Hakim-Savcı · İdare Hukuku

Hakim-Savcı İdare Hukuku Kamu İktisadi Teşebbüsleri Konu Anlatımı

Kamu İktisadi Teşebbüsleri konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), 233 sayılı KHK'de iktisadi devlet teşekkülü (İDT) ile kamu iktisadi kuruluşunun (KİK) ortak adıdır. Her ikisinin de sermayesinin tamamı devlete aittir ve kamu tüzel kişiliği vardır. İDT ticari esaslara göre iktisadi faaliyette bulunur; KİK ise tekel niteliğindeki mal veya hizmetleri kamu yararı gözeterek üretip pazarlar ve gördüğü kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılır. KİT ile anonim şirket biçimindeki bağlı ortaklık birbirine karıştırılmamalıdır. Teşebbüsler saklı hükümler dışında özel hukuk hükümlerine göre çalışır; kuruluş, yönetim ve denetimlerinde ise kamu hukuku kuralları belirleyicidir. KİT'lerin dış denetimi Sayıştay tarafından yürütülür ve raporlar TBMM denetiminde kullanılır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), devletin ekonomik alanda mal veya hizmet üretmek amacıyla oluşturduğu tek bir kuruluş türünün değil, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de tanımlanan iki teşebbüs türünün ortak adıdır: iktisadi devlet teşekkülü (İDT) ve kamu iktisadi kuruluşu (KİK).

Sınav sorularında önce bu üst kavram-alt tür ilişkisi kurulmalıdır.

İktisadi devlet teşekkülü, sermayesinin tamamı devlete ait olan ve iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsüdür.

Ticari esaslara göre çalışma, İDT'nin verimlilik ve kârlılık hedefleriyle ekonomik faaliyette bulunmasını ifade eder.

Kamu iktisadi kuruluşu ise sermayesinin tamamı devlete ait olan; tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsüdür.

KİK'in gördüğü kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılır.

İDT ve KİK kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Bu nokta, KİT'in anonim şirket şeklinde kurulabileceği yönündeki yanlış genellemeden ayrılmalıdır.

233 sayılı KHK'deki “bağlı ortaklık”, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası bir KİT'e ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirkettir.

Dolayısıyla anonim şirket biçimi KİT'in kendisinin değil, ayrı bir kategori olan bağlı ortaklığın ayırt edici unsurudur.

Müessese ise sermayesinin tamamı bir KİT'e ait olan ve ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur; tüzel kişiliği vardır.

İştirak, KİT'in veya bağlı ortaklığının sermayesinin en az yüzde onuna ve en çok yüzde ellisine sahip bulunduğu anonim şirkettir.

Teşebbüslerin hukuki rejimi karma niteliktedir.

233 sayılı KHK'de saklı tutulan hükümler dışında özel hukuk hükümlerine tabi oldukları belirtilir.

Bununla birlikte kuruluşları, organları, kamuya ait sermayeleri, personel ve denetim düzenleri gibi alanlarda kamu hukuku kuralları etkilidir.

Bu nedenle “bütün faaliyetleri özel hukuka tabidir” veya “her uyuşmazlığı idari yargıda görülür” biçimindeki mutlak ifadeler doğru değildir.

Uyuşmazlığın niteliği, yürütülen faaliyet ve uygulanan özel düzenleme ayrıca incelenmelidir.

233 sayılı KHK çerçevesindeki teşebbüslerin organları yönetim kurulu ve genel müdürlüktür.

Yönetim kurulu teşebbüsün en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır.

Genel müdürlük ise genel müdür, genel müdür yardımcıları ve bağlı birimlerden oluşan yürütme organıdır.

Teşebbüslerin kuruluş amaçları, faaliyet konuları ve organizasyon yapıları kuruluş düzenlemeleriyle belirlenir.

Mali ve idari kurallar bakımından da özel kanun hükümleri gözetilir.

233 sayılı KHK, teşebbüslerin Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştayın klasik vize ve tescil denetimine tabi olmadığını düzenleyen tarihsel bir çerçeve içerir.

Ancak buradan KİT'lerin günümüzde Sayıştay denetimi dışında kaldığı sonucu çıkarılamaz.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu, KİT denetimi ve raporlamasını ayrıca düzenler; 3346 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluşlara ilişkin Sayıştay raporları TBMM'deki denetim sürecine sunulur.

Bu nedenle sınavda “Sayıştay denetimine tabi değildir” biçimindeki koşulsuz ifade güncel hukuk bakımından yanlıştır.

KİT'lerin sorumluluğu sermayeleriyle sınırlıdır.

Teşebbüslerin ihtiyaç duydukları taşınmazlara ilişkin kamulaştırma süreci de sıradan özel şirketlerden farklıdır: teşebbüs yönetim kurulunun talebi üzerine kamulaştırma kararı kamu makamınca alınır ve işlemler genel kamulaştırma mevzuatına göre yürütülür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Kamu İktisadi Teşebbüsleri anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

İdare Hukuku dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Kamu İktisadi Teşebbüsleri konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyinde İdare Hukuku dersinin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

İdare Hukuku dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 20 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Hakim-Savcı soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by