağlayabilir.
İdari işlem hangi makam ve usulle yapılmışsa, aksi kanunda öngörülmedikçe kaldırma veya değiştirmede yetki ve usulde paralellik ilkesi uygulanır.
Bu ilke mutlak değildir; sonraki mevzuat açıkça başka makam veya yöntem belirleyebilir.
Kendiliğinden sona erme
İşlemin öngördüğü sürenin dolması, bozucu şartın gerçekleşmesi, işlemin konusunun ortadan kalkması veya kişiye sıkı sıkıya bağlı statüde kişinin ölümü, ayrıca bir kaldırma işlemine gerek kalmadan sonucu sona erdirebilir.
Her kullanılmayan işlem “kadük” olmaz; kendiliğinden sona erme için işlemin yapısından veya hukuk kuralından doğan bir neden bulunmalıdır.
Sınavda önce sona erdiren özneye, sonra zaman etkisine bakılır: mahkeme iptali ve geri alma kural olarak geçmişe; kaldırma geleceğe etkilidir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
İdari İşlemin Sona Ermesi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
İdari İşlemin Sona Ermesi konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- İdari İşlemİdarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran işlemidir. Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere beş unsurdan oluşur.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- Maksat
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi