İdarenin yaptığı her sözleşme idari değildir. Kanun sözleşmenin rejimini açıkça belirlemişse bu niteleme esas alınır; aksi hâlde taraflardan birinin kamu tüzel kişisi olması yanında kamu hizmeti bağlantısı ve özel hukuku aşan hükümler ya da bütün olarak idare hukuku rejimi aranır. İmtiyaz ve bazı kamu hizmeti sözleşmeleri tipik idari sözleşmelerdir; 4735 kapsamındaki kamu ihale sözleşmeleri ise kural olarak özel hukuk sözleşmesidir, fakat ihale sürecindeki ayrılabilir idari işlemler iptal davasına konu olabilir. İdare kamu hizmetinin gerekleriyle denetim, yaptırım, tek yanlı değişiklik veya fesih yetkisi kullanabilir; karşı taraf mali dengenin korunmasını isteyebilir. Sözleşme uyuşmazlığı kural olarak idari yargıda tam yargı niteliğindedir; tahkim ve özel kanun hükümleri saklıdır.
Hakim-Savcı İdare Hukuku İdari Sözleşmeler Konu Anlatımı
İdari Sözleşmeler konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İdare hem özel hukuk sözleşmesi hem idari sözleşme yapabilir.
Taraflardan birinin idare olması tek başına sözleşmeyi idari hâle getirmez.
Nitelendirme, kanunun tercihi ve sözleşmenin konusu ile rejimi birlikte değerlendirilerek yapılır; tarafların metne verdiği ad belirleyici değildir.
İdari sözleşmeyi belirleme
Kanun bir sözleşmenin kamu hukuku veya özel hukuk rejimini açıkça belirlemişse önce bu hüküm uygulanır.
Açık niteleme yoksa genel olarak taraflardan en az birinin kamu tüzel kişisi olması aranır.
Buna ek olarak sözleşmenin bir kamu hizmetinin doğrudan yürütülmesine katılım sağlaması ve özel hukukta olağan olmayan üstün yetkiler içermesi ya da bütün olarak idare hukuku rejimine bağlanması değerlendirilir.
Özel hukuku aşan hüküm, yalnız idare lehine ekonomik avantaj değildir.
İdarenin hizmetin sürekliliği için ayrıntılı denetim yapması, tek yanlı yaptırım uygulaması, kamu hizmetinin gerekleriyle sözleşme koşullarını belirli sınırlar içinde değiştirmesi veya sözleşmeyi sona erdirmesi gibi kamu gücü yetkileridir.
Bu yetkiler keyfî kullanılamaz; kanun, kamu yararı, ölçülülük ve yargısal denetimle bağlıdır.
Türler ve ihale ayrımı
Kamu hizmeti imtiyazında özel kişi hizmeti belirli süreyle, çoğu kez kullanıcıdan aldığı bedel ve kendi riskine dayalı olarak kurar veya işletir; idare hizmeti denetler.
Kanunun idari rejime bağladığı görevlendirme ve kamu hizmeti sözleşmeleri ile sözleşmeli kamu personeli ilişkileri de kendi özel hükümleri içinde değerlendirilir.
Tarihsel iltizam veya kamu istikrazı örnekleri, güncel pozitif hukuk kuralıymış gibi genellenmemelidir.
Kamu ihalesinin sözleşme imzalanıncaya kadarki hazırlık, ihale ve ihale dışı bırakma kararları tek yanlı ve ayrılabilir idari işlemlerdir.
Bunların hukuka uygunluğu idari yargıda denetlenir.
Buna karşılık 4735 sayılı Kanun kapsamında imzalanan kamu ihale sözleşmesi kural olarak özel hukuk sözleşmesidir ve sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlık adli yargıya aittir.
Özel kanunun farklı rejim kurduğu model ayrıca incelenir.
Tarafların hakları
İdare hizmeti gözetebilir, sözleşme yükümlülüğünün ihlalinde ölçülü yaptırım uygulayabilir ve kamu hizmetinin uyarlanması zorunluysa kanuni sınırlar içinde tek yanlı değişiklik yapabilir.
Karşı taraf sözleşmeyi gereği gibi ifa etmeli ve hizmetin sürekliliğine uymalıdır.
İdarenin kamu yararı için yaptığı değişiklik sözleşmenin mali dengesini bozarsa karşı taraf ek karşılık isteyebilir.
Öngörülemez ve taraflara yüklenemeyen olağan dışı olay sözleşmenin ifasını geçici olarak aşırı ağırlaştırırsa öngörülemezlik kuramı, hizmet sürerken mali dengenin paylaşılmasına imkân verebilir.
İdarenin sözleşme dışındaki genel işlemi yükü özel biçimde artırırsa kamu gücü olgusu; ifa objektif olarak imkânsızlaşırsa mücbir sebep koşulları ayrıca değerlendirilir.
Yargısal sonuç
İdari sözleşmenin uygulanması, bedeli, yaptırımı veya sona ermesinden doğan taraf uyuşmazlıkları kural olarak idari yargıda tam yargı davası çerçevesinde görülür.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
İdari Sözleşmeler anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
İdari Sözleşmeler konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- İfaBorcun konusunun, borçlu tarafından gereği gibi yerine getirilmesidir. Usulüne uygun ifa, borç ilişkisini sona erdirir.
- Tam Yargı DavasıBir idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkı ihlal edilenin, uğradığı zararın tazminini istemek için idari yargıda açtığı davadır.
- Tam Yargı Davasıİdari eylem veya işlemler nedeniyle hakkı ihlal edilenlerin uğradıkları zararın tazminini istedikleri idari dava türüdür. İptal davasından farkı, doğrudan tazminat talebine yönelmesidir.
- Kamu HizmetiToplumun genel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kamu tüzel kişileri veya onların denetiminde özel kişilerce yürütülen faaliyetlerdir. Süreklilik, değişkenlik ve eşitlik ilkelerine tabidir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- Maksat
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi