KPSS Lisans · Vatandaşlık

1924 Anayasası Konu Anlatımı

1924 Anayasası konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Vatandaşlık dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu, millî egemenliği ve Cumhuriyeti temel alırken yasama ile yürütme gücünde TBMM'yi merkezde tuttu. Meclis yasamayı doğrudan, yürütmeyi kendi seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun belirlediği Bakanlar Kurulu aracılığıyla kullanıyordu; hükûmetin Meclise karşı siyasal sorumluluğu, sistemi meclis hükûmeti mirası ile parlamenter unsurların birleştiği bir yapıya dönüştürdü. Tek meclisli ve anayasa yargısız düzende kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleyen ayrı bir mahkeme yoktu. 1928'de devletin dini hükmü çıkarıldı, 1934'te kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkı anayasal düzeye yansıdı, 1937'de altı ilke metne girdi. 1946, Türkiye'nin ilk çok partili milletvekili genel seçimidir; ilk çok partili seçim olduğu biçimindeki daha geniş ifade doğru değildir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

1924 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu, Millî Mücadele döneminin kısa 1921 metninden Cumhuriyetin daha ayrıntılı anayasal düzenine geçişi sağladı.

20 Nisan 1924'te kabul edilen metin, devlet şeklinin Cumhuriyet olduğunu ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait bulunduğunu belirledi.

Devlet organları

Yasama yetkisi ve yürütme gücü TBMM'de toplanmıştı.

Meclis yasamayı kendisi kullanıyor; yürütmeyi ise kendi üyeleri arasından seçtiği Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanının Meclis üyeleri arasından belirlediği Bakanlar Kurulu eliyle yerine getiriyordu.

Bakanlar Kurulunun programı Meclise sunuluyor, bakanlar bireysel ve kurul olarak siyasal sorumluluk taşıyordu.

Bu nedenle 1924 sistemi yalnız “saf meclis hükûmeti” veya yalnız “klasik parlamenter sistem” etiketiyle açıklanmaz.

Yürütmenin Meclis içinden çıkması ve ona karşı sorumluluğu parlamenter özellik taşırken, Meclisin yürütme gücünün sahibi olarak düzenlenmesi 1921'den gelen kuvvetler birliği izini korudu.

Uygulamada özellikle parti disiplini ve Cumhurbaşkanının konumu sistemin işleyişini ayrıca etkiledi.

Yargı yetkisi bağımsız mahkemelere verilmişti.

Bununla birlikte kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleyen bir Anayasa Mahkemesi yoktu.

Tek meclisli yapı benimsendi; temel haklar sayıldı, fakat sonraki anayasalardaki kadar ayrıntılı güvence ve yargısal denetim sistemi kurulmadı.

Başlıca değişiklikler

  • 1928'de “Devletin dini İslâm'dır” hükmü ile dinî yemin ve benzeri ifadeler metinden çıkarıldı.
  • 1934 değişikliği, kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını anayasal düzene yansıttı.
  • 1937'de cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık ilkeleri Anayasa'ya eklendi.
  • Metin 1945'te öz Türkçeleştirildi; 1952'de önceki diline dönüldü.

Çok partili hayatla ilişki

1924 Anayasası hem tek parti döneminde hem çok partili siyasal hayata geçişte yürürlükte kaldı.

1930 belediye seçimlerinde birden fazla siyasi oluşum yarışmıştı.

Bu yüzden 1946 için doğru ve dar ifade, ilk çok partili milletvekili genel seçimi olduğudur.

Seçim tek dereceliydi; ancak açık oy-gizli sayım ve yargısal denetim eksikliği nedeniyle güvence bakımından eleştirildi.

1950 seçimleri ise gizli oy, açık sayım ve yargı gözetimi altında barışçıl iktidar değişimini sağladı.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

1924 Anayasası anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Vatandaşlık dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

1924 Anayasası konusu KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Vatandaşlık dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

1924 Anayasası, KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Vatandaşlık dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Vatandaşlık dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Vatandaşlık dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 69 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Vatandaşlık dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 69 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by