Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre çalışan, on üç üyeli ve iki daireli anayasal kuruldur. Adalet Bakanı başkan, ilgili bakan yardımcısı tabiî üyedir; Cumhurbaşkanı dört, TBMM yedi üye seçer. Seçilen üyelerin görev süresi dört yıldır ve bir kez daha seçilmeleri mümkündür. Başkan Kurulu yönetip temsil eder fakat daire çalışmalarına katılamaz. HSK; mesleğe kabul, atama-nakil, geçici yetki, yükselme, birinci sınıfa ayırma, kadro, disiplin, görevden uzaklaştırma, denetim ve soruşturma gibi mesleki işlemleri yürütür. Daire kararlarına Genel Kurulda itiraz, kurum içi bir denetimdir; Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararları dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Konu Anlatımı
Hakimler ve Savcılar Kurulu konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Vatandaşlık dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
KPSS Lisans ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Kurulun anayasal konumu
Hâkimler ve Savcılar Kurulu, adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının mesleki statüsüne ilişkin merkezi anayasal kuruldur.
Mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.
Bir mahkeme veya kanun yolu mercii değildir; davaların esasını karara bağlamaz ve mahkeme hükmünü değiştirmez.
Görevi yargı mensuplarının mesleğe kabul, atama, yükselme, disiplin ve benzeri idari işlemlerini yürütmektir.
On üç üyenin dağılımı
Kurul on üç üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır.
Sayı dağılımı 2 doğal üye + 4 Cumhurbaşkanınca seçilen üye + 7 TBMM tarafından seçilen üye = 13 biçimindedir.
Doğal üyeler şunlardır:
- Adalet Bakanı, Kurulun başkanıdır.
- Adalet Bakanlığının ilgili bakan yardımcısı, Kurulun tabiî üyesidir.
Cumhurbaşkanı dört üye seçer:
- Birinci sınıf adli yargı hâkim ve savcıları arasından üç üye,
- Birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından bir üye.
TBMM yedi üye seçer:
- Yargıtay üyeleri arasından üç üye,
- Danıştay üyeleri arasından bir üye,
- Hukuk alanında görev yapan yükseköğretim kurumu öğretim üyeleri ile avukatlar arasından üç üye.
Son grupta en az bir öğretim üyesi ve en az bir avukat bulunmalıdır.
TBMM seçimi her üyelik için Karma Komisyonun belirlediği adaylar arasından ayrı ve gizli oyla yapılır; Anayasa nitelikli çoğunluklar ve sonuç alınamazsa ad çekme basamakları öngörür.
Seçilen üyelerin görev süresi dört yıldır ve süresi biten üye bir kez daha seçilebilir.
Görev süresi dolmadan boşalan seçilmiş üyelik için kalan süreyi tamamlama değil, Anayasa'daki süre içinde yeni seçim yöntemi uygulanır.
Başkan, başkanvekili ve daireler
Adalet Bakanı Kurulun yönetim ve temsilinden sorumludur; ancak dairelerin çalışmalarına katılamaz.
Kurul, üyeleri arasından daire başkanlarını ve daire başkanlarından birini başkanvekili seçer.
Bu ayrım önemlidir: Kurul başkanı olmak, iki dairenin somut mesleki dosyalarındaki çalışmasına katılma yetkisi vermez.
Genel Kurul; başkanvekilini ve daire başkanlarını seçer, daire kararlarına yapılan itirazları karara bağlar, daireler arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözer, Yargıtay ve Danıştay üyelerini kanundaki paylar ölçüsünde seçer ve Adalet Bakanlığının mahkeme kaldırma veya yargı çevresi değiştirme tekliflerini karara bağlar.
Birinci Daire ağırlıklı olarak atama ve nakil, geçici yetki, kadro dağıtımı, müstemir yetki ve izin işlemleriyle; denetim ile ihbar ve şikâyetlerin ilk değerlendirilmesiyle ilgilenir.
İkinci Daire yükselme ve birinci sınıfa ayırma, disiplin veya suç soruşturması sonucunda karar verme, görevden uzaklaştırma ve meslekte kalması uygun görülmeyenler hakkındaki işlemleri yürütür.
Ayrıntılı iş bölümü 6087 sayılı Kanun ve Kurul düzenlemeleriyle belirlenir.
Mesleki görevler
Anayasa, HSK'nın başlıca görevlerini şöyle kurar:
- Adli ve idari yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etmek,
- Atama ve nakletme, geçici yetki verme ve kadro dağıtma işlemlerini yapmak,
- Yükselme ve birinci sınıfa ayırma kararlarını vermek,
- Meslekte kalması uygun görülmeyenler, disiplin cezası ve görevden uzaklaştırma hakkında karar vermek,
- Hâkim ve savcıların görevlerini mevzuata uygun yapıp yapmadıklarına ilişkin denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma süreçlerini yürütmek,
- Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesine ilişkin teklifini karara bağlamak.
Denetim ve soruşturma yetkisi, hâkimlerin somut uyuşmazlıkta vereceği yargısal kararın içeriğine emir verme yetkisi değildir.
Mesleki gözetim ile yargısal bağımsızlık birlikte okunmalıdır.
Yüksek yargıyla bağlantı
HSK, Yargıtay üyelerini seçer.
Danıştay üyelerinin dörtte üçü, birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hâkim ve savcıları arasından HSK; dörtte biri ise kanunda belirtilen niteliklere sahip görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Bu oranlar, HSK üyesinin nasıl seçildiğiyle yüksek mahkeme üyesinin kim tarafından seçildiğini birbirine karıştırmamak için ayrı tutulmalıdır.
İtiraz ve yargı yolu
Daire kararına karşı Genel Kurula yapılan itiraz, Kurul içindeki idari incelemedir.
Dış yargı denetimi bakımından Anayasa özel bir kural koyar: Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabilir; bunun dışındaki Kurul kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.
Bu nedenle “HSK kararlarının hiçbirine karşı yargı yolu yoktur” da “bütün kararları idari yargıya açıktır” da yanlıştır.
Doğru ayrım, daire kararına Kurul içi itiraz ile meslekten çıkarma kararına karşı dış yargı yolunu ayrı göstermektir.
Kısa çözüm yöntemi
Bir soruda önce toplam üye sayısını ve seçim kaynağını kur: iki doğal, dört Cumhurbaşkanı, yedi TBMM.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Hakimler ve Savcılar Kurulu anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vatandaşlık dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Hakimler ve Savcılar Kurulu konusu KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Vatandaşlık dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 KPSS Lisans GY-GK sınav, başvuru ve sonuç tarihleri (resmî takvim).
- KPSS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- KPSS KılavuzuResmî KPSS kılavuzu: başvuru koşulları, ücret ve sınav bilgileri.
- 2026 KPSS DuyurularıÖSYM 2026 KPSS ana sayfası ve güncel duyurular.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiKPSS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
Sık Sorulan Sorular
Vatandaşlık dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 69 konu içerir.
- Hukukun Tanımı
- Hukuk Kaynaklarıyla İlgili Kavramlar
- Yazısız Kaynaklar (Örf ve Adet Hukuku)
- Yardımcı Kaynaklar
- Hukuk Kurallarının Yaptırımları
- Kamu Hukuku Dalları
- Ceza ve Ehliyet
- Özel Hukuk Dalları
- Hakkın Tanımı ve Türleri
- Devlet Kavramı
- Devlet Kurucu Unsurları
- Devlet Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yapılarına Göre Devlet Şekilleri
- Egemenliğin Kaynağına Göre Devlet Şekilleri
- Hükümet Sistemleri
- Anayasa
- Anayasa Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yazılı Anayasa - Yazısız Anayasa Ayrımı
- Türk Anayasa Tarih
- Kanun-U Esasî (1876)
- Kanun-U Esasî'de 1909 Değişiklikleri (İkinci Meşrutiyet)
- 1921 Teşkilât-I Esasiye Kanunu
- Teşkilat-I Esasiye Kanunu'nda 29 Ekim 1923 Tarihli Değişiklikler
- 1924 Anayasası
- 1961 Anayasası
- 1971-1973 Anayasa Değişiklikleri
- 1982 Anayasası
- 1982 Anayasasının Temel Özellikleri
- 2017 Anayasasının Temel Özellikleri
- Türk Tarihindeki Referandumlar
- T.C. Anayasası Madde Dizini
- 1982 Anayasasında 2007 Değişiklikleri
- 1982 Anayasasında 2010 Değişiklikleri
- 1982 Anayasasında 2017 Değişiklikleri
- Yasama Organı
- Yasama İşlemleri
- TBMM İç Yapı ve Çalışma Düzeni
- Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
- TBMM Görev ve Yetkileri
- TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları
- Kanun Hükmünde Kararnameler
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
- Yönetmelik
- Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri
- Yargı Organı
- Yüksek Mahkemeler
- Anayasa Mahkemesi
- Yargıtay
- Danıştay
- Uyuşmazlık Mahkemesi
- Sayıştay
- Temel Hakların Türleri
- İdare (Kamu Yönetimi)
- Yerel Yönetim Organları
- Kamu Kuruluşları
- Uluslararası Örgüt ve Kuruluşlar
- KPSS Güncel Bilgiler
- Türkiye'ye Vize Uygulamayan Ülkeler
- UNESCO'nun Dünya Mirası Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
KPSS Lisans soru çözme rehberi