Maksat, idari işlemle ulaşılmak istenen nihai amaçtır. Her idari işlem genel olarak kamu yararına yönelmeli; ayrıca yetki normu belirli bir özel amaç öngörüyorsa işlem bu amaca uygun kullanılmalıdır. Makamın kişisel husumet, siyasi çıkar, üçüncü kişiyi kayırma veya kanunun öngördüğünden başka bir sonucu elde etme amacıyla hareket etmesi yetki saptırması oluşturur. İdari işlemin kamu yararıyla yapıldığına ilişkin karine çürütülebilir; maksat çoğu zaman doğrudan beyanla değil işlemin hazırlığı, zamanlaması, eşit olmayan uygulama ve nesnel olay dizisinden çıkarılır. Mahkeme yerindelik denetimi yapmaz, fakat yetkinin kanuni amaç için kullanılıp kullanılmadığını hukuka uygunluk yönünden inceler.
Hakim-Savcı İdare Hukuku Maksat Konu Anlatımı
Maksat konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Maksat unsuru, idari işlemin hangi nihai amaç için yapıldığını gösterir.
İYUK m. 2'de iptal denetiminin beş unsurundan biri “maksat”tır.
Sebep işlemden önce var olan hukuki ve fiili dayanak, konu işlemin doğurduğu hukuki sonuç, maksat ise idarenin bu sonucu hangi kamusal hedefe ulaşmak için istediğidir.
Genel ve özel amaç
Bütün idari yetkiler genel olarak kamu yararı için kullanılır.
Ancak kanun bazen daha özel bir amaç da belirler.
Kolluk yetkisi kamu düzenini korumak, disiplin yetkisi kamu hizmetinin düzenli işlemesini sağlamak, kamulaştırma yetkisi belirli bir kamu hizmeti ihtiyacını karşılamak için verilir.
İşlem başka bir kamusal hedefe yararlı görünse bile, yetki kanunun bağladığı özel amaçtan saptırılmışsa maksat yönünden hukuka aykırı olabilir.
Yetki saptırması
Yetki saptırması, hukuken mevcut bir yetkinin veriliş amacı dışında kullanılmasıdır.
Kişisel husumetle disiplin işlemi yapmak, siyasi saikle bursu kesmek, bir kişiyi kayırmak veya bir usulün güvencelerinden kaçınmak için başka bir yetkiyi kullanmak tipik örneklerdir.
Saptırma yalnız özel çıkar için ortaya çıkmaz; kanunun öngördüğü kamusal amaç yerine başka bir kamusal amaç izlenmesi de hukuka aykırılık doğurabilir.
Usul saptırmasında idare, ulaşmak istediği sonucu daha güvenceli veya zor olan kanuni yol yerine başka bir işlem türüyle elde etmeye çalışır.
Böyle bir olayda şekil ve usul sakatlıkları yanında maksat yönü de incelenebilir.
İspat ve yargısal denetim
İdari işlemin kamu yararı amacıyla yapıldığı karine olarak kabul edilir; fakat bu karine kesin değildir.
Makam çoğu zaman gerçek amacını açıkça yazmayacağından, maksat; işlem dosyası, açıklamalar, kronoloji, benzer kişilere farklı uygulama, karar ile gösterilen gerekçe arasındaki uyumsuzluk ve olayın bütününden çıkarılabilir.
Davacı iddiasını somutlaştırır, mahkeme de işlem dosyasını ve nesnel belirtileri birlikte değerlendirir.
Mahkeme idarenin tercihinin daha yararlı olup olmadığını seçerek yerindelik denetimi yapmaz.
Buna karşılık yetkinin kanuni amaç için kullanılıp kullanılmadığını denetlemek hukuka uygunluk denetimidir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Maksat anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Maksat konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- KabulDavalının, davacının talep sonucunu kısmen veya tamamen kabul etmesidir. Kabul edilen kısım bakımından yargılama sona erer.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- HusumetDavanın doğru davalıya yöneltilmesini ifade eder; taraf sıfatıyla ilgilidir. Husumetin yanlış yöneltilmesi davanın reddine yol açabilir.
- İdari İşlemİdarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran işlemidir. Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere beş unsurdan oluşur.
- Kamu HizmetiToplumun genel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kamu tüzel kişileri veya onların denetiminde özel kişilerce yürütülen faaliyetlerdir. Süreklilik, değişkenlik ve eşitlik ilkelerine tabidir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi