Hakim-Savcı İdare Hukuku Konu Konu Anlatımı

İdari işlemin konu unsuru, söz konusu işlemin hukuk aleminde meydana getireceği sonucu ve değişikliği temsil eder.

Başka bir ifadeyle konu unsuru, idari işlemin kendisi, işlemin yasal sonucu ve hukuki etkisidir.

İdari işlemin her türü bir konuya dayanır ve bu konu olmadan işlem hukuka uygun biçimde tesis edilemez.

Konu unsurunu somut örneklerle açıklamak gerekirse, öğretim üyesinin atanması işleminde konusu atama işleminin gerçekleştirilmesidir; kamulaştırma işleminin konusu ise özel mülkiyete tabi bir taşınmazın devletin mülkiyetine geçmesidir.

Yani her idari işlemin bir somut ve belirlenmiş konusu vardır.

İdari işlemin konu unsuru bakımından sakat olması pek çok farklı sebeple ortaya çıkabilir.

Birinci olarak, konunun imkansız olması durumudur.

Örneğin, ölmüş bir kişinin memur olarak atanması konunun imkansız olmasıdır; hukuk aleminde böyle bir hukuki sonucu doğurmak mümkün değildir ve işlem konu unsuru bakımından hukuka aykırı olur.

İkinci olarak, konunun mevzuatla düzenlenmemiş olması halidir.

Konusu hukuk sistemimizde hiç öngörülmemiş olan bir hukuki sonucu doğurmak isteyen idari işlem, konu unsuru bakımından hukuka aykırı olacaktır.

Üçüncü durum, konunun mevzuata uygun olmaması halidir.

Mevzuat, belirli idari işlemler için konusu açıkça sınırlar.

Örneğin, futbol maçında sahaya yabancı maddesi atılması halinde öngörülen para cezasının azami sınırı belirlenmiş ise, bu sınırı aşan bir ceza konusu mevzuata uygun olmayan bir konu olacak ve işlem hukuka aykırı olur.

Dördüncü durum ise, konunun ölçülülük ilkesine uygun olmaması halidir.

Her ne kadar mevzuat izin veriyorsa da, söz konusu idari işlemin sonucu olan konunun orantılı olması ve makul sınırlar içinde kalması beklenir.

Bu ilke ihlali durumunda da işlem konu unsuru bakımından hukuka aykırı sayılabilir.

Sonuç olarak, idari işlemin konusu belirli, imkansız olmayan, mevzuatla uyumlu ve ölçülülük ilkesine saygılı olmalıdır.