Hâkim-Savcı İdare Hukuku Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları Konu Anlatımı

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, Türk idare hukuku sisteminde müstesna bir yere sahiptir.

Anayasa'nın 135. maddesinde açıkça tanımlanmış olan bu kuruluşlar, kanun tarafından kurulması gereken kamu tüzel kişilikleridir.

Bu kuruluşların kurulmasının amacı, belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak ve meslek disiplini ile ahlakını korumaktır.

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının en önemli hukuki özelliği, kamu gücü ayrıcalıklarına sahip olmasıdır.

Bu ayrıcalıklar, söz konusu kuruluşların mesleki faaliyet alanlarına ilişkin düzenleme yetkisine ve meslek mensuplarına karşı yaptırım uygulamaya yetkili olmalarıyla kendini gösterir.

Kuruluşlar meslek kurallarını belirleyebilir, üyelerine yönelik ödev ve sorumluluklar getirebilir ve meslek kurallarına uymayan meslek mensuplarına karşı disiplin cezaları gibi çeşitli yaptırımlar uygulayabilir.

Bu kuruluşların tesis ettikleri düzenleyici işlemler ve birel işlemler idari işlem niteliğinde kabul edilmekte ve idari yargı denetimine tabidir.

Organlı yapısı açısından, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre gizli oyla seçilir.

Seçim işlemi yargı gözetimi altında gerçekleştirilmektedir.

Bu durum, söz konusu kuruluşlara demokratik meşruiyet sağlarken aynı zamanda yargının denetleyici konumunu pekiştirmektedir.

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının başlıca özellikleri şunlardır: Bu kuruluşlar kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliği haizdir.

Kamu gücü ayrıcalıklarına sahip olmakla birlikte, kuruluş amaçları dışında faaliyet yürütemezler.

Zorunlu üyelik, bu kuruluşların tipik özelliğidir; söz konusu mesleklerin icrası belli mesleklerin icrası zorunlu olarak üye olmayı gerektirir.

Kuruluşlar idari ve mali özerkliğe sahip olup özel bütçelidir.