Hakim-Savcı · Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK)

Hakim-Savcı Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) Eda Davası Konu Anlatımı

Eda Davası konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

HMK m. 105'e göre eda davasında davacı, davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkûm edilmesini ister. Dava türünü uyuşmazlığın adı değil, talep sonucu belirler: para ödenmesi veya mal teslimi “verme”, sözleşmedeki bir işin tamamlanması “yapma”, belirli bir müdahalenin durdurulması “yapmama” edimine örnektir. Mahkeme hakkın ve borcun varlığını değerlendirir; talebi kabul ederse davalıya yönelen bir mahkûmiyet hükmü kurar. Tespit davasında istenen sonuç bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlık-yokluk belirlemesiyle sınırlıdır. İnşai davada ise hüküm yeni bir hukuki durum kurar, değiştirir veya sona erdirir. Eda davası gereksiz tekrarlarla değil; talep edilen davranış, borcun muacceliyeti, hukuki yarar ve hükmün icraya elverişli açıklığı üzerinden çözülmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Kanuni tanım

HMK m. 105'e göre eda davası, davacının mahkemeden davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkûm edilmesini talep ettiği davadır.

Üç unsur birlikte okunur:

  1. Talep davalıya yönelir.
  1. Talep somut bir edimi konu alır.
  1. İstenen hüküm yalnız açıklama değil, mahkûmiyet sonucudur.

Dava dilekçesinde kullanılan başlık tek başına belirleyici değildir.

Mahkemeden istenen nihai sonuç okunur. “Alacağın varlığının tespiti” ile “davalının alacağı ödemeye mahkûm edilmesi” aynı hukuki ilişkiye dayansa da farklı yargısal koruma ister.

Edimin üç görünümü

Verme edimi, para ödenmesi veya bir malın teslimi gibi malvarlığı değerinin davacıya geçirilmesini konu alır.

Satış bedelinin ödenmesi, ödünç verilen eşyanın iadesi veya belirli malın teslimi buna örnektir.

Yapma edimi, davalının olumlu bir davranışta bulunmasını ister.

Sözleşmede üstlenilen işin tamamlanması ya da bir belgenin teslim için hazırlanması, somut olayın maddi hukuk koşulları da varsa, yapma talebine örnek olabilir.

Yapmama edimi, davalının belirli bir davranıştan kaçınmasına yönelir.

Haksız müdahalenin durdurulması veya sözleşmeyle üstlenilen kaçınma borcuna uyulması bu görünümde değerlendirilir.

Yapmama talebi belirsiz bir “hukuka uygun davran” buyruğu değil, sınırları anlaşılabilir bir davranış alanı göstermelidir.

Mahkûmiyet hükmünün yapısı

Mahkeme eda talebini incelerken önce davacının dayandığı hakkın ve davalının borcunun bulunup bulunmadığını değerlendirir.

Kabul kararı, bu değerlendirmenin ötesine geçerek davalıya edimi yerine getirme yükümlülüğü yükler.

Bu nedenle hüküm fıkrasında edimin konusu, tarafı, miktarı veya sınırı icrada tereddüt doğurmayacak açıklıkta gösterilmelidir.

Eda davası çoğu zaman borcun ifa zamanı geldiğinde açılır.

Henüz muaccel olmayan bir edim için mahkûmiyet istemek, kanunun özel olarak izin verdiği hâller dışında, hukuki yarar ve vade bakımından ayrıca değerlendirme gerektirir. “Bir gün borç doğabilir” düşüncesi tek başına güncel eda hükmü istemeye yetmez.

Tespit ve inşai davadan ayrım

Tespit davasında mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun belirlenmesi istenir.

Karar, davalıya ayrıca ödeme, teslim veya davranış emri vermiyorsa talep tespit niteliğindedir.

Eda davasında hak değerlendirmesi yapılması, onu tespit davasına dönüştürmez; ayırıcı nokta talep sonucundaki mahkûmiyettir.

İnşai davada hüküm yeni bir hukuki durum doğurur, mevcut durumu değiştirir veya sona erdirir.

Eda hükmü ise mevcut maddi hukuk ilişkisinden doğduğu ileri sürülen edimin yerine getirilmesine yönelir. “Hukuki durum değişsin” sonucu ile “davalı şu davranışı yerine getirsin” sonucu bu nedenle ayrılır.

Aynı uyuşmazlıkta birden çok talep yan yana bulunabilir.

Örneğin davacı hem sözleşmenin belirli biçimde yorumlanmasını hem de bundan doğan alacağın ödenmesini isteyebilir.

Bu durumda her talep sonucu kendi hukuki niteliğine göre incelenir; yalnız dava dosyasının genel adına bakılmaz.

Sınavda çözüm sırası

Bir olayda dava türünü belirlemek için şu sıra yeterlidir:

  1. Talep sonucundaki fiili bul: belirle, kur/değiştir/sona erdir, ver, yap veya yapma.
  1. Talep davalıya somut bir davranış yüklemek istiyorsa eda davasını düşün.
  1. Edimin konusu ile sınırının belirli olup olmadığını kontrol et.
  1. Borcun ifa zamanının gelip gelmediğini ve davacının güncel hukuki yararını değerlendir.
  1. Kabul hâlinde kurulacak hükmün icraya elverişli olup olmayacağını sınayarak sonucu doğrula.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Eda Davası anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Eda Davası konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Eda Davası, Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyinde Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersinin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Hukuk Muhakemeleri Usulü (HMK) dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 26 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Hakim-Savcı soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by