Dikdörtgenler prizmasının bir köşede buluşan ayrıtları , ve olsun. Hacim , tüm yüzey alanı , yanal alan ise taban çevresi ile yüksekliğin çarpımıdır. Bir yüzde kalan köşegen yalnız o yüzün iki ayrıtını kullanır; örneğin ve ayrıtlı yüzün köşegeni olur. Prizmanın içinden karşı köşeye giden cisim köşegeni üç boyutu birlikte kullanır: . Ayrıtlar oranında ve hacim birim küp ise ayrıtlar , , yazılır; eşitliğinden ve cisim köşegeninden birim bulunur. Soru çözümünde oran katsayısını gerçek uzunluk sanmamak, yanal alanı tüm alandan ve yüzey köşegenini cisim köşegeninden ayırmak gerekir.
Dikdörtgenler Prizması Konu Anlatımı
Dikdörtgenler Prizması konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Geometri dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
KPSS Lisans ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Yapı ve değişkenler
Dikdörtgenler prizması, bütün yüzleri dikdörtgen olan bir dik prizmadır.
Yan ayrıtları taban düzlemine diktir; altı yüzü, sekiz köşesi ve on iki ayrıtı vardır.
Bir köşede buluşan üç ayrıtın uzunluklarını , ve ile gösterelim.
Karşılıklı yüzler eş olduğundan yüz alanları ikişer kez , ve olarak görülür.
Bu değişkenler yalnız bir çizime bağlı değildir.
Hangi yüz taban seçilirse seçilsin bir köşede buluşan üç uzunluğun çarpımı aynı hacmi, ikili çarpımların ikişer toplamı aynı tüm yüzey alanını verir.
Hacim ve alan
Taban ayrıtları ve , yükseklik seçildiğinde taban alanı olur.
Hacim:
Karşılıklı eş yüz çiftleri toplandığında tüm yüzey alanı:
Yanal alan, yalnız dört yan yüzün toplamıdır.
Taban çevresi olduğundan:
Tüm alan ile yanal alan arasındaki ilişki de iki tabanın eklenmesiyle kurulur:
Bu ayrım soru metnindeki “yanal alan” ve “tüm yüzey alanı” ifadelerini birbirinin yerine kullanmayı önler.
Yüzey köşegeni
Yüzey köşegeni prizmanın tek bir dikdörtgen yüzünde kalır.
Bu yüzden yalnız o yüzü oluşturan iki ayrıt Pisagor bağıntısına girer. ve ayrıtlı yüz için:
Diğer yüzlerde aynı yöntemle veya elde edilir. “Yüzey köşegeni” tek bir sabit uzunluk adı değildir; hangi yüzün köşegeni soruluyorsa o yüzün iki kenarı seçilir.
Cisim köşegeni
Cisim köşegeni, bir köşeyi prizmanın içinden geçen doğru parçasıyla karşı köşeye bağlar.
Önce tabandaki köşegen bulunabilir.
Bu köşegen ile ona dik olan ayrıtı yeni bir dik üçgen oluşturur:
Dolayısıyla:
Yüzey köşegeninde iki, cisim köşegeninde üç boyutun kullanılması temel ayırıcıdır.
Oranlı ayrıt örneği
Kaynak dersteki örnekte ayrıtlar oranında ve hacim birim küptür.
Oran sayıları doğrudan uzunluk değildir; ortak katsayıyla ayrıtlar , ve yazılır.
Hacim bağıntısı:
Buradan:
Gerçek ayrıtlar , ve birimdir.
Cisim köşegeni:
Sonuç birimdir.
Hacmin birimi küp, alanın birimi kare, köşegenin birimi ise uzunluktur; sonuç birimi yapılan işlemi denetlemeye yardım eder.
Sık karıştırılan noktalar
- Ayrıtlar bir oranla verilmişse önce ortak katsayı kullanılmalıdır.
- Yanal alanda tabanlar yoktur; tüm alanda iki taban vardır.
- Yüzey köşegeni yalnız seçilen yüzün iki ayrıtını kullanır.
- Cisim köşegeni üç ayrıtı da kullanır.
- Köşegen uzunluğu alan değildir; karekökten sonra uzunluk birimiyle yazılır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Dikdörtgenler Prizması anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Geometri dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Dikdörtgenler Prizması konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Geometri dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 KPSS Lisans GY-GK sınav, başvuru ve sonuç tarihleri (resmî takvim).
- KPSS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- KPSS KılavuzuResmî KPSS kılavuzu: başvuru koşulları, ücret ve sınav bilgileri.
- 2026 KPSS DuyurularıÖSYM 2026 KPSS ana sayfası ve güncel duyurular.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiKPSS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
Sık Sorulan Sorular
Geometri dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 38 konu içerir.
- Geometrik Kavramlar
- Üçgende Açılar
- Dik Üçgen
- Üçgende Açıortay Teoremleri
- Üçgende Kenarortay Teoremleri
- Özel Üçgenler
- Üçgende Alan
- Üçgende Benzerlik
- Üçgende Açı-Kenar Bağıntıları
- Çokgenler
- Dörtgenler
- Paralelkenar-Eşkanar-Dörtgen
- Dikdörtgen-Kare
- Yamuk-Deltoid
- Çemberde Açı
- Çemberde Uzunluk
- Dairede Alan
- Noktanın Analitik İncelenmesi
- Analitik Düzlem
- Doğrunun Analitik İncelenmesi
- Doğrunun Grafiğinin Çizimi
- Doğrunun Denklemleri
- Simetriler
- Eşitsizlikler
- Prizma
- Küp
- Silindir
- Dönel Silindir
- Piramit
- Düzgün Piramit
- Kesik Piramit
- Koni
- Küre
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
KPSS Lisans soru çözme rehberi