Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, Anayasa m. 135 uyarınca kanunla kurulan kamu tüzel kişileridir. Amaçları meslek mensuplarının ortak ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyeti kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun gelişmesini ve meslek disiplini ile ahlakını sağlamaktır. Organları kendi üyelerince yargı gözetiminde gizli oyla seçilir; kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanlar için meslek kuruluşuna girme zorunluluğu aranmaz. Devlet bu kuruluşlar üzerinde kanunun belirlediği idari ve mali denetimi yürütür. Organların görevden uzaklaştırılması ise kural olarak mahkeme kararına, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde de kısa sürede hâkim onayına bağlıdır.
Hakim-Savcı İdare Hukuku Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları Konu Anlatımı
Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, özel derneklerden ve klasik merkezi idare birimlerinden farklıdır.
Anayasa m. 135 bunları belirli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun gelişmesini sağlamak ve meslek disiplini ile ahlakını korumak amacıyla kanunla kurulan kamu tüzel kişileri olarak düzenler.
Barolar, tabip odaları ve mühendis-mimar odaları bu yapının bilinen örnekleridir.
Kuruluş ve üyelik
Kamu tüzel kişiliği kanundan doğar; kuruluşun görevleri, gelirleri, organları ve mesleki yetkileri ilgili meslek kanunuyla belirlenir.
Mesleği serbestçe veya özel sektörde icra edebilmek için kanunun öngördüğü üyelik zorunlu olabilir.
Buna karşılık kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanlar için meslek kuruluşuna girme mecburiyeti aranmaz.
Bu istisna, bütün meslek mensuplarının koşulsuz zorunlu üye olduğu şeklindeki genellemeyi önler.
Demokratik yapı ve özerklik
Organlar kendi üyelerince, yargı gözetimi altında ve gizli oyla seçilir.
Kamu tüzel kişiliği bulunması, yöneticilerin merkezi idare tarafından atanacağı anlamına gelmez.
Mesleki özerklik; üyelerin temsilini, meslek kurallarının uygulanmasını ve disiplin denetimini destekler.
Kuruluş, üyelerinden aidat alabilir, mesleki belge ve sicil işlemleri yürütebilir ve kanunun verdiği ölçüde idari karar alabilir.
Özerklik sınırsız değildir.
Kuruluşlar amaçları dışında faaliyette bulunamaz; siyasi partiler, sendikalar ve derneklerle ortak hareket yasağına ilişkin anayasal sınırlar gözetilir.
Devlet, kanunda gösterilen usullerle idari ve mali denetim yapar.
Bu denetim hiyerarşik üstünlük değildir; kanuni sınırlar içinde vesayet niteliğinde bir gözetimdir.
Organların korunması ve yargı güvencesi
Amaç dışı faaliyet veya kanuni görevlerin yerine getirilmemesi nedeniyle sorumlu organların görevine son verilmesi kural olarak yetkili idari merciin istemi üzerine mahkeme kararıyla olur.
Milli güvenlik, kamu düzeni veya suçun sürmesini önleme bakımından gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde organlar geçici olarak görevden uzaklaştırılabilir; karar kısa süre içinde hâkim onayına sunulur.
Bu güvence, kamu denetimi ile seçilmiş organların özerkliği arasında denge kurar.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi