Tahkim, tarafların tahkime elverişli belirli bir hukuki ilişkiden doğan uyuşmazlığı hakemlere bırakmasına dayanır. Tahkim anlaşması yazılı olmalı; asıl sözleşmeden bağımsız değerlendirilmelidir. Davalı tahkim itirazını cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak ileri sürür; anlaşma hükümsüz, etkisiz veya uygulanamaz değilse mahkeme davayı usulden reddeder. Dava şartı arabuluculuk ise mahkemece kendiliğinden denetlenir. Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açılmışsa HUAK m. 18/A uyarınca dava, işlem yapılmadan usulden reddedilir. Başvuru yapılmış fakat son tutanak dilekçeye eklenmemişse davacıya yalnız bu belgeyi sunması için bir haftalık kesin süre verilir. İhtiyari arabuluculuğa teşvik bu zorunlu rejimden ayrıdır.
Hakim-Savcı Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) Tahkim ve Dava Şartı Arabuluculuk Konu Anlatımı
Tahkim ve Dava Şartı Arabuluculuk konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Tahkim ve dava şartı arabuluculuk, devlet mahkemesindeki yargılamayı farklı hukuki mekanizmalarla etkiler.
Tahkim taraf iradesine dayanan bir yargılama anlaşmasıdır ve süresinde ileri sürülen ilk itirazla mahkeme önüne gelir.
Dava şartı arabuluculuk ise özel kanunun dava açılmadan önce tamamlanmasını istediği bir koşuldur ve mahkeme tarafından kendiliğinden incelenir.
Tahkim anlaşması
Taraflar, sözleşmeden veya sözleşme dışı belirli bir hukuki ilişkiden doğmuş ya da doğabilecek uyuşmazlığın tamamını veya bir bölümünü hakemlere bırakabilir.
Taşınmaz üzerindeki ayni hak uyuşmazlıkları ile tarafların serbest iradesine tabi olmayan işler tahkime elverişli değildir.
Anlaşma yazılı olmalıdır; imzalı belge, yazılı veya elektronik iletişim, dilekçelerde itiraz edilmeyen tahkim iddiası ya da tahkim şartı içeren belgeye uygun atıf yazılı şekli sağlayabilir.
Tahkim şartı asıl sözleşmeden ayrılabilir niteliktedir.
Asıl sözleşmenin geçersizliği, tahkim şartını kendiliğinden geçersiz kılmaz.
Hakem kurulu kendi yetkisi hakkında karar verebilir.
Buna karşılık tahkim anlaşmasının varlığı, kapsamı ve tahkime elverişlilik mahkemenin kanuni denetimine açıktır.
Davalı, tahkim anlaşmasına rağmen açılan davada tahkim itirazını cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak ileri sürmelidir.
Mahkeme anlaşmanın hükümsüz, etkisiz veya uygulanamaz olmadığı sonucuna varırsa davayı esasına girmeden usulden reddeder.
İtirazın mahkemede incelenmesi, tahkim yargılamasının başlamasını veya sürmesini tek başına engellemez.
Dava şartı arabuluculuk
Özel kanun arabulucuya başvuruyu dava şartı yapmışsa mahkeme bu koşulu davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
6325 sayılı Kanun m. 18/A iki eksikliği farklı sonuçlara bağlar:
- Arabuluculuk faaliyeti tamamlanmış fakat son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenmemişse davacıya belgeyi sunması için bir haftalık kesin süre verilir.
Süresinde sunulmazsa dava usulden reddedilir.
- Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açılmışsa herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilir.
Dava açıldıktan sonra başvuru yaparak bu eksikliği tamamlama yolu tanınmaz.
Hâkimin tarafları ihtiyari arabuluculuğa teşvik etmesi ayrı bir kurumdur ve kendiliğinden dava şartı yaratmaz.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Tahkim ve Dava Şartı Arabuluculuk anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Tahkim ve Dava Şartı Arabuluculuk konusu Hakim-Savcı Adli Yargı-Avukat düzeyindeki Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- İtirazBir karara veya işleme karşı, kararı veren mercie ya da bir üst mercie yapılan başvurudur. İcra hukukunda ayrıca borçlunun ödeme emrine karşı çıkmasını ifade eder.
- Dava Şartı ArabuluculukBelirli uyuşmazlıklarda (ticari, iş, tüketici vb.) dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olmasıdır. Başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 26 konu içerir.
- Mahkemelerin Kuruluşu
- Görev
- Yetki
- Hâkimin Yasaklılığı ve Reddi
- Eda Davası
- Tespit Davası
- İnşai Dava
- Belirsiz Alacak Davası
- Dava Şartları ve İlk İtirazlar
- Yazılı Yargılama Usulü
- Basit Yargılama Usulü
- İspat Yükü
- Kesin Deliller
- Takdiri Deliller
- İstinaf
- Temyiz
- Yargılamanın İadesi
- İhtiyati Tedbir
- İhtiyati Haciz
- Delil Tespiti
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi