KPSS Lisans · Geometri

Eşitsizlikler Konu Anlatımı

Eşitsizlikler konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Geometri dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Eşitsizlik çözümünde önce sayı kümesi ve işaret bilgisi belirlenir. Bir eşitsizliğin iki tarafına aynı sayı eklenebilir; pozitif sayıyla çarpma veya bölme yönü korur, negatif sayıyla çarpma veya bölme yönü ters çevirir. Ters alma ve karesini alma işlemleri ise ancak sıfırdan uzaklık ve işaret denetimiyle uygulanır. Aralık uçlarının açık ya da kapalı olması, en büyük-en küçük değer sorusunun cevabını değiştirir: x<7x<7 koşulunda ve x∈Rx\in\mathbb{R} iken 77 üst sınırdır fakat maksimum değildir; x∈Zx\in\mathbb{Z} ise en büyük değer 66 olabilir. Birden çok değişkende uç değerleri doğrudan seçmek için değişkenlerin bağımsız olması, seçilen değerlerin aynı anda koşulları sağlaması ve hedef ifadenin ilgili bölgede tekdüze davranması gerekir. Çarpım ve bölümde işaret tablosu kurulmadan yalnız uç noktaları çarpmak güvenli değildir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Önce tanım kümesi ve çözüm kümesi

Eşitsizlik, yalnız bir karşılaştırma işareti değil, bir çözüm kümesi problemidir.

İlk adım değişkenin hangi sayı kümesinde bulunduğunu sormaktır.

Aynı yazılı koşul gerçek sayılarda, tam sayılarda ve doğal sayılarda farklı uç değer sonuçları doğurabilir.

Örneğin x<7x<7 ve x∈Rx\in\mathbb{R} ise çözüm kümesi (−∞,7)(-\infty,7) olur.

Bu kümede 77 yoktur; dolayısıyla maksimum yoktur.

Bununla birlikte en küçük üst sınır, yani supremum, 77'dir.

Koşul x≤7x\le 7 olsaydı uç nokta kümeye dâhil olur ve maksimum 77 olurdu.

Aynı x<7x<7 koşuluna x∈Zx\in\mathbb{Z} eklendiğinde ise en büyük tam sayı 66'dır.

Bu ayrım, “üst sınır” ile “ulaşılan en büyük değer”i birbirine karıştırmayı önler.

Yönü değiştiren ve değiştirmeyen işlemler

Bir eşitsizliğin her iki tarafına aynı gerçek sayı eklemek ya da iki taraftan aynı sayıyı çıkarmak yönü değiştirmez.

Pozitif bir sayıyla çarpma veya bölme de yönü korur:

a<b,c>0⟹ac<bc.a<b,\quad c>0 \quad\Longrightarrow\quad ac<bc.

Negatif bir sayıyla çarpma veya bölmede yön tersine döner:

a<b,c<0⟹ac>bc.a<b,\quad c<0 \quad\Longrightarrow\quad ac>bc.

Bu nedenle −3x>12-3x>12 eşitsizliğini −3-3 ile bölerken sonuç x<−4x<-4 olur.

İşaret değişimi mekanik olarak ezberlenmek yerine sayı doğrusundaki sıralamanın negatifle çarpılınca aynalanması olarak düşünülmelidir.

Ters alma, kare ve mutlak değer

Ters alma için her iki tarafın da sıfırdan farklı olduğu ve aynı işaret bölgesinde bulunduğu bilinmelidir. f(t)=1/tf(t)=1/t fonksiyonu hem (−∞,0)(-\infty,0) hem de (0,∞)(0,\infty) üzerinde azalandır.

Bu nedenle

0<a<b⟹1b<1a0<a<b \quad\Longrightarrow\quad \frac{1}{b}<\frac{1}{a}

ve aynı sıralama kuralı a<b<0a<b<0 durumunda da geçerlidir.

Fakat aralık sıfırı içeriyor veya sıfırı aşıyorsa tek bir zinciri doğrudan ters çevirmek geçerli değildir; sıfırda ifade tanımsızdır ve işaret bölgeleri ayrı incelenir.

Kare alma da bütün gerçek sayılarda tekdüze değildir. 0≤a<b0\le a<b iken a2<b2a^2<b^2 olur; a<b≤0a<b\le 0 iken mutlak değerlerin sırası ters olduğundan a2>b2a^2>b^2 olabilir.

Aralık sıfırı aşıyorsa karelerin en küçük değeri sıfıra yakınlıkla, en büyük değeri ise mutlak değeri daha büyük uçla belirlenir.

Mutlak değerli eşitsizliklerde temel dönüşümler şunlardır:

∣x∣<r⟺−r<x<r,∣x∣>r⟺x<−r veya x>r,|x|<r \Longleftrightarrow -r<x<r,\qquad |x|>r \Longleftrightarrow x<-r\ \text{veya}\ x>r,

burada r>0r>0 olmalıdır.

Açık uçlarda maksimum-minimum tuzağı

Bir aralığın uç noktasına istenildiği kadar yaklaşılabilmesi, o değerin alınabildiği anlamına gelmez. 2<x<52<x<5 koşulunda gerçek sayılar için ne minimum ne de maksimum vardır; infimum 22, supremum 55'tir. 2≤x<52\le x<5 koşulunda minimum 22 vardır, fakat maksimum yine yoktur.

Sınav sorusu “alabileceği en büyük değer” diyorsa açık uç, sayı kümesi ve varsa birim ayrıklaşması birlikte okunmalıdır.

Bir nicelik adet, kişi veya sıra numarası gibi açıkça tam sayılıysa ayrık yapı uç değeri ulaşılır hâle getirebilir.

Örneğin 1<x<41<x<4 ve x∈Zx\in\mathbb{Z} koşullarında çözüm kümesi {2,3}\{2,3\}, minimum 22, maksimum 33'tür.

Soruda böyle bir ayrık birim veya tam sayı koşulu yoksa gerçek sayılar varsayılıp açık sınır maksimum gibi yazılmamalıdır.

Birden çok değişkende uç değer seçimi

Toplam için “küçükleri topla, büyükleri topla” yaklaşımı ancak değişkenler bağımsızsa ve seçilen uçlar aynı anda gerçekleştirilebiliyorsa güvenlidir.

Örneğin

1<x<4,2<y≤51<x<4,\qquad 2<y\le 5

koşullarında x+yx+y için infimum 33, supremum 99'dur; iki açık uç nedeniyle bu değerlerin hiçbiri alınmaz.

Özellikle x=4x=4 yasak olduğu için y=5y=5 alınabilse bile toplamın maksimumu yoktur.

Değişkenler arasında x+y=6x+y=6 gibi ek bir bağ varsa uçları bağımsız seçmek zaten mümkün değildir.

Önce ortak uygun bölge bulunmalı, sonra hedef ifade bu bölge üzerinde incelenmelidir.

Çarpım ve bölümde işaret daha da önemlidir.

Değişkenler aynı işaret bölgesinde ve hedef ifade her değişkene göre tekdüze ise uç yaklaşımı kullanılabilir.

Yukarıdaki pozitif aralıklarda xyxy için infimum 22, supremum 2020'dir; açık uçlar nedeniyle minimum ve maksimum yoktur.

Aralıklardan biri negatif değer içeriyorsa veya sıfırı aşıyorsa dört uç adayı, tanımsızlıklar ve işaret değişimleri ayrı ayrı değerlendirilir.

Bölümde paydanın sıfır olamayacağı da çözüm kümesinden en başta çıkarılır.

Güvenli çözüm sırası

  1. Değişkenlerin gerçek, tam veya doğal sayı olup olmadığını belirle.
  1. Payda, karekök ve benzeri ifadelerin tanım koşullarını yaz.
  1. Negatifle çarpma veya bölmede eşitsizlik yönünü değiştir.
  1. Ters, kare ve mutlak değer işlemlerinde işaret bölgelerini ayır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Eşitsizlikler anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Geometri dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Eşitsizlikler konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Geometri dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Eşitsizlikler, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Geometri dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Geometri dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Geometri dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 38 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by