KPSS Lisans · Matematik

Faiz Problemleri Konu Anlatımı

Faiz Problemleri konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Matematik dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Basit faiz probleminde anapara PP, yıllık faiz oranı ondalık biçimde rr, yıl cinsinden süre tt, faiz getirisi II ve vade sonu toplamı AA ile gösterilebilir. Temel bağıntılar I=PrtI=Prt ve A=P+I=P(1+rt)A=P+I=P(1+rt) biçimindedir. Yüzde oranı pp ise r=p/100r=p/100 alınır; mm ay için t=m/12t=m/12 kullanılır. Gün sorularında yıl tabanı soruda verilen 360360 veya 365365 gündür ve t=d/Bt=d/B yazılır. Bilinmeyen büyüklük bağıntı ters çevrilerek bulunur: P=I/(rt)P=I/(rt), r=I/(Pt)r=I/(Pt), t=I/(Pr)t=I/(Pr). Basit faizde her dönem yalnız başlangıç anaparası faiz getirir; bileşik faizde ise biriken faiz anaparaya eklenir. En sık hatalar faiz ile toplam tutarı karıştırmak, yüzdeyi ondalığa çevirmemek ve oranla sürenin birimini eşleştirmemektir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Büyüklükleri doğru adlandırma

Faiz sorusuna işlemle değil, verilenleri adlandırarak başlanır:

  • PP: başlangıçtaki anapara,
  • rr: bir dönemlik faiz oranının ondalık gösterimi,
  • tt: oranla aynı birimde ölçülen süre,
  • II: yalnız faiz getirisi,
  • AA: vade sonundaki anapara ve faiz toplamı.

Soruda oran yüzde pp olarak verilmişse önce

r=p100r=\frac{p}{100}

dönüşümü yapılır.

Örneğin yüzde 15, r=0,15r=0{,}15 demektir; r=15r=15 değildir.

Basit faiz bağıntısı

Basit faizde faiz her dönem yalnız başlangıç anaparası üzerinden hesaplanır.

Yıllık oran ve yıl cinsinden süre kullanılıyorsa

I=PrtI=Prt

olur.

Vade sonu toplamı ise

A=P+I=P(1+rt)A=P+I=P(1+rt)

biçimindedir. “Ne kadar faiz getirir?” sorusu II değerini, “kaç liraya ulaşır?” veya “vade sonu tutarı nedir?” sorusu AA değerini ister.

Ay ve gün dönüşümü

Faiz oranı yıllıksa süre de yıl cinsinden yazılmalıdır. mm aylık vade için

t=m12t=\frac{m}{12}

ve yüzde pp kullanıldığında

I=P⋅p100⋅m12=P⋅p⋅m1200I=P\cdot\frac{p}{100}\cdot\frac{m}{12} =\frac{P\cdot p\cdot m}{1200}

elde edilir.

Günlük vadede dd gün ve bir yıl için kabul edilen gün sayısı BB olsun.

O zaman

t=dBveI=P⋅p⋅d100Bt=\frac{d}{B} \qquad\text{ve}\qquad I=\frac{P\cdot p\cdot d}{100B}

yazılır.

Kaynaklarda ticari faiz için B=360B=360, gerçek faiz için B=365B=365 kullanılabilir.

Soru hangi tabanı veriyorsa o alınmalıdır.

Taban belirtilmeden 360 ile 365 arasında sessizce seçim yapmak, aynı verilerden iki farklı sonuç çıkarabilir.

Doğrudan hesap örneği

24.000 TL, yıllık yüzde 15 basit faizle 8 ay değerlendirilsin.

Veriler

P=24 000,r=0,15,t=812P=24\,000,\qquad r=0{,}15,\qquad t=\frac{8}{12}

olduğundan faiz

I=24 000⋅0,15⋅812=2 400I=24\,000\cdot0{,}15\cdot\frac{8}{12}=2\,400

TL'dir.

Vade sonu toplamı

A=24 000+2 400=26 400A=24\,000+2\,400=26\,400

TL olur.

Yalnız faiz sorulsaydı 26.400 TL cevabı, anaparayı gereksiz yere eklediği için yanlış olurdu.

Bağıntıyı geriye çözme

Temel bağıntı yalnız faiz bulmak için kullanılmaz.

Diğer üç büyüklük şu şekilde yalnız bırakılır:

P=Irt,r=IPt,t=IPrP=\frac{I}{rt}, \qquad r=\frac{I}{Pt}, \qquad t=\frac{I}{Pr}

Örneğin bir para yıllık yüzde 12 basit faizle 9 ayda 2.700 TL faiz getiriyorsa

P=2 7000,12⋅(9/12)=2 7000,09=30 000P=\frac{2\,700}{0{,}12\cdot(9/12)} =\frac{2\,700}{0{,}09} =30\,000

TL'dir.

Vade sonu toplamı verilmişse önce faiz ayrılır:

I=A−PI=A-P

Ardından I=PrtI=Prt bağıntısı kullanılır.

Toplam tutarı doğrudan faiz yerine koymak, özellikle anapara veya oran sorularında sistematik hata üretir.

Orantıyla hızlı kontrol

Basit faiz bağıntısı her çarpanın etkisini açıkça gösterir:

  • rr ve tt sabitse faiz anaparayla doğru orantılıdır.
  • PP ve tt sabitse faiz oranla doğru orantılıdır.
  • PP ve rr sabitse faiz süreyle doğru orantılıdır.

Aynı anaparanın aynı sürede yüzde 8 ve yüzde 12 oranlarla getirdiği faizlerin oranı

I1I2=812=23\frac{I_1}{I_2}=\frac{8}{12}=\frac{2}{3}

olur.

Böyle bir soruda iki faizi ayrı ayrı hesaplamak gerekmez.

Ancak süreler veya anaparalar da farklıysa bütün çarpanlar oranlanır:

I1I2=P1r1t1P2r2t2\frac{I_1}{I_2} =\frac{P_1r_1t_1}{P_2r_2t_2}

İki parçaya ayrılan anapara

Toplam PP liranın xx lirası r1r_1 oranıyla, kalanı r2r_2 oranıyla aynı tt süresince değerlendirilsin.

Toplam faiz

I=xr1t+(P−x)r2tI=xr_1t+(P-x)r_2t

denkleminden bulunur.

Burada ikinci anapara P−xP-x olmalıdır; iki parçanın da PP alınması toplam parayı iki kez sayar.

Örneğin 40.000 TL'nin bir kısmı yüzde 10, kalanı yüzde 15 yıllık basit faizle bir yıl sonunda toplam 5.000 TL faiz getiriyorsa

0,10x+0,15(40 000−x)=5 0000{,}10x+0{,}15(40\,000-x)=5\,000

denkleminden x=20 000x=20\,000 bulunur.

Böylece iki parçanın da 20.000 TL olduğu doğrulanır.

Basit ve bileşik faizi ayırma

Basit faizde aynı anapara her dönem aynı miktarda faiz üretir.

Yıllık oran rr ve nn yıl için toplam

A=P(1+nr)A=P(1+nr)

olur.

Bileşik faizde ise dönem sonunda kazanılan faiz yeni anaparaya eklenir.

Yıllık bileşik faiz için

A=P(1+r)nA=P(1+r)^n

kullanılır.

Soru “basit faiz” diyorsa üs alma yapılmaz; “faiz anaparaya ekleniyor” veya “bileşik faiz” diyorsa basit faiz bağıntısı kullanılmaz.

Son kontrol

Çözüm bittikten sonra dört kontrol yapılmalıdır: oran yüzde biçiminden çevrildi mi, süre oranla aynı birime getirildi mi, bulunan değer faiz mi toplam mı, sonuç büyüklük olarak makul mü?

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Faiz Problemleri anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Matematik dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Faiz Problemleri konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Matematik dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Faiz Problemleri, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Matematik dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Matematik dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Matematik dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 38 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by