Yerel Finansal Raporlama Çerçeveleri (BOBİ FRS ve KÜMİ FRS) Konu Anlatımı

Yerel finansal raporlama çerçeveleri, Türkiye’de finansal raporlamanın tek bir standart ailesiyle sınırlı olmadığını gösterir.

KGK’nın Türkiye Muhasebe Standartları alanında Türkiye Muhasebe Standartları ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları ayrı bir başlık olarak yer alırken, Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı ile Küçük ve Mikro İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı da kendi adlarıyla görünür.

Bu ayrım, BOBİ FRS ve KÜMİ FRS’nin TMS/TFRS’nin içinde eriyen yardımcı açıklamalar değil, ayrı adlandırılmış yerel finansal raporlama çerçeveleri olarak ele alınması gerektiğini öğretir.

BOBİ FRS’nin resmi adı, çerçevenin hedeflediği işletme ölçeğini doğrudan anlatır.

Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı ifadesinde hem çerçevenin finansal raporlama standardı niteliği hem de büyük ve orta boy işletme odağı birlikte bulunur.

Bu nedenle BOBİ FRS’den söz edildiğinde ilk kurulacak bağlantı, büyük ve orta boy işletmelerin finansal raporlama ihtiyacına yönelik yerel bir düzenleme olmasıdır.

Ancak adın gösterdiği ölçek odağı, hangi işletmenin hangi sayısal eşikle bu kapsama gireceğini tek başına belirlemez.

Aktif toplamı, yıllık hasılat veya çalışan sayısı gibi ölçütler ayrıca düzenlenmesi gereken uygulama ayrıntılarıdır.

KÜMİ FRS de aynı mantıkla okunur.

Küçük ve Mikro İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı ifadesi, çerçevenin küçük ve mikro işletme ölçeğiyle ilişkilendirildiğini açıkça gösterir.

KÜMİ FRS’nin ayrı başlık olarak yer alması, küçük ve mikro işletmelerin raporlama ihtiyacının BOBİ FRS başlığı içinde otomatik olarak çözülmediğini anlatır.

Büyük ve orta boy işletmeler için düzenlenen bir çerçeve ile küçük ve mikro işletmeler için düzenlenen bir çerçeve, adlandırma düzeyinde bile farklı kullanıcı alanlarına yönelir.

Bu farklılık, sınavda iki kısaltmanın birbirinin yerine kullanılmaması gerektiği anlamına gelir.

TMS/TFRS, BOBİ FRS ve KÜMİ FRS birlikte düşünüldüğünde temel ayrım kurumsal konum ve hedef işletme ölçeğidir.

TMS/TFRS, Türkiye Muhasebe Standartları ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları başlığıyla anılır.

BOBİ FRS, büyük ve orta boy işletmeler için finansal raporlama standardıdır.

KÜMİ FRS, küçük ve mikro işletmeler için finansal raporlama standardıdır.

Bu üç başlığın aynı standartlar alanında bulunması, her birinin finansal raporlama düzeni içinde resmi bir yere sahip olduğunu gösterir; ayrı adlarla yer almaları ise farklı çerçeveler olarak okunmalarını gerektirir.

Bu konu çalışılırken en sık hata, kısaltmanın açılımından daha fazla sonuç üretmektir.

BOBİ FRS’nin büyük ve orta boy işletmelerle, KÜMİ FRS’nin küçük ve mikro işletmelerle ilişkili olduğu söylenebilir.

Buna karşılık hangi işletmenin zorunlu olarak hangi çerçeveyi uygulayacağı, isteğe bağlı geçiş imkanı bulunup bulunmadığı, kapsam dışı kalma koşulları, geçişte hangi tarihlerin esas alınacağı veya hangi dipnotların sadeleştirileceği yalnız adlardan çıkarılamaz.

Bu ayrıntılar standart metinleri, kurul kararları veya ilgili uygulama düzenlemeleriyle belirlenir.

Öğrenme açısından doğru sınır, kısaltmayı doğru açmak ve kapsam iddiasını sayısal ayrıntıya dönüştürmemektir.

BOBİ FRS ile KÜMİ FRS arasındaki karşılaştırmada ilk basamak, her iki çerçevenin de finansal raporlama standardı olduğudur.

İkinci basamak, işletme ölçeğidir.

BOBİ FRS büyük ve orta boy işletmeler için, KÜMİ FRS küçük ve mikro işletmeler için düşünülür.

Üçüncü basamak, bu adlandırmanın içerik farklarını tek tek açıklamadığını bilmektir.

Ölçüm esasları, sunum hükümleri, muhasebeleştirme kolaylıkları, dipnot düzeni ve geçiş hükümleri gibi ayrıntılar çerçevenin kendi metninde aranır.

Böyle bir okuma, hem kısaltmaları doğru konumlandırır hem de dayanaksız teknik hüküm kurmayı engeller.

KGK’nın standartlar alanında yalnız bu üç başlık yoktur.

Türkiye Denetim Standartları ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları gibi başka standart alanları da bulunur; Türkiye Muhasebe Standartları alanında ise Katılım Finans Muhasebe Standartları, kâr amacı gütmeyen kuruluşlara ilişkin taslak, açıklayıcı materyaller, taksonomiler, kurul kararları, sıkça sorulan sorular ve elektronik finansal raporlama gibi başlıklar da yer alır.

Bu görünüm, finansal raporlama ve denetim düzeninin farklı kullanıcı grupları ve farklı raporlama amaçları için parçalara ayrıldığını gösterir.

BOBİ FRS ve KÜMİ FRS, bu geniş yapı içinde işletme büyüklüğüne göre ayrılan iki yerel çerçevedir.

Sınav tekniği açısından bu başlıkta güvenli ilerleme, önce resmi adı okumakla başlar.

BOBİ FRS soruluyorsa açılım büyük ve orta boy işletmeler içindir; KÜMİ FRS soruluyorsa açılım küçük ve mikro işletmeler içindir.

Bir seçenek BOBİ FRS’yi küçük ve mikro işletmelere, KÜMİ FRS’yi büyük ve orta boy işletmelere bağlarsa ölçek eşleştirmesi ters kurulmuş olur.

Bir seçenek bu çerçeveleri TMS/TFRS’nin gayriresmi özeti gibi gösterirse ayrı başlık olma niteliği gözden kaçırılmış olur.

Bir seçenek sayısal eşik veya ayrıntılı muhasebe hükmü veriyorsa, bu bilgi yalnız başlık düzeyinden doğrulanamaz.

Bu ayrım muhasebe terminolojisi açısından da önemlidir.

Bir düzenlemenin başlığında finansal raporlama standardı ifadesinin bulunması, onun muhasebe kayıtlarının günlük işleyişinden çok finansal tabloların hazırlanması ve sunulmasıyla ilişkili bir çerçeve olduğunu gösterir.

BOBİ FRS ve KÜMİ FRS bu nedenle yalnız kısaltma bilgisi olarak değil, raporlama çerçevesi bilgisi olarak öğrenilmelidir.

Soru kökü işletme ölçeğiyle standart adını eşleştiriyorsa cevap doğrudan adlandırmadan çıkar.

Soru kökü ölçüm, sunum veya açıklama ayrıntısı istiyorsa aynı adlandırma yalnız başlangıç sağlar; ayrıntı düzeyinde ayrıca ilgili çerçeve hükümleri gerekir.

Öğrenme sırasında kısaltmaları birbirine yakın gördüğü için aynı aile içinde tek bir basitleştirme zinciri varmış gibi düşünmek yanıltıcıdır.

BOBİ FRS, büyük ve orta boy işletme ölçeğini; KÜMİ FRS, küçük ve mikro işletme ölçeğini temsil eder.

TMS/TFRS ise kendi adıyla ayrı duran başka bir standart ailesidir.

Bu adların yan yana bulunması hiyerarşik olarak birinin diğerinin eki olduğu anlamına gelmez.

Sınavda doğru refleks, önce hangi başlığın sorulduğunu belirlemek, sonra o başlığın adındaki işletme ölçeğini yakalamak ve yalnız bu düzeyde kesin konuşmaktır.