Yargıtay Konu Anlatımı

Yargıtay, adli yargının en üst inceleme merciidir.

Adli yargı denildiğinde özel hukuk ve ceza uyuşmazlıkları akla gelir.

Boşanma, alacak, miras, tazminat veya ceza yargılaması gibi alanlarda görev yapan mahkemelerin kararları, kanunda öngörülen yollar tüketildiğinde Yargıtayın denetimine gelebilir.

Bu nedenle Yargıtayı genel olarak adli yargının temyiz ve son inceleme mahkemesi şeklinde kavramak gerekir.

Yargıtayın görevi her davayı baştan görmek değildir.

İlk derece mahkemesi olayları ve delilleri değerlendirir; istinaf aşaması bölge adliye mahkemesinde yapılır; Yargıtay ise kanunda gösterilen kararların hukuka uygunluğunu üst düzeyde inceler.

Bu ayrım, Yargıtayın neden yüksek mahkeme sayıldığını açıklar.

Yargıtay, adli yargı içindeki karar birliğini ve hukuki denetimi sağlayan üst mercidir.

Yargıtay üyelerini Hâkimler ve Savcılar Kurulu seçer.

Bu bilgi, HSK ile Yargıtay arasındaki kurumsal bağlantının temelidir.

Üyelerin tamamının HSK tarafından seçilmesi, Yargıtayın kadro oluşumunda kurulun belirleyici rolünü gösterir.

Buna karşılık Yargıtay Başkanı, Yargıtayın kendi genel kurulu tarafından seçilir.

Başkanlık seçimi ile üyelik seçimi aynı makam tarafından yapılmaz; bu ayrım özellikle dikkat gerektirir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcı Vekili bakımından ayrı bir usul vardır.

Yargıtay Genel Kurulu aday gösterir, Cumhurbaşkanı bu adaylar arasından seçim yapar.

Bu görevler yalnızca kurum içi idari unvan değildir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı siyasi parti kapatma davalarının açılması sürecinde de anılır.

Siyasi parti kapatma davası Anayasa Mahkemesinde görülür, fakat sürecin iddianame tarafında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı yer alır.

Yargıtay konusu, adli yargı ile anayasal görevlerin kesiştiği bir başlıktır.