İdari işlemin konu unsuru, işlemin hukuk düzeninde doğurduğu doğrudan sonuçtur: atama işleminde bir kişinin statüye alınması, kamulaştırmada mülkiyetin idareye geçmesi, disiplin işleminde belirli bir yaptırım uygulanması gibi. Sebep unsuru işlemi doğuran önceki hukuki veya fiilî nedeni, konu ise idarenin bu nedene bağladığı sonucu ifade eder. Konu mümkün, belirli ve hukuka uygun olmalı; idarenin kanuni yetki ve takdir alanını aşmamalıdır. Mevzuatta sonucun sözcüğü sözcüğüne yazılmamış olması tek başına hukuka aykırılık oluşturmaz; idarenin yasal dayanağı, takdir yetkisinin sınırları, kamu yararı ve genel hukuk ilkeleri birlikte incelenir. İmkânsız atama veya kanunda bulunmayan türde ceza konu sakatlığı doğurabilir; ölçüsüz yaptırım da konu ve amaç yönlerinden yargısal denetime konu olur.
Hakim-Savcı İdare Hukuku Konu Konu Anlatımı
Konu konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İdari işlemin konusu, işlemin doğrudan meydana getirdiği hukuki sonuçtur.
İdarenin açıklamasının dış dünyadaki maddi konusu ile bu açıklamanın hukuk düzeninde yaptığı değişiklik karıştırılmamalıdır.
Bir kişinin memurluğa atanmasında konu, kişinin belirli statüye alınması; ruhsatın iptalinde ruhsatın hukuki varlığının sona ermesi; disiplin cezasında ise kanunda öngörülen yaptırımın uygulanmasıdır.
Sebep ile konu arasındaki bağ
Sebep, idareyi işlem yapmaya yönelten ve işlemden önce var olan hukuki ya da fiilî olgudur.
Konu ise idarenin bu sebebe bağladığı sonuçtur.
Devamsızlık olgusu disiplin işleminin sebebi, aylıktan kesme cezası işlemin konusudur.
Sınav sorusunda “hangi olay yüzünden?” sorusu sebebe, “işlem hangi hukuki sonucu doğurdu?” sorusu konuya götürür.
Sebep ile konu arasında mevzuatın kurduğu bağ da korunmalıdır.
Kanunun belirli bir olgu için izin vermediği sonucu seçmek veya bağlı yetkide öngörülen sonuçtan sapmak konu yönünden hukuka aykırılık doğurabilir.
Konunun taşıması gereken özellikler
Mümkünlük: Sonucun fiilen ve hukuken doğabilir olması gerekir.
Ölmüş bir kişinin göreve atanması mümkün bir hukuki sonuç yaratmadığından konu bakımından sakattır.
Belirlilik: Muhatabın hangi statüye, yükümlülüğe veya yaptırıma tabi tutulduğu anlaşılabilmelidir.
İçeriği belirlenemeyen bir emir hukuki güvenlik sorununa yol açar.
Hukuka uygunluk: İdare, kanunun izin vermediği bir yaptırım türünü uygulayamaz veya kanuni üst sınırı aşamaz.
Bağlı yetkide kanunun gösterdiği sonuç uygulanır; takdir yetkisinde seçenekler arasında seçim yapılabilse de yetkinin sınırları, eşitlik, kamu yararı ve hizmet gerekleri geçerlidir.
Ölçülülük: Özellikle yaptırım ve sınırlama doğuran işlemlerde seçilen sonuç elverişli, gerekli ve yüklenen külfetle amaç arasında dengeli olmalıdır.
Ölçüsüzlük yalnız soyut bir “makul olmama” değil, işlemin dayanağı ve amacıyla birlikte incelenen bir hukukilik sorunudur.
“Mevzuatta düzenlenmemiş konu” yanılgısı
Bir sonucun mevzuatta kelimesi kelimesine sayılmaması, işlemi kendiliğinden hukuka aykırı yapmaz.
Önce idarenin işlem alanında kanuni yetkisinin bulunup bulunmadığı, düzenlemenin bağlı yetki mi takdir yetkisi mi verdiği ve seçilen sonucun üst normlarla bağdaşıp bağdaşmadığı araştırılır.
Buna karşılık idare, açık bir yetki olmadan temel hakka müdahale eden yeni bir yaptırım veya yükümlülük ihdas edemez.
Konu unsurundaki sakatlık, işlemin hukukilik denetiminde iptal sebebi olabilir; fakat “her aykırılıkta iptal kaçınılmazdır” denemez.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Konu anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Konu konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- Takdir Yetkisiİdarenin, hukuk kurallarının kendisine bıraktığı serbesti alanında birden çok hukuka uygun çözümden birini seçebilme yetkisidir. Keyfîlik değildir; kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Maksat
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi