İYUK m. 2, iptal davasında idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarını sayar; kanundaki terim “maksat”tır. Maksat, idari yetkinin kamu yararı ve varsa kanunun öngördüğü özel amaç için kullanılıp kullanılmadığını denetler. Kişisel husumet, siyasi kayırma veya yetkinin başka bir sonucu elde etmek için saptırılması maksat sakatlığı doğurabilir. Bu denetim yalnız karar veren kişinin iç dünyasını aramaz; işlemin zamanlaması, tutarlılığı, eşit durumlara yaklaşım, dosya belgeleri ve açıklanan gerekçe gibi nesnel olgulardan yararlanır. İdari yargıda resen araştırma ilkesi bulunduğundan mahkemenin inceleme yetkisi “davacı ispatlamazsa hiç araştırmaz” biçiminde kurulamaz; davacı iddiasını somutlaştırır, mahkeme gerekli bilgi ve belgeleri isteyebilir.
HMGS Maksat Konu Anlatımı
Maksat konusunun özeti ve anlatımı — HMGS İdare Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
HMGS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
HMGS ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
2577 sayılı İYUK m. 2, iptal davasını idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasına bağlar.
Kanunun kullandığı beşinci terim “maksat”tır; “amaç” açıklayıcı karşılık olarak kullanılabilir fakat madde metnindeki ad değildir.
Maksat unsuru, idari yetkinin kamu yararı ve kanunun o yetki için öngördüğü özel amaç doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını gösterir.
Aynı işlem görünüşte görevli makamca, doğru biçimde ve mevcut bir sebebe dayanılarak kurulmuş olsa bile; yetki kişisel husumet, kayırma, siyasi çıkar veya kanunun dışında başka bir sonucu elde etmek için kullanılmışsa yetki saptırması gündeme gelir.
Denetim yalnız işlemi yapan kişinin açıklanmamış psikolojik niyetini aramaz.
İşlemin zamanlaması, benzer kişilere yönelik uygulamalar, dosya içindeki yazışmalar, açıklanan gerekçenin tutarlılığı, kullanılan ölçütün amaçla ilgisi ve olayların olağan akışı maksat hakkında nesnel emareler sağlayabilir.
İdarenin işlemlerinin kamu yararına yöneldiği varsayımı, çelişkili olguların incelenmesini engelleyen mutlak bir bağışıklık değildir.
İdari yargıda resen araştırma ilkesi geçerlidir.
Davacı, maksat sakatlığı iddiasını somut olay ve emarelerle ortaya koymalıdır; salt kuşku iptal için yeterli değildir.
Bununla birlikte mahkeme yalnız tarafların sunduğu delillerle bağlı sayılmaz, gerekli bilgi ve belgeleri idareden veya ilgili yerlerden isteyebilir.
Bu nedenle “ispat tamamen davacıdadır ve mahkeme kendiliğinden araştırmaz” biçimindeki mutlak formül doğru değildir.
Maksat yönünden hukuka aykırılık saptanırsa işlem iptal edilir.
İptal kararı kural olarak işlemin tesisinden itibaren doğurduğu hukuka aykırı sonuçları ortadan kaldırır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Maksat anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdare Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Maksat konusu HMGS Tüm Konular düzeyindeki İdare Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %5. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (Adalet Bakanlığı ile)HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 HMGS başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- HMGS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- Adalet BakanlığıHMGS yeterlilik ve hukuk meslekleri (avukatlık, noterlik, hâkimlik-savcılık) kapısına ilişkin resmî mevzuat.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHMGS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve HMGS kılavuzu erişimi.
Sık Sorulan Sorular
İdare Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 20 konu içerir.
- İdare Hukukunun Temel İlkeleri ve Kaynakları
- Merkezden Yönetim
- Yerinden Yönetim
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri
- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
- Yetki
- Şekil
- Sebep
- Konu
- İdari İşlemin Sona Ermesi
- İdari Sözleşmeler
- Kamu Görevlileri (Memurlar)
- Kamu Malları
- Kusurlu Sorumluluk
- Kusursuz Sorumluluk
- Kolluk ve Kamu Hizmeti
- Kamulaştırma ve Devletleştirme
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
HMGS soru çözme rehberi