Devlet Kavramı Konu Anlatımı

Devlet kavramı, anayasa hukuku ve vatandaşlık bilgisinin merkezinde yer alır.

Devleti yalnızca hükümet, yalnızca kamu kurumu veya yalnızca ülke adı gibi düşünmek eksik olur.

Devlet, belirli bir ülke üzerinde yaşayan insan topluluğunun egemenlik yetkisi altında örgütlenmiş tüzel kişiliğidir.

Bu tanımda üç unsur birlikte bulunur: ülke, millet ve egemenlik.

Unsurlardan biri eksik olduğunda devlet kavramı tam anlamıyla kurulamaz.

Ülke, devletin maddi unsurudur.

Devletin yetkilerini kullandığı coğrafi zemini ifade eder.

Bu zemin yalnızca kara parçasından ibaret değildir; vatandaşlık anlatımlarında ülke unsuru kara, hava ve deniz boyutuyla açıklanır.

Devletin sınırları içinde kamu gücü kullanılabilir, kurallar uygulanabilir ve kamu düzeni korunabilir.

Bu nedenle ülke unsuru, devletin soyut bir topluluk değil, belirli bir mekanda örgütlenmiş siyasal varlık olduğunu gösterir.

Millet, devletin insan unsurudur.

Aynı toprak üzerinde rastgele bulunan kişilerden değil, ortak bağlarla bir araya gelmiş topluluktan söz edilir.

Bu bağ tarih, kültür, ortak kader, birlikte yaşama iradesi veya vatandaşlık ilişkisiyle kurulabilir.

Vatandaşlık kaynaklarında millet unsuru aynı amaç etrafında birleşmiş topluluk olarak açıklanır.

Bu unsur, devletin yalnızca coğrafya ve kurumlar toplamı olmadığını, insan topluluğuna dayandığını gösterir.

Egemenlik ise devletin hukuki ve siyasal gücünü ifade eder.

İç egemenlik, devletin kendi ülkesi içinde kurallar koyabilmesi, yasalarını uygulayabilmesi, vergi alabilmesi ve kamu düzenini sağlayabilmesidir.

Dış egemenlik ise başka devletlere karşı bağımsız olma anlamı taşır.

Egemenlik, devleti sıradan örgütlerden ayıran en belirleyici unsurdur; çünkü dernek, şirket veya topluluk da insanlardan oluşabilir ve belirli bir yerde faaliyet gösterebilir, fakat egemen kamu gücüne sahip değildir.

Devletin tüzel kişiliği, bu üç unsurun hukuki bir bütün haline gelmesini sağlar.

Devlet kendi adına hak ve yetkilere sahip olabilir, borç altına girebilir, organları aracılığıyla işlem yapabilir.

Yasama, yürütme ve yargı organları devlet iktidarının farklı görünümleridir.

MEB notunda yasama yetkisinin TBMM'ye, yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanına, yargı yetkisinin ise millet adına tarafsız ve bağımsız mahkemelere ait olduğu belirtilir.

Bu organlar devleti oluşturan egemenlik yetkisinin kurumsal biçimde kullanılmasını sağlar.

Devlet kavramı sonraki başlıklardaki devlet biçimleri ve hükümet sistemleri ayrımının da temelidir.

Yapılarına göre devlet şekilleri veya egemenliğin kaynağına göre yapılan ayrımlar, önce devletin ne olduğunun bilinmesine dayanır.