İdarenin kusurlu sorumluluğu çoğunlukla hizmet kusuruna dayanır: kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi idareye atfedilebilir bir örgütlenme ve işleyiş aksaklığı oluşturabilir. Tazmin için yalnız hukuka aykırılık yetmez; gerçek ve kesin zarar, idari işlem veya eylem ve uygun illiyet bağı birlikte bulunmalıdır. İptal davası işlemin hukuka uygunluğunu, tam yargı davası ise ihlal edilen kişisel hakkın giderimini konu alır. Görevden ayrılabilen kişisel kusur doğrudan kamu görevlisinin özel hukuk sorumluluğunu gündeme getirebilir; görevle bağlantılı kusurda zarar gören kural olarak idareye yönelir ve idarenin personele rücu ilişkisi ayrıca değerlendirilir. Kusursuz sorumluluk ise risk ve kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi ayrı ilkelere dayanır.
Hakim-Savcı İdare Hukuku Kusurlu Sorumluluk Konu Anlatımı
Kusurlu Sorumluluk konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Anayasa m. 125'e göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
Bu hüküm her olumsuz sonucun otomatik tazmin edileceği anlamına gelmez.
Kusurlu sorumlulukta idareye atfedilebilir hukuka aykırı davranış veya hizmet aksaklığı, gerçek zarar ve bu ikisi arasında uygun illiyet bağı aranır.
Zararın kapsamı ve tazmin biçimi somut olayın niteliğine göre belirlenir.
İdare hukukunda kurumsal kusur hizmet kusuru kavramıyla açıklanır.
Kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi; gözetim, bakım, örgütlenme ya da bilgi verme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru oluşturabilir.
Kusur mutlaka adı belirlenmiş tek bir memurun davranışına indirgenmez.
İdari faaliyetin bütünündeki aksaklık idarenin sorumluluğu için yeterli olabilir.
Hukuka aykırı idari işlem iptal davasına konu olabilir; işlem veya eylem kişisel bir hakkı ihlal edip zarar doğurmuşsa tam yargı davasıyla giderim istenir.
İptal ile tazmin aynı sonuç değildir: işlemin hukuka aykırılığı saptansa bile tazmin için zarar ve illiyet bağı ayrıca gösterilir.
Mahkeme hukuka uygunluk denetimi yapar, idarenin yerine geçerek yerindelik kararı vermez.
Zarar malvarlığındaki azalma, yoksun kalınan kazanç veya koşulları varsa manevi zarar biçiminde ortaya çıkabilir.
Varsayımsal ve belirsiz kayıp yerine gerçekleşmiş ya da gerçekleşmesi yeterli kesinlikte olan zarar aranır.
Zarar görenin davranışı, üçüncü kişinin fiili veya mücbir sebep illiyet bağını azaltabilir ya da kesebilir; ortak kusur tazmin miktarına etki edebilir.
Kamu görevlisinin görevini yürütürken verdiği zararda Anayasa m. 129/5 ve ilgili personel hükümleri uyarınca zarar gören kural olarak idareye karşı dava açar; idarenin kusurlu görevliye rücu hakkı saklıdır.
Görevden tamamen ayrılabilen kişisel fiil ise doğrudan görevlinin özel hukuk sorumluluğunu gündeme getirebilir.
Hizmet kusuru ile kişisel kusurun ayrımı, yalnız failin memur olup olmamasına değil fiilin görevle bağının niteliğine dayanır.
Kusurlu sorumluluk, kusursuz sorumlulukla karıştırılmamalıdır.
Tehlikeli faaliyet veya araçtan doğan risk, mesleki risk ve kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi ilkelerde idarenin kusuru kanıtlanmadan tazmin gündeme gelebilir.
Aynı olayda önce özel kanun, ardından hizmet kusuru ve koşulları varsa kusursuz sorumluluk sebebi değerlendirilir.
Olay çözümünde sıralama şöyledir: idari davranışı belirle, hukuka aykırılık veya hizmet kusurunu göster, zararı somutlaştır, uygun illiyet bağını kur ve bağı etkileyen sebepleri incele.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Kusurlu Sorumluluk anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Kusurlu Sorumluluk konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- İptal DavasıBir idari işlemin; yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali için idari yargıda açılan davadır.
- Tam Yargı DavasıBir idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkı ihlal edilenin, uğradığı zararın tazminini istemek için idari yargıda açtığı davadır.
- İptal Davasıİdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali için idari yargıda açılan davadır. Menfaati ihlal edilenlerce açılabilir.
- Tam Yargı Davasıİdari eylem veya işlemler nedeniyle hakkı ihlal edilenlerin uğradıkları zararın tazminini istedikleri idari dava türüdür. İptal davasından farkı, doğrudan tazminat talebine yönelmesidir.
- İdari İşlemİdarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran işlemidir. Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere beş unsurdan oluşur.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- Maksat
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi