KPSS Lisans · Matematik

Tam Sayılar Konu Anlatımı

Tam Sayılar konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Matematik dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Tam sayılar negatif tam sayılar, sıfır ve pozitif tam sayılardan oluşur. Sayı doğrusunda sağa gidildikçe değer büyür; iki negatif sayıdan mutlak değeri küçük olan daha büyüktür. n∈Zn\in\mathbb{Z} olmak üzere çift tam sayılar 2n2n, tek tam sayılar 2n+12n+1 biçimindedir. Toplam ve farkta aynı parite sonucu çift, farklı parite sonucu tek olur; çarpımda en az bir çift çarpan sonucu çift yapar, bütün çarpanlar tekse sonuç tektir. Çıkarma, karşıt sayıyı ekleme olarak; bölme ise yalnız paydanın sıfır olmadığı ve bölümün tam sayı olmasının ayrıca doğrulandığı işlem olarak ele alınır. Değer kısıtlarında işaret, parite, sıfırdan farklılık ve tam sayı olma şartları birlikte kullanılmalıdır. Örneğin negatif tek bir sayı için a=2n+1<0a=2n+1<0 yazılır; bir kesirde b≠0b\ne0 koşulu ayrıca belirtilir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Tam sayılar kümesi negatif tam sayıları, sıfırı ve pozitif tam sayıları kapsar.

Bu küme Z\mathbb{Z} ile gösterilir.

Doğal sayıların ters işaretli karşılıkları eklendiğinde tam sayılar elde edilir; kesirli veya ondalık gösterimi zorunlu olan sayılar sırf negatif oldukları için tam sayı sayılmaz.

Bir problemde değişkenin tam sayı olduğu açık değilse, tek-çift ve ardışıklık kuralları doğrudan uygulanamaz.

Bu nedenle başlangıçta n∈Zn\in\mathbb{Z} gibi bir tanım yapılmalıdır.

Sayı doğrusu karşılaştırmanın en güvenli aracıdır.

Sağda kalan sayı daha büyük, solda kalan sayı daha küçüktür.

Pozitif her tam sayı sıfırdan, sıfır da her negatif tam sayıdan büyüktür.

İki negatif sayı karşılaştırılırken mutlak değeri küçük olan sıfıra daha yakın ve dolayısıyla daha büyüktür.

Örneğin −3>−8-3>-8 olur. a<b<0<c<da<b<0<c<d sıralamasında aa ve bb negatif, cc ve dd pozitiftir; en küçük sayı aa, en büyük sayı dd'dir.

Bir sayının işareti ile mutlak değeri ayrı kavramlardır. ∣x∣|x|, xx sayısının sıfıra uzaklığıdır ve negatif olamaz. x<0x<0 ise ∣x∣=−x|x|=-x; x≥0x\ge0 ise ∣x∣=x|x|=x olur.

İki negatif sayı arasında büyük olanı bulurken mutlak değer sıralaması tersine döner.

Örneğin ∣−8∣>∣−3∣|-8|>|-3| olmasına rağmen −8<−3-8<-3'tür.

Bu ayrım, sıcaklık, borç-alacak ve kat farkı sorularında işaret hatasını önler.

Toplamada aynı işaretli sayılar mutlak değerleri toplanıp ortak işaret korunarak birleştirilir.

Farklı işaretli sayılarda mutlak değerler çıkarılır ve mutlak değeri büyük olan terimin işareti alınır.

Çıkarma işlemi, çıkan sayının karşıtını eklemektir: a−b=a+(−b)a-b=a+(-b).

Bu nedenle negatif bir sayıyı çıkarmak pozitif eklemeye dönüşür.

Örneğin 5−(−4)=95-(-4)=9, −5−4=−9-5-4=-9 olur.

Çarpma ve bölmede işaret kuralı aynıdır: aynı işaretli iki sayı pozitif, farklı işaretli iki sayı negatif sonuç verir.

İkiden çok çarpanda negatif çarpan sayısı çiftse sonuç pozitif, tekse negatiftir; çarpanlardan biri sıfırsa çarpım sıfırdır.

Bölmede payda hiçbir zaman sıfır olamaz.

Ayrıca iki tam sayının bölümü her zaman tam sayı değildir. a,b∈Za,b\in\mathbb{Z} ve b≠0b\ne0 olsa bile a/ba/b ifadesinin tam sayı olması için bb sayısının aa'yı bölmesi gerekir.

Çift ve tek sayı tanımları değişkenin tam sayı olmasına dayanır. n∈Zn\in\mathbb{Z} olmak üzere 2n2n çift, 2n+12n+1 ve eşdeğer olarak 2n−12n-1 tek sayıdır.

Sıfır çifttir, çünkü 0=2⋅00=2\cdot0 biçiminde yazılır.

Negatif sayılar da tek veya çift olabilir: −6-6 çift, −5-5 tektir.

Bir sayının pozitif veya negatif olması paritesinden bağımsızdır.

Toplam ve farkın paritesi düzenlidir.

Çift ile çiftin toplamı veya farkı çift; tek ile tekin toplamı veya farkı çift; tek ile çiftin toplamı veya farkı tektir.

Sembolik olarak E±E=EE\pm E=E, T±T=ET\pm T=E ve E±T=TE\pm T=T yazılabilir.

Burada EE çift, TT tek bir tam sayıyı temsil eder.

Çıkarma için de aynı tablo çalışır, çünkü bir tek sayının karşıtı yine tek, bir çift sayının karşıtı yine çifttir.

Çarpımda en az bir çift çarpan varsa sonuç çifttir.

Bütün çarpanlar tek olduğunda sonuç tek olur.

Dolayısıyla bir çarpımın tek olduğu verilmişse her tam sayı çarpanın tek olduğu kesinleşir.

Çarpımın çift olması ise yalnız en az bir çarpanın çift olduğunu söyler; diğer çarpanların paritesi tek tek belirlenemez. 6a6a her a∈Za\in\mathbb{Z} için çifttir. 3b3b ifadesinin paritesi ise bb'nin paritesiyle aynıdır.

Üslerde tabanın işareti ve üssün tanım kümesi birlikte okunur.

Negatif tabanın çift pozitif tam sayı üssü pozitif, tek pozitif tam sayı üssü negatiftir.

Parantez işareti değiştirir: (−2)4=16(-2)^4=16 iken −24=−16-2^4=-16'dır.

Sıfırın pozitif tam sayı kuvveti sıfırdır; 000^0 temel işlem sorularında tanımsız kabul edilir.

Negatif üs, sıfır olmayan tabanın ters kuvvetini verir ve sonuç her zaman tam sayı olmak zorunda değildir.

Faktöriyelde tanım kümesi negatif olmayan tam sayılardır. n∈Zn\in\mathbb{Z} ve n≥0n\ge0 için n!=n(n−1)⋯2⋅1n!=n(n-1)\cdots2\cdot1 olur; özel olarak 0!=10!=1 ve 1!=11!=1'dir.

Negatif tam sayıların faktöriyeli bu temel tanımda yoktur.

Faktöriyel içeren değer kısıtlarında yalnız eşitliği çözmek yetmez; bulunan adayın n≥0n\ge0 koşulunu sağlaması gerekir.

Ardışık tam sayılar n,n+1,n+2n,n+1,n+2; ardışık çift sayılar 2n,2n+2,2n+42n,2n+2,2n+4; ardışık tek sayılar 2n+1,2n+3,2n+52n+1,2n+3,2n+5 biçiminde modellenebilir. “Ardışık” sözcüğü farkın bir, “ardışık çift” veya “ardışık tek” sözcüğü farkın iki olduğunu belirtir.

Sayıların azalan sırada verilmesi aynı yapının ters yönde yazılmasıdır.

Değer kısıtlı sorularda denklemden önce koşul listesi çıkarılır.

Değişken tam sayı mı, pozitif mi, negatif mi, sıfırdan farklı mı, tek mi, çift mi?

Payda veya kök gibi ayrıca tanım koşulu var mı?

Örneğin aa negatif tek ve bb pozitif çift ise a=2m+1<0a=2m+1<0 ve b=2n>0b=2n>0 olacak biçimde m,n∈Zm,n\in\mathbb{Z} seçilir.

Bir oran isteniyorsa b≠0b\ne0 koşulu zaten pozitiflikten gelir; pozitiflik verilmemişse ayrıca yazılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Tam Sayılar anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Matematik dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Tam Sayılar konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Matematik dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Tam Sayılar, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Matematik dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Matematik dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Matematik dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 38 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by